5 Nguyên Nhân Khiến Trẻ Sơ Sinh Bị Sôi Bụng Và Giải Pháp - Imiale

Trẻ sơ sinh bị sôi bụng là tình trạng phổ biến do trẻ bú không đúng cách, loạn khuẩn ruột, kém dung nạp dưỡng chất, nhiễm khuẩn,… Tình trạng sôi bụng gây nên cảm giác khó chịu, bụng nhiều hơi, hay trung tiện. Cần hỗ trợ ngay tình trạng này cho bé như thế nào, cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Mục lục

• 1. Biểu hiện trẻ sơ sinh bị sôi bụng
• 2. Tại sao trẻ sơ sinh bị sôi bụng?
  • 2.1 Trẻ sơ sinh sôi bụng do bất dung nạp Lactose
  • 2.2 Trẻ sơ sinh bị sôi bụng do quá tải Lactose
  • 2.3 Trẻ sơ sinh bị sôi bụng do nhiễm khuẩn đường ruột 
  • 2.4 Trẻ sơ sinh bị sôi bụng do bú không đúng cách
  • 2.5 Trẻ sơ sinh sôi bụng do nguyên nhân khác
• 3. Trẻ sơ sinh bị sôi bụng có sao không?
• 4. Giải pháp cho bé sơ sinh bị sôi bụng
  • 4.1. Thay đổi tư thế bú cho trẻ sơ sinh giảm sôi bụng
  • 4.2. Massage bụng trị trẻ sơ sinh bị sôi bụng
  • 4.3. Điều chỉnh chế độ ăn của mẹ cải thiện sôi bụng ở trẻ sơ sinh
  • 4.4. Thay dụng cụ bú nếu trẻ sơ sinh bị sôi bụng 
  • 4.5. Chọn sữa công thức phù hợp giảm sôi bụng ở trẻ sơ sinh
  • 4.6. Bổ sung lợi khuẩn cho trẻ sơ sinh bị sôi bụng
• 5. Mẹo dân gian trị trẻ sơ sinh bị sôi bụng
  • 5.1. Mẹo trị trẻ sơ sinh bị sôi bụng bằng gừng tươi
  • 5.2. Mẹo dùng lá mơ trị trẻ sơ sinh bị sôi bụng
  • 5.3. Mẹo trị trẻ sơ sinh sôi bụng với nước gạo rang
  • 5.4. Mẹo dùng củ riềng trị sôi bụng cho trẻ sơ sinh 
  • 5.5. Mẹo dùng lá tía tô trị trẻ sơ sinh bị sôi bụng
• 6. Sử dụng thuốc cho trẻ sơ sinh bị sôi bụng
• 7. Cách phòng ngừa sôi bụng ở trẻ sơ sinh

1. Biểu hiện trẻ sơ sinh bị sôi bụng

Hệ tiêu hóa và hệ miễn dịch của trẻ sơ sinh chưa hoàn thiện nên dễ bị tác nhân có hại tấn công, gây ra các rối loạn tiêu hóa. Một trong các biểu hiện rối loạn tiêu hóa thường gặp là sôi bụng. Trẻ sơ sinh bị sôi bụng thường mắc kèm một số triệu chứng sau:

• Trẻ dễ bị nôn trớ, ọc sữa, nhất là khi vừa ăn xong.
• Bụng trẻ kêu ọc ọc, có  thể sôi bụng về đêm.
• Tiêu chảy, đi ngoài liên tục, đi ngoài có kèm theo bọt, phân chua.
• Trẻ đánh hơi nhiều.
• Bụng chướng, đầy hơi, ợ nóng.
• Quấy khóc vào ban đêm, bỏ bú.

Tình trạng sôi bụng ở trẻ sơ sinh có thể hết sau 1-2 ngày, nhưng cũng có trường hợp kéo dài cả tuần. Trong trường hợp này, cha mẹ cần theo dõi trẻ để biết nguyên nhân trẻ bị sôi bụng và đưa ra giải pháp phù hợp. 

2. Tại sao trẻ sơ sinh bị sôi bụng?

Trẻ sơ sinh bị sôi bụng có thể do có một lượng khí tích tụ ở ruột hoặc tăng nhu động ruột, gây ra tiếng kêu ọc ọc. Hiện tượng này thường xuất phát từ những nguyên nhân khác nhau. Các nguyên nhân thường gặp là:

2.1 Trẻ sơ sinh sôi bụng do bất dung nạp Lactose

Bất dung nạp Lactose là tình trạng niêm mạc ruột tiết rất ít hoặc không có khả năng tiết enzyme lactase – enzyme phân cắt đường lactose có trong sữa mẹ, sữa công thức thành thành phần mà cơ thể có thể hấp thu. Lactose không được tiêu hóa sẽ vận chuyển xuống đại tràng, bị vi khuẩn tại đây lên men và sinh hơi. Vì vậy, khi bú sữa mẹ hoặc uống sữa công thức chứa lactose, trẻ có biểu hiện sôi bụng, đi ngoài xì xoẹt phân chua, nhầy bọt.

Cách nhận biết trẻ sơ sinh sôi bụng do bất dung nạp Lactose:

• Trẻ cứ bú mẹ hay uống sữa công thức là sôi bụng, đi ngoài xì xoẹt, phân có mùi chua, có nhầy và bọt. Một số trẻ còn vừa ti mẹ vừa són phân.
• Nếu dừng bú hoặc uống sữa công thức, các biểu hiện cải thiện. Còn khi dùng lại hoặc tăng liều, các triệu chứng nặng thêm.
• Trẻ bất dung nạp Lactose bẩm sinh có biểu hiện rất sớm, khoảng 1-2 tuần sau sinh.

Do đó, khi thấy trẻ sơ sinh sôi bụng liên tục và có các biểu hiện trên, mẹ cần đưa trẻ đi khám để chẩn đoán xác định và có chế độ ăn hợp lý.

>> Tham khảo thêm: Trẻ bất dung nạp lactose – 4 nguyên tắc vàng cho mẹ

2.2 Trẻ sơ sinh bị sôi bụng do quá tải Lactose

Một số trẻ không bất dung nạp Lactose nhưng có hiện tượng trẻ sôi bụng liên tục do quá tải lactose. Nghĩa là lượng enzyme lactose trẻ tiết ra không đủ để tiêu hóa đường lactose có trong sữa mẹ, sữa công thức gây ra các triệu chứng tương tự bất dung nạp.

Trẻ quá tải lactose biểu hiện khi chế độ ăn nhiều lactose hơn bình thường:

• Mẹ cho trẻ bú sai cách: Trong mỗi cữ bú, sữa đầu của mẹ chứa nhiều lactose và ít chất béo nhất, sau đó lượng lactose giảm dần, tăng dần chất béo. Trong khi chất béo giúp lưu thức ăn ở dạ dày lâu hơn, tăng thời gian tiết enzyme lactase để tiêu hóa đường lactose trong sữa. Do đó, nếu mẹ cho trẻ bú cả hai bên, lượng sữa đầu nhiều, tăng lượng đường lactose gây quá tải. Để khắc phục tình trạng này, mẹ nên vắt bỏ sữa đầu trước khi cho trẻ bú, đồng thời chỉ cho trẻ bú một bên, bú hết bên này mới chuyển bên.
• Chế độ ăn của mẹ chưa hợp lý: Tinh bột, bánh kẹo hay hoa quả ngọt. chứa nhiều đường cũng là nguyên nhân gây quá tải lactose cho bé. Sau khi mẹ ăn các thực phẩm này, con có biểu hiện quá tải lactose nặng hơn.

Trẻ sôi bụng do quá tải Lactose không quá nghiêm trọng, nhưng nếu tình trạng này kéo dài có thể tiến triển thành bệnh lý.

2.3 Trẻ sơ sinh bị sôi bụng do nhiễm khuẩn đường ruột 

Nhiễm khuẩn đường ruột là tình trạng đường ruột trẻ bị vi khuẩn tấn công, làm mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột, tổn thương niêm mạc ruột và gây ra các triệu chứng rối loạn tiêu hóa như đau bụng, tiêu chảy xì xoẹt… Niêm mạc ruột bị tổn thương giảm khả năng tiết enzyme tiêu hóa lactose, dẫn đến không tiêu hóa được lactose nên trẻ có triệu chứng sôi bụng, đi ngoài xì xoẹt phân chua, hay còn gọi là bất dung nạp Lactose thứ phát.

Ngoài ra, việc điều trị nhiễm khuẩn đường ruột bằng kháng sinh vô tình tiêu diệt vi khuẩn có lợi, càng làm mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột nghiêm trọng hơn, rối loạn tiêu hóa tái đi tái lại, tình trạng sôi bụng diễn ra nhiều ngày liền.

Trẻ nhiễm khuẩn đường ruột có thể do các nguyên nhân sau:

• Ti mẹ không được vệ sinh sạch sẽ
• Môi trường xung quanh chưa sạch sẽ
• Trẻ có thói quen ngậm tay, ngậm đồ chơi
• Sữa chưa đảm bảo vệ sinh: dụng cụ pha sữa công thức chưa được vệ sinh, sữa để ngoài lâu trước khi cho trẻ uống (nên cho trẻ uống ngay sau khi pha).
• Do hệ miễn dịch trẻ yếu: Trẻ bú mẹ có sức đề kháng tốt hơn, hạn chế nhiễm khuẩn ruột, ốm vặt.

2.4 Trẻ sơ sinh bị sôi bụng do bú không đúng cách

Đối với trẻ bú bình hoàn toàn hay bú bình kết hợp với bú mẹ, việc núm vú không vừa miệng trẻ, hay mẹ cho sữa chảy quá nhanh hoặc chậm quá cũng có thể khiến trẻ nuốt nhiều khí hơi khi bú. Khí hơi vào trong dạ dày, ruột nhiều sẽ dẫn tới tình trạng đầy bụng, sôi bụng.

2.5 Trẻ sơ sinh sôi bụng do nguyên nhân khác

Do trẻ ăn quá no hoặc quá đói

Sau khi trẻ ăn no, nhu động ruột sẽ tăng cường hoạt động, co bóp và vận chuyển thức ăn. Khi đó bụng trẻ sẽ phát ra tiếng ùng ục, ọc ọc. Mẹ có thể nghe thấy âm thanh trẻ sôi bụng về đêm hay sau ăn vài giờ đồng hồ.

Ngoài ra, trẻ bị đói cũng có thể gây bụng sôi. Khi đói, các chất giống như hormone trong não sẽ kích thích trẻ muốn ăn, kết quả là các cơ trong dạ dày co lại vì thế mới có âm thanh này. Trẻ sơ sinh sôi bụng về đêm nguyên nhân chủ yếu là do đói.

Do chế độ ăn của mẹ chưa hợp lý 

Với trẻ bú mẹ, chế độ ăn của mẹ chính là chế độ ăn của con. Do đó, chế độ ăn của mẹ không hợp lý có thể là nguyên nhân khiến con rối loạn tiêu hóa. Mẹ ăn nhiều tinh bột, bánh kẹo nhiều đường, trẻ có thể quá tải lactose. Nếu mẹ ăn thức ăn nhiều dầu mỡ, trẻ gặp tình trạng khó tiêu, bụng ậm ạch, có thể sôi bụng do niêm mạc ruột trẻ chưa tiết đủ enzyme lipase tiêu hóa dầu mỡ.

3. Trẻ sơ sinh bị sôi bụng có sao không?

Trẻ sơ sinh sôi bụng không sao khi tình trạng này chỉ kéo dài 1-2 ngày, do nguyên nhân sinh lý như trẻ quá no hoặc quá đói, hoặc do các nguyên nhân dễ khắc phục như chế độ ăn của mẹ không hợp lý hay trẻ bú sai cách. Trường hợp này, mẹ chỉ cần khắc phục nguyên nhân, tình trạng trẻ sơ sinh bị sôi bụng sẽ sớm cải thiện.

Tuy nhiên, khi trẻ sơ sinh sôi bụng kèm theo các triệu chứng như đi ngoài phân chua dai dẳng, đau bụng, chán ăn mệt mỏi, mẹ cần theo dõi tình trạng sức khỏe của bé thường xuyên, để có giải pháp phù hợp.

Nếu để trẻ sơ sinh bị sôi bụng dài ngày sẽ gây ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa cũng như sức khỏe và sự phát triển của trẻ nhỏ:

• Tổn thương niêm mạc ruột: Trường hợp trẻ sôi bụng do bệnh lý niêm mạc ruột bị các tác nhân gây hại tấn công. Nếu không được phục hồi, hệ vi sinh đường ruột bị tác động dẫn đến mất cân bằng nghiêm trọng hơn. Đây là điều kiện cho hại khuẩn phát triển và tấn công mạnh mẽ hơn, gây ra các triệu chứng rối loạn tiêu hóa dai dẳng, kéo dài.
• Trẻ kém hấp thu, thiếu chất dẫn đến suy dinh dưỡng: Niêm mạc ruột bị tổn thương sẽ giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng, có thể dẫn đến tình trạng thiếu chất hay suy dinh dưỡng.

4. Giải pháp cho bé sơ sinh bị sôi bụng

Trẻ sơ sinh bị sôi bụng có thể dẫn tới trẻ bú kém, chán ăn ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ. Do đó, mẹ áp dụng các biện pháp xử trí nhanh giúp cải thiện được tình trạng này, đồng thời giảm được các biến chứng có thể xảy ra.

Một số biện pháp xử trí khi trẻ sơ sinh bị sôi bụng như:

4.1. Thay đổi tư thế bú cho trẻ sơ sinh giảm sôi bụng

Nguyên nhân trẻ sơ sinh bị sôi bụng cũng do trẻ bú nhiều không khí. Do vậy, khi cho trẻ bú, mẹ nên điều chỉnh tư thế phù hợp để trẻ ngậm hết bú, điều này hạn chế tối đa được tình trạng bụng sôi.

Mẹ có thử các tư thế cho bú sau để hạn chế tình trạng trẻ nuốt nhiều khí:

• Ngồi thẳng và ôm trẻ vào ngực. Ở tư thế này, mẹ ôm trẻ thẳng dậy, để cằm của bé tựa vào vai mẹ và mẹ dùng tay đỡ bé. Vỗ nhẹ vào lưng bé để trẻ ợ nóng ra ngoài.
• Giữ trẻ ngồi trên đầu gối hoặc trong lòng mẹ. Mẹ nhẹ nhàng đỡ đầu và ngực của bé. Đặt lòng bàn tay lên ngực bé, cẩn thận giữ cằm bé (chứ không phải cổ họng). Đồng thời mẹ vỗ nhẹ vào lưng bé.
• Đặt bé úp mặt vào lòng bạn. Hãy đỡ đầu bé lên cao hơn ngực và vỗ lưng nhẹ nhàng.
• Đặt trẻ nằm ngửa rồi nhẹ nhàng gập đầu gối chân của trẻ liên tục. Động tác này sẽ giúp kích thích đẩy khí dư trong bụng bé thoát ra bên ngoài.

>>>Tham khảo thêm: Cách vỗ ợ hơi cho trẻ sơ sinh: Kỹ thuật vỗ chuẩn nhất

4.2. Massage bụng trị trẻ sơ sinh bị sôi bụng

Massage cho trẻ sơ sinh giúp trẻ cảm thấy dễ chịu hơn. Massage giúp lưu thông khí huyết, cải thiện nhu động ruột, tăng cường đẩy khí hơi ra ngoài giúp giảm cảm giác đầy chướng, căng tức. Nên thực hiện động tác massage sau khi trẻ ăn khoảng 30 phút. Mẹ hãy massage cho trẻ ở nơi kín đáo, không có gió lùa, mẹ nên vệ sinh tay sạch sẽ trước khi thực hiện động tác cho trẻ.

Các biện pháp massage cho trẻ như:

• Massage bụng theo chiều kim đồng hồ

Cho trẻ nằm ngửa trên mặt phẳng mềm, mịn. Mẹ hãy chia bụng trẻ thành 4 điểm và dùng lòng bàn tay xoa nhẹ nhàng xung quanh bụng trẻ theo chiều kim đồng hồ. Với một điểm mẹ hãy thực hiện 1 lần.

• Massage ngược chiều nhau

Mẹ dùng đồng thời 2 bàn tay để massage, một tay vuốt lên trên còn một tay vuốt xuống dưới. Thực hiện thao tác này đều đặn, khoảng 20 lần.

• Massage dọc bụng

Mẹ hãy cho trẻ nằm ngửa và dùng 2 bàn tay di chuyển nhẹ nhàng từ ngực chạy dọc xuống bụng. Thao tác này, mẹ có thể thực hiện khoảng 10 lần. Một ngày mẹ có thể massage cho trẻ từ 1-2 lần.

4.3. Điều chỉnh chế độ ăn của mẹ cải thiện sôi bụng ở trẻ sơ sinh

Mẹ nên duy trì một chế độ ăn khoa học, đầy đủ dinh dưỡng và đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Đồng thời mẹ nên uống nhiều nước (ít nhất mỗi ngày 2 lít nước), nước là thành phần chính của sữa mẹ, do đó nếu mẹ ít nước sẽ khiến sữa mẹ bị cô đặc.

Bên cạnh đó, mẹ nên hạn chế ăn những thực phẩm có khả năng làm tăng lượng khí sinh ra trong bụng của bé như:

• Thực phẩm giàu chất xơ (các loại đậu, yến mạch,…)
• Các loại trái cây (mơ, đào, mận, lê, mận, quả bơ, cam, chanh,…)
• Các loại rau xanh (bông cải xanh, cải bruxen, atisô, măng tây, bắp cải…)
• Thực phẩm giàu tinh bột (ngô, khoai, sắn,…)
• Các món ăn chế biến từ đậu nành
• Thực phẩm cay, nóng
• Sản phẩm từ sữa, sô cô la, đồ uống có ga, caffein…

4.4. Thay dụng cụ bú nếu trẻ sơ sinh bị sôi bụng 

Nếu bé bị đầy hơi do bú bình, mẹ có thể thử sử dụng loại núm vú và bình sữa khác cho bé. Nên chọn loại núm vú mềm, có đường viền dọc theo môi và miệng của bé để ngăn không khí tràn vào miệng khi bé bú.

Hơn nữa, nên chọn loại núm giúp cho sữa chảy chậm và từ từ để bé có đủ thời gian bú mà không nuốt quá nhiều. Chỉ nên cho bé bú trong khoảng thời gian từ 20 phút đến 1 tiếng.

Trong trường hợp bé bú xong quá nhanh thì có thể do núm vú có dòng chảy lớn quá so với khả năng bú của bé khiến nuốt quá nhanh và nuốt quá nhiều không khí. Hãy thử chuyển sang núm vú có dòng chảy chậm hơn, phù hợp với độ tuổi của bé.

4.5. Chọn sữa công thức phù hợp giảm sôi bụng ở trẻ sơ sinh

Sữa mẹ là sự lựa chọn tốt nhất dành cho trẻ. Tuy nhiên, nếu trẻ sơ sinh bắt buộc phải dùng sữa công thức, mẹ cần chọn loại sữa đúng với độ tuổi của trẻ. Ưu tiên chọn loại sữa công thức có tính mát, cung cấp nhiều chất xơ để dễ trẻ tiêu hóa, đồng thời ít đạm và có thành phần protein tương tự như sữa mẹ.

Ngoài ra, với những trẻ sơ sinh bị sôi bụng do bất dung nạp lactose thì mẹ nên đổi sang sữa free-lactose để giúp trẻ dễ tiêu hoá hơn. Sữa free-lactose là dòng sữa được hạn chế tối đa lượng đường lactose, hoặc sữa bổ sung enzyme lactose để hỗ trợ sự tiêu hóa đường của trẻ. Mẹ có thể yên tâm cho trẻ sử dụng sữa free-lactose vì các sản phẩm sữa free-lactose hiện này có thể đảm bảo cung cấp đầy đủ dưỡng chất cần thiết cho bé.

>>> Tham khảm thêm: Top 7 sữa free lactose cho trẻ tốt nhất hiện nay

4.6. Bổ sung lợi khuẩn cho trẻ sơ sinh bị sôi bụng

Hệ vi sinh đường ruột của trẻ sơ sinh chứa chủ yếu: Bifidobacterium, Lactobacillus và các Bacteroides. Trong đó, với trẻ nhỏ, lợi khuẩn Bifidobacterium được coi là lợi khuẩn có vai trò quan trọng nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ với tỷ lệ chiếm tới 90%.

• Tăng cường tốc độ tiêu hóa của đường ruột
• Giúp tiêu hóa và hấp thu triệt để dinh dưỡng
• Hạn chế quá trình lên men sinh khí thức ăn
• Giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột với tỉ lệ 85% lợi khuẩn và 15% hại khuẩn.
• Tiết chất đề kháng tự, giúp bảo vệ và nhanh làm lành vết thương trong ruột và đại tràng
• Bám trên các lông nhung ở thành ruột, tiết ra chất nhầy để bảo vệ niêm mạc ruột khỏi các tác nhân gây bệnh
• Tăng cường đề kháng cho trẻ.

90% nguyên nhân đầy hơi, chướng bụng có liên quan mật thiết tới các rối loạn tiêu hóa. Cụ thể hơn, các rối loạn này đến từ loạn khuẩn đường ruột, mất cân bằng hệ vi sinh (giảm số lượng lợi khuẩn, tăng số lượng vi khuẩn có hại tại khu vực đại tràng). Chính vì thế, mẹ cần bổ sung lợi khuẩn, đặc biệt các lợi khuẩn sống, gắn đích Bifidobacterium BB12 để hỗ trợ cải thiện và phục hồi tình trạng sôi bụng ở trẻ nhờ:

• Lợi khuẩn sống, gắn đích Bifidobacterium BB12 giúp hỗ trợ tăng tiết các enzym phân cắt thức ăn, giúp hấp thu thức ăn triệt để, tránh tình trạng ứ đọng thức ăn.
• Lợi khuẩn còn giúp ức chế các vi khuẩn có hại làm giảm quá trình lên men của vi khuẩn có hại với thức ăn ứ đọng sinh nhiều khí hơi
• Lợi khuẩn sống, gắn đích Bifidobacterium BB12 còn có khả năng sản xuất và hấp thu vitamin, khoáng chất. Những nguyên tố vi lượng nhưng rất cần thiết đối với hoạt động phát triển trí não, thể chất của trẻ.
• Ngoài ra, lợi khuẩn còn tham gia vào quá trình kích thích hệ thống miễn dịch, tăng sức đề kháng cho trẻ ngay từ những giây phút chào đời.

TPBVSK Imiale® – Lợi khuẩn sống – gắn đích Bifidobacterium BB12

TPBVSK Imiale là lợi khuẩn SỐNG – GẮN ĐÍCH, chứa chủng lợi khuẩn ĐỘC QUYỀN Bifidobacterium BB12 từ Đan Mạch. Imiale giúp hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh và cải thiện nhanh tình trạng rối loạn tiêu hóa ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.

1. Imiale là thành tựu sau 145 năm nghiên của nhà sản xuất lợi khuẩn hàng đầu từ Đan Mạch.
2. Imiale chứa chủng lợi khuẩn sống, gắn đích độc quyền Bifidobacterium BB-12 – chủng lợi khuẩn hàng đầu về bằng chứng khoa học với hơn 307 nghiên cứu lâm sàng quốc tế
3. Bifidobacterium BB1 được chứng nhận và khuyên dùng bởi các tổ chức uy tín: FDA, EFSA, ESPGHAN (Tổ chức tiêu hóa nhi khoa Châu Âu)
4. Giúp bổ sung lợi khuẩn, hỗ trợ cải hiện hệ vi sinh đường ruột, giúp tăng cường tiêu hóa. Hỗ trợ giảm nguy cơ rối loạn tiêu hóa do loạn khuẩn đường ruột. Sản phẩm được sử dụng cho trẻ rối loạn tiêu hóa do loạn khuẩn ruột: tiêu chảy, phân sống, táo bón, bụng đầy, khó tiêu, trẻ sử dụng kháng sinh dài ngày gây loạn khuẩn đường ruột.