Tết Nguyên đán - Thời Khắc Thiêng Liêng, Cao Quý Nhất Của Người Việt

Friday, 19:19 24/01/2020Tết Nguyên đán - thời khắc thiêng liêng, cao quý nhất của người Việt

• T

• Theo TTXVN

Tết Nguyên đán là ngày lễ cổ truyền lớn nhất, lâu đời nhất, có phạm vi phổ biến nhất và là ngày lễ tưng bừng, nhộn nhịp nhất của cả dân tộc.

Tết Nguyên đán là điểm giao thời giữa năm cũ và năm mới; giữa một chu kỳ vận hành của đất trời, vạn vật cỏ cây. Tết Nguyên đán là thời khắc thiêng liêng, cao quý và trang trọng nhất đối với người Việt chúng ta. Nó chứa đựng cả quan niệm sống cũng như những phong tục, tín ngưỡng mang đậm nét văn hóa dân tộc vừa sâu sắc lại vừa độc đáo, phán ánh tinh thần hòa điệu giữa con người và thiên nhiên đất trời. Chữ "Nguyên" có nghĩa là bắt đầu, chữ "đán" có nghĩa là buổi ban mai. "Nguyên đán" là khởi điểm của năm mới.

Về ý nghĩa nhân sinh của Tết Nguyên đán, đó là Tết của gia đình. Như một thói quen linh thiêng và bền vững, mỗi năm Tết đến, dù đang ở đâu làm gì, kể cả người xa xứ vẫn mong được về sum họp dưới mái ấm gia đình, được khấn vái dưới bàn thờ tổ tiên, nhìn lại ngôi nhà - nơi chúng ta cất tiếng khóc chào đời. Mấy tiếng "Về quê ăn Tết" không chỉ là khái niệm đi về, mà đằng sau nó là cả một quá trình hành hương về với cội nguồn, về nơi chôn rau cắt rốn.

Nghệ nhân Ánh Tuyết với mâm cỗ Tết truyền thống Hà Nội. (Ảnh: Đinh Thị Thuận/TTXVN)

Trước ngày Tết, thường có những ngày khác để sửa soạn như "Tết Táo Quân" (23 tháng chạp âm lịch) và "Tất Niên" (29 hoặc 30 tháng chạp âm lịch).Vì Tết tính theo Âm lịch là lịch theo chu kỳ vận hành của Mặt Trăng nên Tết Nguyên Đán của Việt Nam muộn hơn Tết Dương lịch (còn gọi nôm na là Tết Tây). Do quy luật 3 năm nhuận một tháng của Âm lịch nên ngày đầu năm của dịp Tết Nguyên đán không bao giờ trước ngày 21 tháng 1 Dương lịch và sau ngày 19 tháng 2 Dương lịch mà thường rơi vào khoảng cuối tháng 1 đến giữa tháng 2 Dương lịch.Toàn bộ dịp Tết Nguyên đán hàng năm thường kéo dài trong khoảng 7 đến 8 ngày cuối năm cũ và 7 ngày đầu năm mới (23 tháng Chạp đến hết ngày 7 tháng Giêng).Trong 3 ngày Tết diễn ra 3 cuộc gặp gỡ lớn ngay tại một nhà. Thứ nhất là cuộc "gặp gỡ" của các gia thần: Tiên sư hay Nghệ sư - vị tổ đầu tiên dạy nghề gia đình mình đang làm; Thổ công - thần giữ đất nơi mình ở và Táo quân - thần coi việc nấu ăn của mọi người trong nhà. Thứ hai là cuộc "gặp gỡ" tổ tiên, ông bà... những người đã khuất. Nhân dân quan niệm hương hồn người đã khuất cũng về với con cháu vào dịp Tết. Thứ ba là cuộc gặp gỡ của những người trong nhà.Trước và sau Tết Nguyên đán, người Việt có nhiều phong tục khác nhau, tuỳ theo từng địa phương. Dưới đây là một số phong tục chính.Lễ ông Công ông TáoÔng Công là Thổ Công là vị thần cai quản đất đai. Ông Táo là thần bếp, hay Táo Quân, gồm hai ông, một bà. Lễ ông Công ông Táo được thực hiện vào ngày 23 Tháng Chạp. Trong ngày này, ông Công được cúng ở bàn thờ chính trên nhà, còn ông Táo được cúng dưới bếp.Sau khi tiễn ông Công ông Táo lên chầu trời, người ta bắt đầu dọn dẹp nhà cửa, lau chùi đồ cúng ông bà tổ tiên, treo tranh, câu đối, và cắm hoa ở những nơi trang trọng để chuẩn bị đón Tết.Lễ Tất niênTất niên có nghĩa là hoàn tất công việc một năm cũ. Vào chiều 30 Tết, các gia đình đều chuẩn bị một mâm cơm cúng tổ tiên ông bà.Tết trên bàn thờ tổ tiên của mọi gia đình, ngoài các thứ bánh trái đều không thể thiếu mâm ngũ quả. Mâm ngũ quả ở miền Bắc thường gồm có nải chuối xanh, quả bưởi, quả cam (hoặc quít), hồng, quất. Còn ở miền Nam, mân ngũ quả là dừa xiêm, mãng cầu, đu đủ, xoài xanh, nhành sung hoặc một loại trái cây khác. Ngũ quả là lộc của trời, tượng trưng cho ý niệm khát khao của con người vì sự đầy đủ, sung túc.Cùng với tranh (tranh dân gian, câu đối), hoa quả là yếu tố tinh thần cao quý thanh khiết của người Việt Nam trong những ngày đầu xuân. Miền bắc có hoa đào, miền nam có hoa mai, hoa đào, hoa mai tượng trưng cho phước lộc đầu xuân của mọi gia đình người Việt Nam.Ngoài cành đào, cành mai, mấy ngày tết người ta còn "chơi" thêm cây quất chi chít trái vàng mọng, đặt ở phòng khách như biểu tượng cho sự sung mãn, may mắn, hạnh phúc...Theo phong tục, trong thời điểm tất niên, mỗi người phải thu xếp thanh toán hết nợ nần, xoá bỏ những xích mích trong năm cũ để hướng tới một năm mới thuận hoà hơn.Lễ giao thừaGiao thừa là thời khắc thiêng liêng của năm. Vào thời điểm giao thừa, các gia đình làm lễ Trừ Tịch. Lễ Trừ Tịch được hiểu là lễ đem vứt những điều không may mắn của năm cũ đi và đón lấy những điều tốt đẹp của năm mới đến. Đây là giây phút gặp gỡ linh diệu của từng người với các vị thần trong nhà, với các bậc tổ tiên, ông bà, người thân đã khuất và cũng là cuộc gặp gỡ giữa con người và Trời-Đất trong khoảnh khắc vũ trụ chuyển vần.Đúng giao thừa, trên bàn thờ gia tiên thơm hương khói, đèn nến lung linh, chắp tay cung kính trước bàn thờ tổ tiên.Văn hóa dân gian quan niệm con người sống trong Trời-Đất. Ở Thiên đình cũng có tổ chức quan quân trông coi hạ giới. Mỗi năm, đến phút giao thừa, Thiên đình lại thay toàn bộ quan quân trông nom công việc dưới hạ giới, nên thường mỗi gia đình có một mâm cỗ cúng Trời, tiễn người cũ, đón người mới, với hy vọng một năm làm ăn yên ổn, mưa thuận gió hoà./. Chia sẻTheo dõi kinh tế đô thị trên Tags

• hà nội
• Canh Tý
• cổ truyền
• Ống cống
• ông Táo
• Tết Nguyên đán

Đọc nhiềuHỎI ĐÁP THÔNG MINH Quy hoạch 2025Tuyến đường sắt Bắc - NamQuy hoạch đô thị 2025

CẢM NHẬN CỦA BẠN VỀ BÀI VIẾT NÀY

• Rất hay
• Thích
• Giải trí
• Cần cải thiện

BÌNH LUẬN (0)

GửiĐừng bỏ lỡ

Ngọc Hồi kỷ niệm 237 năm Chiến thắng mùa Xuân Kỷ Dậu, đón nhận Bằng xếp hạng Di tích lịch sử cấp Quốc gia

20 Feb, 12:14 PM

Kinhtedothi-Sáng 20/2/2026 (tức mùng 4 tháng Giêng năm Bính Ngọ), tại Di tích Địa điểm Chiến thắng Ngọc Hồi, Đảng ủy – HĐND – UBND – Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Ngọc Hồi long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 237 năm Chiến thắng Ngọc Hồi mùa Xuân Kỷ Dậu (1789); khánh thành công trình tu bổ, tôn tạo và đón nhận Bằng xếp hạng Di tích lịch sử cấp Quốc gia; đồng thời phát động Tết trồng cây “Đời đời nhớ ơn Bác Hồ” Xuân Bính Ngọ năm 2026.

Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng thăm, động viên các lực lượng trực Tết Bính Ngọ 2026

16 Feb, 07:12 PM

Kinhtedothi - Nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Phạm Đức Ấn đã đến thăm, động viên và chúc Tết các lực lượng vũ trang, y tế đang làm nhiệm vụ trực Tết trên địa bàn thành phố.

Động viên người lao động tại các công trình trọng điểm nối đôi bờ sông Hồng

14 Feb, 08:31 PM

Kinhtedothi - Nhằm kịp thời động viên công nhân lao động làm việc xuyên Tết, trong ngày 14/1 (tức 27 Tết), Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội Nguyễn Văn Thắng đã trực tiếp đến công trường thi công cầu Vân Phúc và cầu Thượng Cát thăm hỏi, tặng quà công nhân lao động đang làm việc tại đây.

Thủ tướng Phạm Minh Chính thăm nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước và dâng hương tưởng nhớ các đồng chí cố lãnh đạo

14 Feb, 04:36 PM

Ngày 14/2, nhân Tết cổ truyền của dân tộc – Xuân Bính Ngọ 2026, trong không khí mừng Đảng – mừng Xuân, tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã tới thăm, chúc Tết nguyên Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh và dâng hương tưởng nhớ các đồng chí cố lãnh đạo Đảng, Nhà nước.

Thủ tướng: Quyết liệt hơn nữa triển khai các dự án điện hạt nhân

12 Feb, 09:26 PM

Chiều 12/2, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo xây dựng nhà máy điện hạt nhân chủ trì Phiên họp lần thứ năm của Ban Chỉ đạo.

Tin mớiTin Tài Trợ Copylink thành công.