Bậc Thiền Sư Yasujiro Ozu: Đời Thì Ngắn, Mà Tình Thì Dài - Vietcetera

Trong những ngày dịch bệnh nhiều đau thương mất mát này, nếu bạn muốn tìm một nơi để trú ngụ và chữa lành thân tâm, có lẽ những bộ phim đậm tính thiền của Yasujiro Ozu là phù hợp hơn cả. Điện ảnh của bậc thiền sư Nhật Bản thấm đẫm hương vị nhân sinh, gợi cho ta những suy tư về sự hư vô, nỗi cô đơn của kiếp người.

Nhưng trên tất cả, những di sản của Ozu mang lại cho chúng ta lòng trắc ẩn và những giá trị tình thân của gia đình, để rồi khi khuôn hình tĩnh tại cuối cùng của bộ phim hiện lên, ta thấy thấm thía tinh thần điện ảnh của ông: “Đời thì ngắn mà tình thì dài”.

Yasujiro Ozu là một đạo diễn kỳ lạ của điện ảnh Nhật Bản, người tạo ra những triết lý và ngữ pháp điện ảnh mà không nhà làm phim nào có thể bắt chước được, dù rất nhiều đạo diễn thừa nhận ảnh hưởng tinh thần của ông.

Ozu sống trọn vẹn một cuộc đời kéo dài đúng 60 năm (12/12/1903 – 12/12/1963) và để lại một di sản điện ảnh đồ sộ với hơn 50 bộ phim do chính ông biên kịch và đạo diễn. Nhiều trong số các bộ phim đó đã thất lạc do chiến tranh (chủ yếu là phim câm giai đoạn đầu), nhưng vẫn còn nhiều phim vẫn tồn tại với thời gian. Và như một thứ rượu được ủ lâu năm, càng lúc chúng càng nồng đượm hương vị thời gian.

Lúc sinh thời, những bộ phim của Ozu chỉ được biết bên trong nước Nhật, một vài phim của ông từng được gửi đi tranh giải Oscar cho phim nói tiếng nước ngoài xuất sắc nhất, nhưng không bao giờ được đề cử.

Tuy nhiên, kể từ khi Ozu qua đời, những bộ phim điện ảnh của ông bắt đầu lan tỏa ra khắp thế giới qua nhiều chương trình tri ân ở các liên hoan phim quốc tế, hay các tuần phim của riêng ông được tổ chức nhiều nơi. Không chỉ ở châu Á, giới phê bình và giới làm phim ở Âu Mỹ cùng bày tỏ sự ngưỡng mộ và tình yêu dành cho những kiệt tác của Ozu.

Vào năm 2012, hàng trăm nhà làm phim và nhà phê bình tham gia cuộc bình chọn 10 tác phẩm điện ảnh xuất sắc nhất mọi thời đại của Viện phim Anh và Sight and Sound tổ chức. Tại sự kiện này, bộ phim Tokyo Story (1953) của Ozu xếp hạng 1 trong bảng bình chọn của nhà làm phim, và hạng 3 trong bảng xếp hạng của giới phê bình.