#3 CHĂM SÓC ỐNG DẪN LƯU VÀO CƠ THỂ BỆNH NHÂN ...

ỐNG DẪN LƯU LÀ GÌ? MỤC ĐÍCH CỦA VIỆC SỬ DỤNG ỐNG DẪN LƯU?

Ống dẫn lưu là ống được đặt trong cơ thể đi ra ngoài bằng một lỗ, cho phép các chất dịch chả ra từ từ, có thể theo dõi và đo lượng dịch chảy ra. Chất được dẫn ra ngoài có thể ở dạng dịch, khí, sinh lý hoặc bệnh lý đọng lại trong các khoang của cơ thể.

Các phương tiện dẫn lưu

Phương tiện dẫn lưu bao gồm vật liệu dẫn lưu và hệ thống dẫn lưu.

Vật liệu dẫn lưu

Bó sợi dẫn lưu: từ năm 1876 Chapus và White đã dùng các bó chỉ để dẫn lưu. Ngày nay người ta dùng bó chỉ perlon, lin để dẫn lưu những vết mổ nhỏ ở phần mềm

Lá cao su dẫn lưu: Dellbie đã dùng các lá cao su với các kích thước khác nhau để dẫn lưu. Các là cao su này thường được cắt ra từ găng mô. Người ta thường gọi dẫn lưu kiểu này là dẫn lưu Dellbie. Dẫn lưu kiểu này cũng có thể áp dụng để dẫn lưu các vết mổ phần mềm nhỏ.

Dẫn lưu bằng vải, gạc: Mèche là những miếng vải gạc nhỏ và dài với kích thước khác nhau. Mèche dùng để dẫn lưu, đồng thời chèn áp cầm máu trong trường hợp chảy máu rỉ rả không thể kẹp, buộc cầm máu được. Khi dùng mèche dẫn lưu, người ta đặt từ trong ra ngoài, có thể đặt gấp khúc nhiều lớp (kiểu Mickulicz). Khi rút mèche người ta rút dẫn từ nông vào sâu, có thể rút dần mỗi lần một ít.

[caption id="attachment_2148" align="aligncenter" width="600"] CHĂM SÓC ỐNG DẪN LƯU VÀO CƠ THỂ BỆNH NHÂN[/caption]

 

Mục đích dẫn lưu

• Theo dõi

Dẫn lưu được đặt trong một số trường hợp ngoài tác dụng dẫn lưu các dịch rỉ viêm còn để theo dõi có xảy ra biến chứng không. Ví dụ mổ cắt dạ dày, mổ gan... hoặc những vị trí khâu ống tiêu hóa dễ bục.. Theo dõi ống dẫn lưu hàng ngày, đanh giá chất dịch chảy ra có thể phát hiện sớm các biến chứng sau mổ.

• Dẫn lưu dịch đọng

Với các mổ sạch, sau mổ có nhiều dịch rỉ viêm, các dịch rửa hoặc máu chả ra từ các mao mạch nhỏ... làm đọng lại ở trong các khoang, khe kẽ giữa các cơ quan tổ chức... nếu không được dẫn lưu là điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển tạo nên ổ áp xe tồn dư

• Dẫn lưu mỏ

Trích trong rạch áp xe: dẫn lưu sau mổ là bắt buộc, dẫn lưu giúp tổ chức hoạt tử được chảy ra ngoài, tạo điều kiện tốt nhất cho liền vết thương.

• Dẫn lưu khoang màng phổi

Khoang màng phổi là một khoang ảo, áp lực âm. Khi có dịch hoặ ckhis vào khoang sẽ mất áp lực âm trong khoang, việc dẫn lưu hết dịch và khí trong khoang trả lại áp lực âm cho khoang màng phổi, đảm bảo cho hoạt động sinh lý bình thường của hệ hô hấp. Dẫn lưu khoang màng phổi bắt buộc phải là hệ thống kín, hút áp lực có điều chỉnh

• Dẫn lưu bảo vệ

Một số trường hợp khi khâu ống tiêu hóa hoặc đường mất, nếu áp lựng trong lòng ruột cao sẽ làm bục miệng nối, khi đó phải đặt dẫn lưu ở nơi có áp suất cao, có tác dụng giảm áp, miện nói sẽ nhanh liền. Ví dụ đặt dẫn lưu vào đường mật khi khâu mật ruột. Dẫn lưu Kehr cũng có tác dụng giảm áp đường mật, giúp cho mau liền chỗ mở ống mật chủ.

[caption id="attachment_2147" align="aligncenter" width="600"] CHĂM SÓC ỐNG DẪN LƯU VÀO CƠ THỂ BỆNH NHÂN[/caption]

CÁC LOẠI ỐNG DẪN LƯU

Các loại ống dẫn thông thường

Các ống dẫn lưu thường làm bằng cao su y tế hoặc plastique. Chúng có đường kính từ 0,2cm đến 1cm. Chiều dài thì tùy theo người phẫu thuật. Các ống dẫn lưu này thường được sử dụng trong các phẫu thuật ổ bụng, người ta quen gọi theo tiếng pháp là Drain. Nếu ống dẫn lưu bằng cao su, nó thường chứa một lượng thừa lưu huỳnh có thể gây kích thích vết thương. Ngày nay, người ta đã sản xuất các ống dẫn lưu với đường kính và chiều dài khác nhau, tuy theo yêu cầu, các ống dẫn lưu với đường kính và chiều dài khách nhau tùy theo yêu cầu. Các ống dẫn lưu này được tiệt khuẩn và được sử dụng một lần bơm kiểu bơm tiêm nhựa vô khuẩn.

Các ông dẫn lưu chuyên dụng:

Được sản xuất theo yêu cầu của từng loại phẫu thuật. Có thể bằng cao su y tế hoặc plastique. Chúng có nhiều kích cỡ khác nhau và được ghi trên thân ống.Ví dụ: Ống dẫn lưu Kehr hình chữ T dùng để dẫn lưu đường mậtỐng dẫn lưu lồng ngực là loại ống dài, có độ cong nhất định ( ống dẫn lưu Toty) dùng dẫn lưu dịch và hơi trong màng phổi.Ống dẫn lưu Petzez, Malécot, Foley dùng dẫn lưu trong các tạng rỗng như dạ dày, túi mật, bàng quang, ruột. Các loại oosg này có tai nên cố định tốt.

[caption id="attachment_2149" align="aligncenter" width="600"] CHĂM SÓC ỐNG DẪN LƯU VÀO CƠ THỂ BỆNH NHÂN[/caption]

Đánh số các ống dẫn lưu:

Trong thương mại đánh số từ 0, 1, 2, 3, 4, 5, ...

Trong y tế đánh số theo kích thước ở chu vi ngoài của ống tính bằng một phần mười milimet: 40, 60, 90...

CHĂM SÓC ỐNG DẪN LƯU

I. Chỉ định đặt ống dẫn lưu

- Dẫn lưu sau phẫu thuật cắt bỏ khối u hoặc các bộ phận bị dính, hoặc nghi ngờ có thể chảy máu sau mổ.

- Dẫn lưu để thoát dịch tồn đọng sau phẫu thuật nhiễm trùng ổ bụng.

II. Các loại dẫn lưu

- Có rất nhiều loại ống dẫn lưu, trong sản phụ khoa thường dùng nhất là dẫn lưu Penrose, Redon, Drain, Sump Drain.

III. Vị trí đặt dẫn lưu

- Vùng có ổ mủ.

- Vùng thấp (hai hố chậu, cùng đồ Douglas), rãnh đại tràng và vùng dưới gan.

IV. Thời gian lưu ống dẫn lưu

- Ông dẫn lưu thường được giữ cho đến khi thoát hết dịch. Tuy nhiên không nên giữ ống dẫn lưu quá 72 giờ.

V. Chăm sóc ống dẫn lưu

- Theo dõi dịch chảy ra (tính chất, số lượng, màu sắc, mùi...).

- Chăm sóc chân ống dẫn lưu (rửa, thay băng).

- Theo dõi tắc ống dẫn lưu (để tránh tình trạng này khi thay băng mỗi ngày phải di động ống dẫn lưu).

- Thay túi dẫn lưu mỗi ngày.

[caption id="attachment_2150" align="aligncenter" width="600"] CHĂM SÓC ỐNG DẪN LƯU VÀO CƠ THỂ BỆNH NHÂN[/caption]

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. W.D. Hager, J.W. Larsen, Postoperative Infections: Prevention and Management, Chapter 11 in Te Linde's Operative Gynecology, 10th edit. 2008,190-222.

2. Schwartz's Principles of Surgery 9th ed 2010, Chapter 6. Surgical Infections.

Bệnh viện Từ Dữ

Phác đồ điều trị sản phụ khoa - 2012

Xem thêm: https://sachchuabenh.com/cham-soc-ong-dan-luu

SÁCH CHỮA BỆNH | Sách Chữa Bệnh Online | SACHCHUABENH.COM