Ăn Cỗ Lấy Phần Sẽ Bị Phạt: “Phạt Nhau Vì Miếng ăn, Chẳng Hay Ho ...

PGS.TS Bùi Hoài Sơn – Viện trưởng Viện Văn hoá Nghệ thuật Quốc gia cho rằng, thực ra, câu chuyện thì có vẻ nhỏ nhưng là một vấn đề rất khó trong xây dựng nếp sống văn minh vì bản chất của chuyện này có lẽ sâu xa hơn nhiều. Đó là làm thế nào chúng ta có thể thay đổi các thói quen truyền thống cho phù hợp với lối sống hiện đại?

Rõ ràng, với nhiều địa phương chứ không riêng gì xã Giao Long, Giao Lạc (huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định), người dân có thói quen đi ăn cỗ thì mang phần về.

Chủ nhà hiểu thói quen đó nên bao giờ cũng chuẩn bị nhiều đồ và có phần quà cho mọi người đi ăn cỗ. Nay mong muốn của chúng ta muốn tiết kiệm, tránh cỗ bàn xa hoa, lãng phí, tạo ra sự ganh đua nơi xóm làng về việc tổ chức các tiệc, lễ… hai bên đều có lý riêng của mình.

Ở nhiều địa phương, quy định của địa phương mang tính hương ước có vai trò tích cực trong việc điều chỉnh hành vi của con người, đặc biệt đối với những lĩnh vực mà luật pháp chưa/không điều chỉnh đến. Các xã ở Giao Thủy nằm trong trường hợp này.

Thông thường, các hương ước khi được soạn ra đều có sự đồng thuận của đa số cư dân sở tại. Thiếu sự đồng thuận này, bản quy ước (hương ước) đó không thể ra đời, không có hiệu lực và không thể thực hiện. Lý thuyết là như vậy.

Có nghĩa là ở đây, đa phần người dân đã đồng thuận trong việc xây dựng một nếp sống văn minh trong việc cưới, việc lễ. Việc xử phạt ở đây không phải là xử phạt vi phạm hành chính mà chỉ mang tính phạm vi cộng đồng, trong phạm vi của hương ước, vì vậy có thể chấp nhận được.

"Có thể, với người bên ngoài cộng đồng, việc xử phạt đối với những thói quen phổ biến ở nhiều nơi là kỳ quặc, khó hiểu. Nhưng tôi cho rằng, đây là việc nên làm để hướng đến việc xây dựng nếp sống văn minh ở các cộng đồng, hơn thế, việc làm đó còn được sự đồng thuận của cộng đồng thì không có vấn đề gì phải băn khoăn về tính chế tài, hợp lý của các quy định ấy", PGS.TS Bùi Hoài Sơn nói.