Bài 24: Hoán Dụ - Ngữ Văn 6

YOMEDIA NONE Trang chủ Ngữ Văn 6 Bài 24 Ngữ Văn 6 Bài 24: Hoán dụ - Ngữ văn 6 ADMICRO Lý thuyếtSoạn bài 100 FAQ

Qua bài học giúp các em nắm được khái niệm hoán dụ, các kiểu hoán dụ, tác dụng của hoán dụ. Biết vận dụng kiến thức về hoán dụ vào việc đọc - hiểu văn bản.

ATNETWORK YOMEDIA

1. Tóm tắt bài

1.1. Hoán dụ là gì?

a. Khái niệm

b. Tác dụng

1.2. Các kiểu ẩn dụ

1.3. Ghi nhớ

2. Bài tập minh họa

3. Soạn bài Hoán dụ

Tóm tắt bài

1.1. Hoán dụ là gì?

a. Khái niệm

Áo nâu liền với áo xanh

Nông thôn cùng với thị thành đứng lên

• Áo nâu, áo xanh: chỉ những người nông dân và công nhân.
• Nông thôn và thị thành: chỉ những người sống ở nông thôn và sống ở thành thị.
• Giữa áo nâu, áo xanh với sự vật được chỉ có mối quan hệ giữa đặc điểm, tính chất: người nông dân thường mặc áo nâu, còn người công nhân thường mặc áo xanh khi làm việc.
• Giữa nông thôn, thị thành với sự vật được chỉ có mối quan hệ giữa vật chứa đựng (nông thôn, thị thành) với vật bị chứa đựng (những người sống ở nông thôn và thành thị).

b. Tác dụng

• Tác dụng của cách diễn đạt này: làm tăng sức gợi hình, gợi cảm, làm cho câu thơ mềm mại hơn.

1.2. Các kiểu ẩn dụ

Câu 1. Em hiểu các từ ngữ in đậm dưới đây như thế nào?

a) Bàn tay ta làm nên tất cả

Có sức người sỏi đá cũng thành cơm.

(Hoàng Trung Thông)

• Bàn tay ta (bộ phận) dùng để gọi thay cho con người (toàn thể).

b) Một cây làm chẳng nên non

Ba cây chụm lại nên hòn núi cao.

(Ca dao)

• Trong câu ca dao trên, một và ba (cái cụ thể) được dùng để gọi thay cho số ít và số nhiều (cái trừu tượng).

c) Ngày Huế đổ máu

Chú Hà Nội về

Tình cờ chú cháu

Gặp nhau Hàng Bè.

(Tố Hữu)

• Trong khổ thơ trên, đổ máu (dấu hiệu của cuộc kháng chiến) được dùng để chỉ cuộc kháng chiến.

Câu 2. Giữa bàn tay với sự vật mà nó biểu thị trong ví dụ a, một và ba với số lượng mà nó biểu thị trong ví dụ b, đổ máu với hiện tượng mà nó biểu thị trong ví dụ c có quan hệ như thế nào?

• Giữa bàn tay với sự vật mà nó biểu thị ở ví dụ a có quan hệ bộ phận (bàn tay) với cái toàn thể (con người).
• Giữa một và ba với số lượng mà nó biểu thị ở ví dụ b có quan hệ giữa cái cụ thể (một, ba) với cái trừu tượng (số ít, số nhiều).
• Giữa đổ máu với hiện tượng mà nó biểu thị ở ví dụ c có quan hệ giữa dấu hiệu của sự vật (đổ máu) với sự vật (hiện tượng chiến tranh).

Câu 3. Từ những ví dụ đã phân tích ở phần I và phần II, hãy liệt kê một số kiểu quan hệ thường được sử dụng để tạo ra phép hoán dụ.

• Từ những ví dụ đã phân tích ở phần I và phần II, một số kiểu quan hệ thường được sử dụng để tạo ra phép hoán dụ:
  • Quan hệ bộ phận (B) với toàn thể (A);
  • Quan hệ giữa vật chứa đựng (B) và vật bị chứa đựng (A);
  • Quan hệ giữa dấu hiệu của sự vật (B) và sự vật (A);
  • Quan hệ giữa cái cụ thể (B) và cái trừu tượng (A).

1.3. Ghi nhớ

• Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm bằng tên của một sự vật, hiện tượng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.
• Có bốn kiểu hoán dụ thường gặp là:
  • Lấy một bộ phận để gọi toàn thể;
  • Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng;
  • Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật;
  • Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng.

Bài tập minh họa

Câu 1. Chỉ ra phép hoán dụ có trong câu thơ:

Mười lăm năm ấy, ai quên

Quê hương cách mạng dựng nên Cộng hòa.

(Tố Hữu)

• Trong câu trên, quê hương cách mạng là một hoán dụ. Ở đây, được dùng để gọi khu căn cứ địa Việt Bắc - nơi Đảng và Bác lãnh đạo cuộc kháng chiến thần thánh chống thực dân Pháp của dân tộc.

Câu 2. Nêu kiểu hoán dụ trong các câu sau:

Mấy cánh bướm rập rờn bay trước gió

Những trâu bò thong thả cúi ăn mưa.

(Anh Thơ)

• Ở câu này, cánh bướm (bộ phận) được dùng để gọi thay cho bướm (toàn thể).

Đầu xanh đã tội tình gì

Má hồng đến quá nửa thì chưa thôi.

(Nguyễn Du)

• Ở câu này, đầu xanh (bộ phận của cơ thể) được dùng để chỉ những người ở độ tuổi trẻ trung, mới bước vào đời (toàn thể). Còn má hồng (bộ phận của cơ thể) biểu thị người đàn bà sống kiếp lầu xanh (toàn thể).

3. Soạn bài Hoán dụ

Để nắm được đặc điểm của danh từ và các nhóm danh từ chỉ đơn vị và danh từ chỉ sự việc, các em có thể tham khảo bài soạn Hoán dụ.

-- Mod Ngữ văn 6 HỌC247

NONE

Bài học cùng chương

Lượm - Tố Hữu - Ngữ văn 6 Mưa - Trần Đăng Khoa - Ngữ văn 6 Tập làm thơ bốn chữ - Ngữ văn 6 ADSENSE TRACNGHIEM Bộ đề thi nổi bật UREKA AANETWORK

XEM NHANH CHƯƠNG TRÌNH LỚP 6

Toán 6

Toán 6 Chân Trời Sáng Tạo

Toán 6 Kết Nối Tri Thức

Toán 6 Cánh Diều

Giải bài tập Toán 6 CTST

Giải bài tập Toán 6 KNTT

Giải bài tập Toán 6 Cánh Diều

Trắc nghiệm Toán 6

Ngữ văn 6

Ngữ Văn 6 CTST

Ngữ Văn 6 KNTT

Ngữ Văn 6 Cánh Diều

Soạn Văn 6 CTST

Soạn Văn 6 KNTT

Soạn Văn 6 Cánh Diều

Văn mẫu 6

Tiếng Anh 6

Giải Tiếng Anh 6 CTST

Giải Tiếng Anh 6 KNTT

Giải Tiếng Anh 6 Cánh Diều

Trắc nghiệm Tiếng Anh 6 CTST

Trắc nghiệm Tiếng Anh 6 KNTT

Trắc nghiệm Tiếng Anh 6 Cánh Diều

Giải Sách bài tập Tiếng Anh 6

Khoa học tự nhiên 6

Khoa học tự nhiên 6 CTST

Khoa học tự nhiên 6 KNTT

Khoa học tự nhiên 6 Cánh Diều

Giải bài tập KHTN 6 CTST

Giải bài tập KHTN 6 KNTT

Giải bài tập KHTN 6 Cánh Diều

Trắc nghiệm Khoa học tự nhiên 6

Tin học 6

Tin học 6 CTST

Tin học 6 KNTT

Tin học 6 Cánh Diều

Giải bài tập Tin học 6 CTST

Giải bài tập Tin học 6 KNTT

Giải bài tập Tin học 6 Cánh Diều

Trắc nghiệm Tin học 6

Lịch sử và Địa lý 6

Lịch sử & Địa lí 6 CTST

Lịch sử & Địa lí 6 KNTT

Lịch sử & Địa lí 6 Cánh Diều

Giải bài tập LS và ĐL 6 CTST

Giải bài tập LS và ĐL 6 KNTT

Giải bài tập LS và ĐL 6 Cánh Diều

Trắc nghiệm Lịch sử và Địa lí 6

Công nghệ 6

Công Nghệ 6 CTST

Công Nghệ 6 KNTT

Công Nghệ 6 Cánh Diều

Giải bài tập Công Nghệ 6 CTST

Giải bài tập Công Nghệ 6 KNTT

Giải bài tập Công Nghệ 6 Cánh Diều

Trắc nghiệm Công nghệ 6

Cộng đồng

Hỏi đáp lớp 6

Tư liệu lớp 6

Đề thi

Đề thi giữa HK1 lớp 6

Đề thi giữa HK2 lớp 6

Đề thi HK1 lớp 6

Đề thi HK2 lớp 6

Xem nhiều nhất tuần

Video Toán nâng cao lớp 6

Văn mẫu về bài thơ Lượm

Văn mẫu về Đêm nay Bác không ngủ

Văn mẫu về Sơn Tinh, Thủy Tinh

Lịch sử và Địa lí 6 Kết nối tri thức Bài 10: Hy Lạp và La Mã cổ đại

YOMEDIA YOMEDIA ×

Thông báo

Bạn vui lòng đăng nhập trước khi sử dụng chức năng này.

Bỏ qua Đăng nhập ×

Thông báo

Bạn vui lòng đăng nhập trước khi sử dụng chức năng này.

Đồng ý ATNETWORK ON QC Bỏ qua >>