3 Công Thức định Giá Cổ Phiếu đơn Giản F0 Chứng Khoán Cần Biết

Bạn từng mua cổ phiếu theo phím hàng, theo tin đồn? Bạn từng đầu tư mà không hiểu gì về doanh nghiệp? Và bạn từng thua lỗ? Đó chính là hậu quả của việc đầu tư nhưng không có sự đánh giá bài bản để biết được một cổ phiếu đang “rẻ” hay “đắt”, “tiềm năng” hay “rác”? Trong bài viết hôm nay, DNSE cùng bạn thảo luận về 3 công thức định giá cổ phiếu thông dụng và phù hợp với F0 chứng khoán nhất.

Mục lục hiện 1 Tầm quan trọng của việc định giá cổ phiếu 1.1 Định giá cổ phiếu đang “rẻ” hay “đắt” 1.2 Là nền tảng cho đầu tư dài hạn 1.3 Giúp tối ưu hóa tỷ suất sinh lời 1.4 Giảm rủi ro đầu tư theo tin đồn 1.5 Là công cụ phản biện giúp tự bảo vệ mình 2 3 công thức định giá cổ phiếu phù hợp với F0 chứng khoán 2.1 Định giá cổ phiếu dựa trên tỷ số P/E 2.2 Định giá cổ phiếu dựa trên tỷ số P/B 2.3 Định giá cổ phiếu dựa trên tỷ số PEG 3 Những lưu ý khi sử dụng phương pháp và công thức định giá cổ phiếu 4 Kết luận

Tầm quan trọng của việc định giá cổ phiếu

Định giá cổ phiếu đang “rẻ” hay “đắt”

Thị trường chứng khoán luôn biến động theo quy luật của cung – cầu, cảm xúc và tin tức. Không có gì bất ngờ khi một cổ phiếu có thể tăng gấp đôi chỉ vì tâm lý hưng phấn, dù kết quả kinh doanh không đổi hoặc thậm chí là “tệ”. 

Ngược lại, nhiều cổ phiếu tiềm năng có khả năng bị “bỏ quên” do đang bị định giá thấp trên thị trường. Vì vậy, nếu không có kỹ năng định giá, nhà đầu tư sẽ khó có thể đánh giá khách quan được một doanh nghiệp và ra quyết định đúng đắn.

Là nền tảng cho đầu tư dài hạn

Những nhà đầu tư huyền thoại như Warren Buffett đều nhấn mạnh: “Giá là thứ bạn trả – Giá trị là thứ bạn nhận”. Nếu bạn mua một doanh nghiệp với giá trị thật sự tốt, kể cả thị trường biến động trong ngắn hạn, bạn vẫn sẽ có lợi nhuận về dài hạn, đó là điều tất yếu.

Giúp tối ưu hóa tỷ suất sinh lời

Một cổ phiếu định giá đúng nhưng được mua ở thời điểm “rẻ hơn giá trị” sẽ mang lại biên an toàn cao, đồng nghĩa với khả năng sinh lời lớn hơn mà rủi ro lại thấp hơn cho nhà đầu tư. Định giá không chỉ giúp chúng ta biết “nên mua hay không”, mà còn trả lời câu hỏi “nên mua ở mức giá nào thì tốt nhất và bán ở mức giá nào thì tối ưu”.

Giảm rủi ro đầu tư theo tin đồn

Không ít người thua lỗ vì chạy theo “hàng hot” trên thị trường, FOMO theo các diễn đàn, room chat và đầu tư theo phím hàng của môi giới lởm. Điều này để lại không ít hậu quả từ thua lỗ đến cháy tài khoản, vỡ nợ,…

Vì vậy, khi hiểu và biết cách định giá, chúng ta sẽ tỉnh táo hơn trước tin đồn, lời xúi giục và tự đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu khách quan thay vì cảm xúc.

Là công cụ phản biện giúp tự bảo vệ mình

Nếu một mã cổ phiếu được “PR” rầm rộ trên các kênh thông tin, các công thức định giá cổ phiếu sẽ là cơ sở để kiểm chứng lại: 

• Liệu tăng trưởng có bền vững không? 
• Giá hiện tại phản ánh điều gì? 
• …

Càng biết định giá, chúng ta càng có khả năng tự bảo vệ mình trước “bẫy tăng giá” hay các chiêu trò thao túng thị trường.

3 công thức định giá cổ phiếu phù hợp với F0 chứng khoán

Đối với những nhà đầu tư mới, việc chọn đúng công thức định giá cổ phiếu rất quan trọng. Chưa kể, các F0 chứng khoán cần phải lựa chọn được phương pháp định giá phù hợp với trình độ của bản thân. 

Hiện nay, các trang web và ứng dụng về chứng khoán đều đã cập nhập các chỉ số cơ bản như: EPS, P/E, P/B,… Tuy nhiên, nhà đầu tư cũng nên hiểu rõ được bản chất và cách thức sử dụng của những tỷ số trên. Đây chính là nền móng để bạn có thể tiến sâu hơn vào “đầu tư giá trị”.

Dưới đây là 3 công thức định giá cổ phiếu thông dụng nhất mà chúng ta có thể áp dụng:

Định giá cổ phiếu dựa trên tỷ số P/E

Tỷ lệ P/E được tính bằng cách lấy giá hiện tại của cổ phiếu trên thị trường chia cho lợi nhuận sau thuế trên mỗi cổ phiếu. Tỷ số P/E càng thấp chứng tỏ cổ phiếu đang được định giá thấp hơn so với tiềm năng của nó.

P/E = Giá thị trường / EPS

Trong đó:

• Giá thị trường: Giá trị của của phiếu được niêm yết trên thị trường trong thời điểm hiện tại
• EPS: Lợi nhuận sau thuế thu được trên mỗi cổ phiếu

Ví dụ: Cổ phiếu A có EPS là 1,600đ tính tới quý II năm 2021. Giá hiện tại của cổ phiếu A trong thời điểm đó đang là 24,150đ/ 1 cổ phiếu. Vậy ta tính được chỉ số P/E như sau: 

P/E = 24,150/1,600 = 15.09

Vậy tỷ số P/E của A tại thời điểm này là 15.09 lần.

Đối với phương pháp này, nhà đầu tư có thể sử dụng chỉ số P/E trung bình trong 5 năm để tính giá trị của cổ phiếu ở hiện tại. Nếu chỉ số P/E bình quân đang thấp hơn mức trung bình dài hạn có nghĩa là cổ phiếu đó đáng được xem xét.

Lời khuyên đối với nhà đầu tư mới là cổ phiếu có tỷ số P/E < 10 là những cổ phiếu nên tìm hiểu.

Định giá cổ phiếu dựa trên tỷ số P/B

P/B là chỉ số dùng để so sánh giá trị thị trường của cổ phiếu và giá trị của cổ phiếu theo sổ sách.

P/B = Giá thị trường/ Thư giá của 1 cổ phiếu

Trong đó:

• Giá thị trường: Giá trị của của phiếu được niêm yết trên thị trường trong thời điểm hiện tại
• Thư giá của 1 cổ phiếu: Giá trị sổ sách của cổ phiếu

Ví dụ: Cổ phiếu B có giá niêm yết trên sàn chứng khoán là 134,000đ/ 1 cổ phiếu. Giá trị sổ sách hiện tại là 14,620đ. Ta tính được chỉ số P/B như sau: 

P/B = 134,000/14,620 = 9.17

Đối với tỷ số P/B, nếu tỷ số này có giá trị nhỏ hơn 1, chứng tỏ tài sản thực tế của công ty đang bị thổi lớn quá mức hoặc thu nhập trên tài sản của công ty đang ở mức thấp. Tuy nhiên, nếu tỷ số P/B cao chứng tỏ công ty đang làm ăn tốt.

Định giá cổ phiếu dựa trên tỷ số PEG

PEG thể hiện sự so sánh của tỷ số P/E với tốc độ tăng trưởng thu nhập EPS của cổ phiếu. Để tính được PEG của cổ phiếu, trước hết ta cần tính được tốc độ tăng trưởng EPS của cổ phiếu (G) nhu sau:

G = [(EPS sau – EPS trước) / EPS trước] x 100

*Lưu ý: Trong công thức PEG, G thường được tính theo % nhưng quy đổi về dạng số thập phân khi chia, ví dụ tăng 20% thì G = 20, không phải 0,20.

Sau khi đã có tốc độ tăng trưởng EPS, ta có thể tính được PEG như sau:

PEG = P/E / G

Trong đó:

• Chỉ số PEG = 1: Giá cổ phiếu bằng giá trị thật.
• Chỉ số PEG > 1: Giá cổ phiếu đang cao hơn giá trị thật.
• Chỉ số PEG < 1: Giá cổ phiếu đang thấp hơn giá trị thật.

Ví dụ: Chỉ số EPS, P/E của 3 cổ phiếu ngành thép của năm 2020 và hiện tại lần lượt như sau:

	EPS năm 2020	EPS hiện tại	P/E hiện tại	PEG
HPG	3,850đ	7,080đ	6.91	0.08
VNM	4,770đ	5,020đ	17.45	3.33
FPT	4,120đ	4,430đ	21.93	2.9

Bảng định giá cổ phiếu HPG, HSG, NKG theo PEG từ cafeF

Dựa trên công thức định giá PEG, ta tính được các thông số như sau:

• G (HPG) = [(7,080-3,850) / 3,850] x 100 = 83.9%
• G (VNM) = [(5,020-4,770) / 4,770] x 100 = 5.24%
• G (FPT) = [(4,430-4,120) / 4,120] x 100 = 7.52%
• PEG (HPG) = 6.91 / 83.9 = 0.08 lần
• PEG (VNM) = 17.45 / 5.24 = 3.33 lần
• PEG (FPT) = 21.93 / 7.52 = 2.9 lần

Vậy cổ phiếu VNM, FPT đang được định giá cao hơn giá trị thật và cổ phiếu HPG đang được định giá thấp hơn giá trị thật.

Những lưu ý khi sử dụng phương pháp và công thức định giá cổ phiếu

Khi sử dụng các phương pháp và công thức định giá cổ phiếu, nhà đầu tư cần lưu ý những vấn đề sau:

• Tình hình kinh tế chính trị: Giá cổ phiếu hoàn toàn có thể bị chi phối bởi các tác động của kinh tế vĩ mô và vấn đề chính trị. Một cổ phiếu tăng trưởng tốt ngoài những yếu tố từ công ty, còn phải xét đến sự tăng trưởng về kinh tế và các yếu tố chính trị như: Ngành hưởng lợi từ nhiệm vụ công,…
• Quy luật cung – cầu: Cổ phiếu sẽ tăng giá khi có nhiều người mua và sẽ giảm giá khi nhiều người bán.
• Báo cáo tài chính doanh nghiệp: Doanh nghiệp có mức lợi nhuận sau thuế tốt và tốc độ tăng trưởng cao. Đồng nghĩa với giá cổ phiếu sẽ tăng theo tiềm năng của công ty.
• Tâm lý của nhà đầu tư: Thị trường chứng khoán rất nhạy cảm. Các nhà đầu tư nhỏ lẻ và non nớt rất dễ bị chi phối bởi các thông tin đăng tràn lan trên mạng. Do đó cần phải tỉnh táo với quyết định của mình và tuyệt đối không “FOMO”.

Kết luận

Việc xác định được phương pháp và công thức định giá cổ phiếu phù hợp chính là bước đến khả năng sinh lợi bền vững. Các nhà đầu tư mới nên thử sức với những phương pháp đơn giản trước để tránh trường hợp đầu tư ngoài tầm kiểm soát. Tuy nhiên, giá cổ phiếu sẽ bị chi phối bởi các tác động như: sự phát triển của nền kinh tế, tình hình chính trị, tâm lý nhà đầu tư,… Do đó, hãy trang bị cho mình một cái đầu lạnh để có thể trở thành nhà đầu tư thông thái nhé.