Aruba – Wikipedia Tiếng Việt

Bước tới nội dung

Nội dung

chuyển sang thanh bên ẩn

• Đầu
• 1 Lịch sử
• 2 Địa lý
• 3 Chính trị
• 4 Kinh tế
• 5 Nhân khẩu
• 6 Văn hóa
• 7 Ghi chú
• 8 Tham khảo
• 9 Liên kết ngoài

• Bài viết
• Thảo luận

Tiếng Việt

• Đọc
• Sửa đổi
• Sửa mã nguồn
• Xem lịch sử

Công cụ Công cụ chuyển sang thanh bên ẩn Tác vụ

• Đọc
• Sửa đổi
• Sửa mã nguồn
• Xem lịch sử

Chung

• Các liên kết đến đây
• Thay đổi liên quan
• Liên kết thường trực
• Thông tin trang
• Trích dẫn trang này
• Tạo URL rút gọn
• Tải mã QR

In và xuất

• Tạo một quyển sách
• Tải dưới dạng PDF
• Bản để in ra

Tại dự án khác

• Wikimedia Commons
• Khoản mục Wikidata

Giao diện chuyển sang thanh bên ẩn Bách khoa toàn thư mở Wikipedia Quốc gia cấu thành thuộc Vương quốc Hà LanBản mẫu:SHORTDESC:Quốc gia cấu thành thuộc Vương quốc Hà Lan

Aruba
Quốc gia cấu thành thuộc Vương quốc Hà Lan
Quốc gia ArubaLand Aruba (tiếng Hà Lan)Pais Aruba (tiếng Papiamento)
Hiệu kỳCoat of arms
' Bài ca: "Aruba Dushi Tera"(tiếng Anh: "Aruba, Sweet Land")
'Hoàng ca: "Wilhelmus"(tiếng Anh: "William of Nassau")
Vị trí của Aruba (đỏ)
Quốc gia có chủ quyền	Vương quốc Hà Lan
Trước khi tách	Antilles thuộc Hà Lan
Quy chế quốc gia cấu thành	1 tháng 1 năm 1986
Thủ phủvà thành phố lớn nhất	Oranjestad12°31′7″B 70°2′9″T / 12,51861°B 70,03583°T / 12.51861; -70.03583
Ngôn ngữ chính thức	Papiamento Tiếng Hà Lan[1]
Ngôn ngữ khác	Tiếng Tây Ban NhaTiếng Anh
Sắc tộc (2020)	Người Hà Lan (78.7%) Người Colombia (6.6%) Người Venezuela (5.5%) Người Dominica (2.8%) Người Haiti (1.3%) dân tộc khác (5.1%)[2]
Tên dân cư	Người Aruba Arubaan, Arubaanse (tiếng Hà Lan)
Chính phủ	Thể chế đại nghị được phân quyền thuộc một chế độ quân chủ lập hiến
• Quân chủ	Willem-Alexander
• Thống đốc	Alfonso Boekhoudt
• Thủ tướng	Mike Eman
Lập pháp	Nghị viện Aruba
Diện tích
• Tổng cộng	180[2][3] km2 (69 dặm vuông Anh) (hạng 189)
• Mặt nước (%)	không đáng kể
Độ cao cao nhất	188 m (617 ft)
Dân số
• Điều tra 2025	108,880[4]
• Mật độ	560,4/km2 (1.451,4/sq mi)
GDP (PPP)	Ước lượng 2023
• Tổng số	5,502 tỷ đô la Mỹ[5]
• Bình quân đầu người	51.352 đô la Mỹ[5]
GDP (danh nghĩa)	Ước lượng 2023
• Tổng số	3,827 tỷ đô la Mỹ[5]
• Bình quân đầu người	35.717 đô la Mỹ[5]
Tiền tệ	Florin Aruba (ƒ) (AWG)
Múi giờ	UTC−04:00 (AST)
Điện thương dụng	127 V/60 Hz
Giao thông bên	phải
Mã điện thoại	+297
Mã ISO 3166	AW NL-AW
Tên miền Internet	.aw

Aruba,[a] tên chính thức là Quốc gia Aruba,[b] là một quốc gia cấu thành thuộc Vuơng quốc Hà Lan. Đảo nằm ở phía nam biển Caribbean, cách bán đảo Paraguaná ở phía bắc Venezuela 29 km (18 mi) và cách tây bắc đảo Curaçao 80 km (50mi).[6] Năm 1986, Aruba trở thành lãnh thổ tự trị trong Vuơng quốc Hà Lan và có tên chính thức là Quốc gia Aruba.

Aruba có diện tích 179 km2 (69.1 sq mi). Aruba dài 32 km (20 mi) từ cực tây bắc tới cực đông nam và có chiều ngang 10 km (6 mi) ở chiều rộng nhất. Aruba về mặt địa chất nằm ở thềm lục địa Nam Mỹ.[7] Trái ngược với các quốc gia khác trong vùng Caribe, Aruba có khí hậu khô với địa hình khô hạn. Hình thái thời tiết ấm và nhiều nắng duy trì suốt cả năm.[8]

Với dân số 108.207 người (chưa tính đến người nhập cư bất hợp pháp),[9] Aruba có dân số chiếm 1/3 tổng dân số của các nước thuộc Vuơng quốc Hà Lan ở biển Caribe. Là một trong bốn thành viên của Vuơng quốc Hà Lan, bên cạnh Hà Lan, Curaçao và Sint Maarten, công dân Aruba được cấp quốc tịch Hà Lan. Aruba thiếu các cơ quan điều hành bên dưới, nhưng được chia làm tám vùng, với dân số tập trung chủ yếu ở khu vực thủ đô Oranjestad.

Lịch sử

[sửa | sửa mã nguồn]

Địa lý

[sửa | sửa mã nguồn]

Chính trị

[sửa | sửa mã nguồn]

Kinh tế

[sửa | sửa mã nguồn]

Nhân khẩu

[sửa | sửa mã nguồn]

Văn hóa

[sửa | sửa mã nguồn]

Ghi chú

[sửa | sửa mã nguồn]

1. ^ /əˈruːbə/ ə-ROO-bə, phát âm tiếng Hà Lan: [aːˈrubaː] or [aːˈrybaː] ⓘ, phát âm tiếng Papiamento: [aˈruba]
2. ^ tiếng Hà Lan: Land Aruba; tiếng Papiamento: Pais Aruba

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]

1. ^ Migge, Bettina; Léglise, Isabelle; Bartens, Angela (2010). Creoles in Education: An Appraisal of Current Programs and Projects. Amsterdam: John Benjamins Publishing Company. tr. 268. ISBN 978-90-272-5258-6. Lưu trữ bản gốc ngày 3 tháng 5 năm 2016. Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2016.
2. ^ a b "Aruba". The World Factbook. Cơ quan Tình báo Trung ương. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2023. (Archived 2023 edition.)
3. ^ "Waaruit bestaat het Koninkrijk der Nederlanden? – Rijksoverheid.nl". onderwerpen (bằng tiếng Hà Lan). Ministerie van Algemene. ngày 19 tháng 5 năm 2015.
4. ^ "The development of the population of Aruba". Central Bureau of Statistics Aruba. tháng 9 năm 2025.
5. ^ a b c d "World Economic Outlook Database, October 2023 Edition. (Aruba)". IMF.org. International Monetary Fund. ngày 10 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 21 tháng 10 năm 2023.
6. ^ "Aruba | History, Map, Flag, Population, Climate, & Facts | Britannica". www.britannica.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2025.
7. ^ "What Continent Is Aruba In?". WorldAtlas (bằng tiếng Anh). ngày 5 tháng 9 năm 2018. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2025.
8. ^ "Aruba", The World Factbook (bằng tiếng Anh), Central Intelligence Agency, ngày 21 tháng 2 năm 2025, truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2025
9. ^ "The development of the population of Aruba – Central Bureau of Statistics" (bằng tiếng Anh). ngày 24 tháng 11 năm 2022. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2025.

Liên kết ngoài

[sửa | sửa mã nguồn]

• Ngân hàng Trung ương Aruba
• Cơ quan Hải cảng Aruba
• Cơ quan Hàng không Aruba
• Bảo hiểm sức khỏe Aruba (AZV) Lưu trữ ngày 12 tháng 1 năm 2009 tại Wayback Machine
• Aruba.com - Cổng điện tử Du lịch của chính phủ
• Đại học Aruba
• Arubaplaza.com Lưu trữ ngày 1 tháng 8 năm 2015 tại Wayback Machine - Thông tin chi tiết về Aruba
• Mục “Aruba” trên trang của CIA World Factbook.
• Tiền giấy Aruba Lưu trữ ngày 28 tháng 9 năm 2007 tại Wayback Machine
• NosFM.com Lưu trữ ngày 24 tháng 9 năm 2017 tại Wayback Machine - Đài phát thanh bằng tiếng Papiamento

Tư liệu liên quan tới Aruba tại Wikimedia Commons

Tra Aruba trong từ điển mở Wiktionary.

Vùng địa lý

x t s Các quốc gia và vùng lãnh thổ vùng Caribe Các nước độc lập Antigua và Barbuda · Bahamas · Barbados · Grenada · Jamaica · Saint Kitts và Nevis · Saint Lucia · Saint Vincent và Grenadines · Dominica · Trinidad và Tobago · Cuba · Cộng hòa Dominica · Haiti Các vùng lãnh thổ phụ thuộc khác Liên Hiệp Anh Anguilla · Quần đảo Virgin thuộc Anh · Quần đảo Cayman · Montserrat · Quần đảo Turks và Caicos Hà Lan Aruba · Bonaire • Curaçao • Saba • Sint Maarten • Sint Eustatius Pháp Guadeloupe · Martinique · Saint Barthélemy · St. Martin Hoa Kỳ Puerto Rico · Quần đảo Virgin thuộc Hoa Kỳ x t s Cộng đồng Caribe (CARICOM) Thành viên Antigua và Barbuda · Bahamas1 · Barbados · Belize · Dominica · Grenada · Guyana · Haiti1 · Jamaica · Montserrat2 · St. Kitts và Nevis · St. Lucia · St. Vincent và the Grenadines · Suriname · Trinidad và Tobago Thành viên liên quan Anguilla · Bermuda · Quần đảo Cayman · Quần đảo Virgin thuộc Anh · Quần đảo Turks và Caicos Quan sát viên Aruba · Colombia · Curaçao · Cộng hòa Dominica · Mexico · Puerto Rico · Sint Maarten · Venezuela Lịch sử Liên bang Tây Ấn * CARIFTA * Treaty of Chaguaramas * CSME Viện nghiên cứu CFC * CCJ * CDEMA * CXC * CIMH * CARPHA * CSME Tổ chwsc liên quan CARIFORUM * OECS 1 Thành viên của Cộng đồng nhưng không phải thành viên của Thị trường kinh tế chung CARICOM (CSME).   2 Lãnh thổ hải ngoại thuộc Anh đang chờ ủy nhiệm gia nhập CSME. x t s Trung Mỹ Quốc gia có chủ quyền Belize Costa Rica El Salvador Guatemala Honduras Nicaragua Panama x t s Các quốc gia và lãnh thổ tại Bắc Mỹ Quốc gia có chủ quyền Antigua và Barbuda Bahamas Barbados Belize Canada Costa Rica Cuba Dominica Cộng hòa Dominica El Salvador Grenada Guatemala Haiti Hoa Kỳ Honduras Jamaica México Nicaragua Panama Saint Kitts và Nevis Saint Lucia Saint Vincent và Grenadines Trinidad và Tobago Bộ phận của quốc gia có chủ quyền Colombia San Andrés và Providencia Hà Lan Bonaire Saba Sint Eustatius Pháp Guadeloupe Martinique Venezuela Isla Aves Lãnh thổ phụ thuộc Anh Quốc Anguilla Bermuda Quần đảo Virgin thuộc Anh Quần đảo Cayman Montserrat Quần đảo Turks và Caicos Đan Mạch Greenland Hà Lan Aruba Curaçao Sint Maarten Hoa Kỳ Đảo Navassa Puerto Rico Quần đảo Virgin thuộc Mỹ Pháp Clipperton Saint-Barthélemy Saint-Martin Saint-Pierre và Miquelon

Thành viên các tổ chức quốc tế

x t s Cộng đồng Caribe (CARICOM) Thành viên Antigua và Barbuda · Bahamas1 · Barbados · Belize · Dominica · Grenada · Guyana · Haiti1 · Jamaica · Montserrat2 · St. Kitts và Nevis · St. Lucia · St. Vincent và the Grenadines · Suriname · Trinidad và Tobago Thành viên liên quan Anguilla · Bermuda · Quần đảo Cayman · Quần đảo Virgin thuộc Anh · Quần đảo Turks và Caicos Quan sát viên Aruba · Colombia · Curaçao · Cộng hòa Dominica · Mexico · Puerto Rico · Sint Maarten · Venezuela Lịch sử Liên bang Tây Ấn * CARIFTA * Treaty of Chaguaramas * CSME Viện nghiên cứu CFC * CCJ * CDEMA * CXC * CIMH * CARPHA * CSME Tổ chwsc liên quan CARIFORUM * OECS 1 Thành viên của Cộng đồng nhưng không phải thành viên của Thị trường kinh tế chung CARICOM (CSME).   2 Lãnh thổ hải ngoại thuộc Anh đang chờ ủy nhiệm gia nhập CSME. x t s Vùng lãnh thổ bên ngoài của các nước châu Âu Vùng lãnh thổ có chủ quyền của châu Âu nhưng gần gũi hoặc nằm ở lục địa ngoài châu Âu (xem điều kiện đưa vào để có thêm thông tin) Bồ Đào Nha Açores · Madeira Đan Mạch Greenland Hà Lan Aruba · Caribe thuộc Hà Lan (Bonaire • Saba • Sint Eustatius) · Curaçao · Sint Maarten Pháp Clipperton · Guyane thuộc Pháp · Polynésie thuộc Pháp · Vùng đất phía Nam và châu Nam Cực thuộc Pháp (Amsterdam • Saint-Paul • Crozet • Kerguelen • Vùng đất Adélie1 • Các đảo rải rác tại Ấn Độ Dương: Bassas da India • Đảo Europa • Quần đảo Glorieuses • Juan de Nova • Tromelin) · Guadeloupe · Martinique · Mayotte · Nouvelle-Calédonie · Réunion · Saint-Barthélemy · Saint-Martin · Saint-Pierre và Miquelon · Wallis và Futuna Anh Anguilla · Đảo Ascension · Bermuda · Quần đảo Virgin thuộc Anh · Quần đảo Cayman · Quần đảo Falkland · Montserrat · Saint Helena · Tristan da Cunha · Quần đảo Turks và Caicos · Lãnh thổ châu Nam Cực thuộc Anh1 · Lãnh thổ Ấn Độ Dương thuộc Anh · Quần đảo Pitcairn · Nam Georgia và Quần đảo Nam Sandwich Na Uy Đảo Bouvet · Đảo Peter I1 · Vùng đất Queen Maud1 Tây Ban Nha Quần đảo Canaria · Ceuta · Isla de Alborán · Isla Perejil · Islas Chafarinas · Melilla · Peñón de Alhucemas · Peñón de Vélez de la Gomera Ý Pantelleria · Quần đảo Pelagie (Lampedusa • Lampione • Linosa) 1 Việc tuyên bố chủ quyền trên vùng lãnh thổ ở châu Nam Cực hiện đang bị trì hoãn theo Hệ thống Hiệp ước Châu Nam Cực. x t s Đế quốc Hà Lan Thuộc địa cũ Châu Phi Bờ biển vàng thuộc Hà Lan · Cape Colony · Đảo Arguin · Gorée · Mauritius · Vịnh Delagoa (Vịnh Maputo) · Châu Mỹ Berbice · Brazil thuộc Hà Lan (gồm có Tân Hà Lan) · Guiana thuộc Hà Lan · Demerara · Essequibo (sáp nhập vào Pomeroon) · New Netherland (gồm có Tân Amsterdam • Tân Thụy Điển) · Tobago · Quần đảo Virgin Châu ÁChâu Đại Dương Ceylon · Ấn Độ thuộc Hà Lan (Bengal thuộc Hà Lan • Bờ biển Coromandel • Bờ biển Malabar) · Deshima (Dejima) · Tây Ấn thuộc Hà Lan · Malacca · New Guinea thuộc Hà Lan · Đài Loan Bắc cực Smeerenburg (Đảo Amsterdam) Xem thêm Công ty Tây Ấn Hà Lan · Công ty Tây Ấn Hà Lan Thuộc địa hiện tại Vương quốcHà Lan Netherlands Antilles · Aruba

Cơ sở dữ liệu tiêu đề chuẩn
Quốc tế	VIAF GND WorldCat
Quốc gia	Hoa Kỳ Cộng hòa Séc Tây Ban Nha Thụy Điển Israel
Địa lý	MusicBrainz area
Nghệ sĩ	KulturNav
Nhân vật	UK Parliament
Khác	NARA Yale LUX

Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Aruba&oldid=74704619” Thể loại:

• Trang có IPA tiếng Papiamento
• Bài viết có văn bản tiếng Papiamento
• Aruba
• Quốc gia Caribe của Vương quốc Hà Lan
• Cựu thuộc địa Hà Lan
• Lãnh thổ đặc biệt của Liên minh châu Âu
• Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Hà Lan
• Khu dân cư thành lập thế kỷ 10
• Chấm dứt năm 1804
• Lãnh thổ phụ thuộc Caribe
• Cựu thuộc địa và xứ bảo hộ Anh tại châu Mỹ
• Cựu thuộc địa Tây Ban Nha
• Đảo quốc
• Đảo của Antille thuộc Hà Lan

Thể loại ẩn:

• Trang có các đối số formatnum không phải số
• Trang sử dụng phần mở rộng Phonos
• Trang có IPA tiếng Hà Lan
• Trang có phát âm được ghi âm
• Bài viết có văn bản tiếng Hà Lan
• Nguồn CS1 tiếng Hà Lan (nl)
• Nguồn CS1 tiếng Anh (en)
• Bài có mô tả ngắn
• Mô tả ngắn khác với Wikidata
• Pages using infobox settlement with bad settlement type
• Bài viết có văn bản tiếng Anh
• Bản mẫu webarchive dùng liên kết wayback

Tìm kiếm Tìm kiếm Đóng mở mục lục Aruba 170 ngôn ngữ Thêm đề tài