09 Chuyển Hóa Acid Amin - Học Y

Có thể bạn quan tâm

chuyên mục

Trang chủ
Cuộc sống thú vị

2018-07-15

09 chuyển hóa acid amin

09 chuyển hóa acid amin Mục tiêu: 1. Quá trình khử amin oxy hóa và trao đổiamin, liên quan giữa 2 quá trình 2. Chu trình ure, liên quan giữa chu trìnhure và acid citric 3. Khái niệm về bệnh lý acid amin 1.Tiêu hóa protein

Tiêu hóa protein và hấp thu acid amin ở ruột

2.Thoái hóa protein nội sinh

Thoái hóa protein ở mô:

Khái quát về thoái hóa acid amin:

Số phận của nitơ ở các sinh vật khác nhau:

2. Thoái hóa acid amin Bước đầu tiên -> loại Nitơ

2.1.Trao đổi amin

• α- cetoglutarat + Ala === ALT (GPT) ===> Glu + Pyruvat • α- cetoglutarat + Asp === ASR (GOT) ===> Glu + Oxaloacetat ALT (Alanin transaminase) hay GPT(Glutamat pyruvat transaminase) AST (Aspartat transamninase) hay GOT(Glutamat oxaloacetat transaminase) Hoạt độ ALT và AST trong máu tăng cao là chỉđiểm cho tổn thương một số mô (gan, cơ) 2.2. Khử amin oxy hóa • Khử amin oxy hóa glutamat: Enzym Glutamat dehydrogenase (GLDH) có trong ty thể,coenzym NAD+ hoặc NADP+. Hoạt tính xúc tác mạnh.

• Khử amin oxy hóa các acid amin thông thường: Do các L- acid amin oxidase xúc tác, coenzym là FMN. Có ở lưới nội bào gan, thận. Hoạt tính thấp nên khôngcó vai trò quan trọng. Gồm 2 giai đoạn: - Oxy hóa acid amin tạo acid α-imin - Thủy phân tự phát acid imin tạo acid α-cetonic và NH4+

2.3.Liên quan giữa trao đổi amin và khửamin oxy hóa • Hoạt tính cao của glutamat aminotransferase làm nhóm amin củacác acid amin tập trung lại cho Glu • Glu là acid amin duy nhất bị khử amin oxy hóa với tốc độ cao và cólợi về mặt năng lượng • Các L- acid amin oxidase hoạt động yếu, khi hoạt động sinh ra chấtđộc Vì vậy các acid amin khác khử amin oxy hóa gián tiếp qua Glu nhờhệ thống trao đổi amin

Số phận của NH4+ • Glutamin vận chuyển NH4+ từ các mô về gan vàthận: Amoniac gắn với Glu tạo Gln nhờGlutamin synthetase

Glutamin theo máu tớigan,thận. Nhờ Glutaminase ở ty thểthủy phân thànhglutamat và NH4+ - Ở thận thủy phân Glncung cấp amoniac, giúpđào thải H+ điều hòathăng bằng acid base. - Ở gan: NH4+ biến đổithành ure

Alanin mang NH4+ từ cơ tới gan

Chu trình urê:

Carbamyl phosphatsynthetase I xúc tácphản ứng tạocarbamyl phosphat từbicarbonat và NH4+

• Phản ứng tổng quát của chu trình urê cóthể viết: NH3 + HCO3- + Aspartat + 3 ATP => Urê + Fumarat + 2 ADP + 2 Pi + AMP +PPi Liên quan giữa chu trình ure và chu trình acid citric:

Điều hòa chu trìnhurê: • Chủ yếu ởbước tổnghợpcarbamylphosphat

Chuyển hoá của nhóm carboxyl: • R-CH(NH2)-COO- === decarboxylase ===> R-CH2-NH2 + CO2 Một số acid amin khử carboxyl thành amin có hoạt tính sinhhọc. Sau khi hết tác dụng các amin bị khử amin oxy hóanhờ MAO (monoamino oxidase) hoặc diamino oxidase

Số phận của khung carbon của acid amin:

Trong số 20 acid amin thường gặp chỉ có Leu và Lys là không có khả năng tân tạo glucose Chuyển hóa của khung carbon của acid amin: • Sau khi loại bỏ nhóm amin, khung carbon của 20 acidamin có thể bị thoái hóa • Các sản phẩm thoái hóa là: - Các sảm phẩm trung gian của chu trình acid citric - Pyruvat - Acetyl CoA hoặc acetoacetat • Có 6 acid amin thoái hóa tạo pyruvat: Ala, Ser, Gly, Cys, Thr,Try. • 7 acid amin thoái hóa thành acetyl-CoA: Try, Lys, Ile, Phe, Tyr,Leu. • 4 acid amin thoái hóa thành succinyl CoA: Met, Thr, Ile, Val • 5 acid amin thoái hóa thành alpha –cetoglutarat: Arg, Pro, Glu,Gln, His • Asp và Asn thoái hóa thành oxaloacetat Các acid amin sinh đường vàsinh thể ceton: • Các acid amin sinh đường có thể tân tạođường bởi chuyển thành pyruvat hay cácsản phẩm trung gian của chu trình acidcitric • Các acid amin sinh thể ceton có thể tổnghợp acid béo hay thể ceton • Một vài acid amin vừa sinh đường vừasinh thể ceton

3. Sinh tổng hợp acid amin • Cơ thể người và động vật bậc cao chỉ tổng hợpđược 10 acid amin hay 12 acid amin. • Các acid amin cơ thể không tổng hợp được gọilà các acid amin cần thiết, gồm: Val, Ile, Leu, Lys, Met,Phe, Trp, Thr. Hai acid amin His và Arg cơ thểtrẻ và động vật còn non tổng hợp không đủ đápứng nhu cầu phát triển gọi là acid amin bán cần thiết. • Tuy nhiên người và động vật cao cấp không thểtổng hợp NH4+ từ N2, nitrit, nitrat. Các acid amin cần thiết ở người • Cơ thể không thể tổng hợp được • Đòi hỏi cung cấp từ thức ăn Arginine* Histidine* Isoleucine Leucine Valine Lysine Methionine Threonine Phenylalanine Tryptophan (* cần thiết ở trẻ em) Chu trình của nitơ: