Acteur Phi Nguyen: 'Lekker Schakelen Tussen Emoties. Dat Kan Ik ...

Sluiten Al abonnee? Inloggen Ga direct naar inhoud

• Binnenland
• Buitenland
• Economie
• Den Haag
• Cultuur
• Wetenschap
• Sport
• Opinie
• Columnisten
• Tech en Media
• Boeken
• Leven
• Slim leven
• In Beeld
• Carrière
• Klimaat
• Recht
• Podcast
• Archief
• Luister naar
• Commentaar
• Ombudsman
• Puzzels
• Magazine
• Service
• E-book
• Webwinkel
• Familieberichten
• Over NRC

Service

• Bezorgservice
• Onderbrekingsservice
• Verhuisservice
• Mijn gegevens
• Mijn abonnementen
• FAQ Digitaal Lezen
• Nieuwsbrieven
• Veelgestelde vragen
• Mijn leeslijst
• Digitale krant
• Wachtwoord vergeten

Terug naar de krant Lijst Terug naar de krant

Een compliment krijgen als acteur na een voorstelling is prettig, zegt acteur Phi Nguyen, maar veel complimenten voor het spel is geen goed teken. „Dan weet je dat we een slechte voorstelling hebben gespeeld. Bij een goede voorstelling praat niemand over het spel. Dan heb je het over wat je hebt gezien, waar het over ging, de strekking en betekenis van het stuk.”

Maar theaterpubliek bewondert nu eenmaal graag acteurs. „Ik ook”, zegt hij, in een gesprek in een Amsterdams café. „Maar dan kijk je naar virtuositeit, naar techniek. Lekker schakelen tussen emoties. Dat kan ik ook. Is niet zo moeilijk. De kern van acteren en theater maken is voor mij het samen spelen. Wat ik zoek is de sensatie van contact hebben met mijn medespelers en het publiek. Met elkaar een tekst vormgeven en een situatie creëren waarin je het publiek meeneemt.”

Contact ontstaat op verschillende manieren, zegt hij. „In de spanning tussen kwetsbaar en onaantastbaar zijn, tussen onafhankelijk en afhankelijk zijn, tussen aanwezig en afwezig zijn. Het zijn allemaal manieren om mens te zijn. Dat is voor mij het wezen van theater.”

Phi Nguyen Acteur

1984: geboren in Bình Trị Thiên, Vietnam.

2009: Afgestudeerd aan Toneelschool Arnhem.

2009: presentator tv Villa Achterwerk Van hier tot Tokio

2011: Mijn moeder Medea, bij Toneelmakerij

2012: Mighty Society 10, Eric de Vroedt

2012-2014: tv De Dino Show

2013: Buzz Aldrin waar ben je gebleven, Oostpool

2015: film Bon Bini Holland

2016: Koksopleiding. Werk bij restaurants Breda en Guts&Glory.

2018: film Bon Bini Holland 2

2018: Pinokkio en Alles van waarde, bij De Veenfabriek

2019: nominatie Arlecchino

2022: film Bon Bini Holland 3

Bovenal wil hij samen lol maken. „Dat is misschien wel het allerbelangrijkste.” En idealiter kun je elkaar als acteur dan opvangen als het misgaat: „Ik zou als Miles Davis willen zijn, van wie ze zeiden dat je met hem nooit vals kon spelen, want als je een noot miste, dan paste hij de melodie erop aan.”

Ironie en distantie

De 37-jarige Phi Nguyen is verbonden aan het Leidse muziektheatergezelschap De Veenfabriek, waarbij hij nu te zien is in de nieuwe productie Krant, over het leven op een redactie. Eerder excelleerde hij bij die groep in de hoofdrol van Pinokkio en in Alles van waarde. Die laatste voorstelling leverde hem een nominatie voor de Arlecchino, voor beste mannelijke bijrol. Bij het grote publiek is hij bekend als het typetje Ping Ping in producties van Jandino Asporaat, waaronder de films Bon Bini Holland I & II.

Op het toneel onderscheidt hij zich doordat er altijd een laagje ironie en distantie lijkt te liggen over zijn tekstbehandeling. Hoewel hij volkomen kan samenvallen met zijn rol en in het moment kanzijn, hoor en zie je vaak een zweem van spot en commentaar. Die dubbelheid in zijn spel is spannend en intrigerend.

Nguyen knikt als hij de omschrijving aanhoort. „Wat ik zoek, is lichtheid in mijn spel, in de zwaarte van het verhaal. Al die stukken die ik speel zijn best heftige shit. Voor een deel is het wat ik meeneem uit het dagelijks leven. Humor is een overlevingsmechanisme. Dus misschien sluipt het er ook in zonder dat ik het doorheb.”

In het gesprek volgt hij voortdurend zijn eigen associaties. In dit geval ziet hij de mix van zwaar en licht ook opgaan voor theater an sich. „Ik heb bij alles dat ik er ook de grap van inzie. Toneel is onzin, een absurde vertoning. Maar dat is geen reden om het niet serieus te nemen. Alleen dan kan het bestaan. Theater geeft zin en troost. Het is een mooi ritueel dat je kinderen van jongsaf aan zou moeten bijbrengen.”

Familie

Contact maken op de speelvloer vindt hij makkelijker dan in het echte leven. „Op het toneel durf ik naar me te laten kijken, terug te kijken en te communiceren: ik zie dat jij me ziet. Ik kom open over, maar hou de boot af.” De toneelwereld maakt hem vrijer. „Daar doe je niet iemand werkelijk pijn.”

Ook medespelers niet? „Ik leerde dat conflicten op de vloer niet persoonlijk zijn. Je zoekt naar wat het beste is voor het stuk. Zo heb ik best vaak ruzie gehad, hoor. Maar dat is als ruzie met familie. Het is snel vergeven.”

Ruzie komt ook voort uit zijn neiging mee te regisseren. „Tot op het irritante af. Ik zie snel dat iets niet goed staat.” Dan houdt Joeri Vos, zijn regisseur bij De Veenfabriek, hem af met: „Dat komt nog.” Nguyen: „Dan zeg ik weer: ‘Maar waarom verander je het niet nú?’ En dan hij weer: ‘Gozer?!” Glimlach: „We werken al zestien jaar samen. Ik word daar beter in: geduld oefenen. In het toneel geldt, en eigenlijk ook in het leven: je hoeft wat niet goed zit, niet onmiddellijk te veranderen. Als je meteen een oplossing aandraagt, maak je het proces kapot.”

Hij houdt van kritiek, zegt hij. „Kritiek is een vorm van liefde. Iedereen kan dat geven: mensen van kantoor, technici. Die schromen niet om te zeggen dat het slecht is.” Hij lacht: „Als acteur kun je beter aan de technici vragen hoe de voorstelling is.”

Vietnam

Bij alles wat hij doet, is hij eigenlijk aan het spelen, zegt hij. „Het is een vorm van bewust zijn.” Dat is voor hem wat anders dan acteren. „Bij acteren weet je wat je gaat doen. Bij spelen weet je niet waar je eindigt. Ik hoor wel dat mijn spel grillig is. Dat is dat spelelement. Ik ben een zoekende acteur. Ik twijfel veel. Ik speel om beter te leren leven, dus ik wil constant bevragen hoe ik speel.”

Op de vraag wat dat is, beter leren leven, zegt hij: „In de situatie waar ik uit kom, heb ik moeten overleven.” Dat refereert aan de omstandigheden in zijn jeugd, die hij liever niet publiekelijk deelt. Wat hij kwijt wil en bekend is: zijn ouders ontvluchten Vietnam als hij een peuter is en na jaren in een opvangkamp in Hong Kong komen ze aan in Arnhem, als hij zes is. Vanaf zijn tiende woont Nguyen in periodes bij pleegouders.

Hij was een zelfstandig kind, zegt hij. „Ik heb het zelf moeten uitzoeken. Mensen zeggen: Phi, je hebt geluk gehad. Is dat zo? Laatst las ik: geluk is waar mogelijkheden en voorbereiding elkaar ontmoeten. Ik heb me supergoed voorbereid. Ik had een leesclubje op de toneelschool. Wilde alles weten. Als ik niet hoefde te spelen, ging ik naar voorstellingen. Ik heb misschien niet de meeste aanleg als acteur, maar ik heb het talent om wat ik kan uit te buiten.”

Zo creëerde hij mogelijkheden. ‘Ik ben niet tegengewerkt. Juist omdat ik een uiterlijk heb dat minder vaak voorkomt in het toneel, denk ik dat ik daar best voordeel aan heb gehad. Maar alleen op basis daarvan overleef je niet. Het zou lelijk zijn als ik alleen daarom zou worden gevraagd: die Aziaat hebben we nodig. De laatste jaren word ik wel vaker gevraagd puur om mijn uiterlijk. Dan gaat mijn prijs ook omhoog. Ben ik simpel in. Soms is het logisch: wil je een film maken over een Koreaanse expat? Dan moet je Phi en niet Ron vragen. Scheelt gewoon heel veel schmink.”

Ping Ping

Jandino Asporaat vroeg hem bijna tien jaar geleden voor het typetje Ping Ping in de sketch FC Kip. Nguyen: „Jandino zei: je speelt een handelaar die spullen levert. Ik maakte er wat meer van dan in het script stond en dat vonden ze superleuk. Zo ben ik erbij gebleven.”

Met zijn accent en onvermogen om de ‘r’ te zeggen heeft Ping Ping veel van een racistische karikatuur. Nguyen: „Het is een typetje zoals alle andere typetjes. Ik heb er wel klachten over gekregen, via het Pan Asian Collective, op Facebook, dat ze hem beledigend vonden. Waarom, vroeg ik. Kreeg ik als antwoord dat het probleem niet het personage was, maar dat hij de enige Chinees was die het publiek zag. Dan denk ik: ‘Dan heb je niet opgelet. Als je het belangrijk vindt dat iemand met dit gezicht grote rollen kan spelen in schouwburgen, op Oerol, op Lowlands, dan moet je wel komen kijken.”

Heeft hij zelf nooit last van discriminatie? „Tot een paar jaar geleden had ik nee gezegd. Maar daarin heeft er ook bij mij een bewustzijnsverschuiving plaatsgehad. Ja, ik heb er last van gehad. Racisme bestaat. Ik werd bijvoorbeeld een keer voor viezetyfuskankerchinees uitgescholden, terwijl ik bij de Febo een broodje haalde. Dan kook je van woede. Wat moet je zeggen?”

Hij haalt een uitspraak van Eleanor Roosevelt aan, die zei dat niemand je minderwaardig kan laten voelen zonder jouw toestemming. Klopt dat? Het lukt toch niet iedereen om boven een scheldpartij te staan? „Ik bedoel niet dat racisme je eigen schuld is. Maar ik denk dat het effectiever is om te werken aan je eigenwaarde dan om moeite te doen om die gewelddadige ander te ‘veranderen’. Je kan weigeren om dat beeld van een ander te incorporeren.”

Hij kon dat al als kind, zegt hij. „Ik ben gepest. ‘Bruine Power Ranger’, riepen ze. Ze wilde me constant pijn doen en onderuit halen. Het was verschrikkelijk, maar ik vroeg me ook af: waarom doen jullie dit? Veel mensen die andere mensen pijn doen, zijn niet bezig om een ander pijn te doen. Die zijn hun eigen pijn aan het vergeten. Al is dat geen reden om straffeloos een ander iets aan te doen.”

Hij klinkt, op zijn minst, stoïcijns. „Dat is zeker een deel van mij. Maar ik geloof niet dat het hoofd of de ratio alles op kan lossen. Heel veel juist niet. Liefdesverdriet of gebrek aan liefde bijvoorbeeld niet, om maar iets kleins te noemen.”

Carrièreswitch

Liever kiest hij voor humor. Sterker: hij heeft een carrièreswitch gepland: hij geeft zich twee jaar om te slagen als comedian. „Ik heb vijftien jaar andermans verhaal verteld, nu wil ik mijn eigen verhaal vertellen. Klein beginnen, in comedyclubs, drie minuten, zeven minuten. Mijn management wilde de show al voor komende september verkopen op basis van mijn naam, maar ik heb wel een jaar nodig. Ik moet mijn eigen stem en persona gaan vinden. Uitzoeken wie ik ben: daar gaat de eerste show van elke comedian over.”

Hij stapte al eerder uit de toneelwereld. In 2016 nam hij een sabbatical, deed een koksopleiding en ging koken. „Al die negativiteit over kunst in de politiek raakte me hard. Opeens ging het almaar over marketing en geld. Ik verloor mijn plezier in het spelen.” Afgelopen zomer werkte hij nog anderhalve maand als kok. „Ik kon toch niet op vakantie.” Koken is concreet, praktisch. „In de keuken is er geen tijd voor abstracties. Als je abstract eten krijgt, moet je gaan rennen.”

Koken is ook een manier om samen iets te maken. Is dat wat zijn twee liefdes verbindt? Nguyen: „Blijkbaar vind ik het fijn om tussen mensen te verkeren die van veel alcohol houden en bevestiging nodig hebben van publiek.” Hij lacht uitbundig. „Nee, grapje. Als ik chagrijnig word van de toneelwereld moet ik even wat anders doen. Dan verander ik van omgeving, zodat ik er vervolgens weer liefdevoller naar kan kijken.”

De Veenfabriek: Krant. Première 4/2, Theater Ins Blau, Leiden. Tournee t/m 31/3. Info: veenfabriek.nl Geef cadeau Deel Mail de redactie De journalistieke principes van NRC

Schrijf je in voor de nieuwsbrief NRC Cultuurgids

Elke donderdag de mooiste verhalen over kunst en cultuur: interviews, recensies en achtergronden

Inschrijven Ingeschreven Afmelden

• Mail
• LinkedIn
• Facebook
• Reddit
• Whatsapp
• Mastodon
• Bluesky
• Threads
• X
• Klembord

Mail de redactie

Ziet u een taalfout of een feitelijke onjuistheid?

U kunt ons met dit formulier daarover informeren, dat stellen wij zeer op prijs. Berichten over andere zaken dan taalfouten of feitelijke onjuistheden worden niet gelezen.

Taalfout of feitelijke onjuistheid (maximaal 120 woorden) Maximaal 120 woorden a.u.b. Naam Vul je naam in E-mailadres Vul een correct e-mail adres in Verzenden

Artikel delen

Sluit 'Artikel delen' Als cadeau Voor iedereen Artikelen nog te delen als cadeau: / Standaard delen Voor NRC-abonnees

• Je kunt deze maand nog cadeau geven.
• De link is geldig.

De link is nog geldig.

Je hebt al eerder van dit artikel een cadeaulink aangemaakt, de link is nog geldig.

Leuk dat je onze journalistiek deelt met anderen. Vanaf kun je weer artikelen cadeau geven.

Sorry, het lukt op dit moment niet om een cadeau-link te maken. Probeer de pagina opnieuw te laden of probeer het later nog eens.

Deel artikel-link via je favoriete social media platform.

• Kopieer link
• E-mail
• WhatsApp
• Bluesky
• Facebook
• LinkedIn
• Mastodon
• Threads
• X
• Reddit

Sluit 'Artikel delen'

Hoe werkt het delen van artikelen?

Als cadeau

Als NRC-abonnee kun je elke maand artikelen cadeau geven aan een willekeurige ontvanger.

• De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
• De cadeaulink is geldig.
• Het saldo wordt verminderd met 1 zodra er een cadeaulink wordt aangemaakt.

Standaard delen

Kies je voor standaard delen, dan kan iedereen met een NRC-abonnement de door jou gedeelde artikelen lezen. Niet-abonnees krijgen een betaalmuur te zien.

Terug naar 'Artikel delen' Hoe werkt het delen van artikelen? Sluit 'Artikel delen'