Bài Ca Dao: Vợ Lẽ Như Giẻ Chùi Chân

Có thể bạn quan tâm

Vợ lẽ như giẻ chùi chân
Vợ lẽ như giẻ chùi chân Chùi rồi lại vứt ra sân Gọi ông hàng xóm đem chân đến chùi
Dị bản
- Vợ mọn như chổi chùi chân Chùi rồi lại vứt ra sân Gọi mụ hàng xóm: Có chùi chân thì chùi
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Trào phúng, phê phán đả kích
- Thẻ:
  - vợ lẽ
- Người đăng: Phan An
- 7 July,2013

Cùng thể loại:

Ví dầu, ví dẩu, ví dâu
Ví dầu, ví dẩu, ví dâu, Ăn trộm bẻ bầu, ăn cướp hái dưa
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Trào phúng, phê phán đả kích
- Người đăng: Phan An
- 30 October,2025
Bài này có từ ngữ và/hoặc nội dung nhạy cảm. Hãy cân nhắc trước khi bấm xem.
Chim khôn chim ngẩng cao đầu
Chim khôn chim ngẩng cao đầu Bướm khôn bướm đậu vào đầu chim khôn
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
  - Trào phúng, phê phán đả kích
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 29 October,2025
Trần Phương, Tố Hữu, Trần Quỳnh
Trần Phương, Tố Hữu, Trần Quỳnh Ba ông gộp lại dân tình đói meo
Dị bản
- Trần Phương, Trọng Truyến, Trần Quỳnh Còn ba người đó dân mình đói to
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Lịch sử
  - Trào phúng, phê phán đả kích
- Thẻ:
  - thời bao cấp
  - đổi tiền
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 24 April,2025
Trông xa cứ tưởng cô nàng
Trông xa cứ tưởng cô nàng, Đến khi giáp mặt lại càng cô ta
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Trào phúng, phê phán đả kích
- Người đăng: Phan An
- 7 November,2024
Trong tay sẵn có đồng tiền
Trong tay sẵn có đồng tiền Tách ra rồi lại nhập liền như chơi
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Lịch sử
  - Trào phúng, phê phán đả kích
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 15 August,2024
Mất mùa là tại thiên tai
Mất mùa là tại thiên tai Được mùa bởi tại thiên tài Đảng ta
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Trào phúng, phê phán đả kích
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 31 May,2024
Bài này có từ ngữ và/hoặc nội dung nhạy cảm. Hãy cân nhắc trước khi bấm xem.
Trăng rằm mười sáu trăng lu
Trăng rằm mười sáu trăng lu Mấy người đi cấy con cu to đùng
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Trào phúng, phê phán đả kích
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 28 January,2024
Bài thơ thuốc lào
Người Việt Nam phải lấy thuốc lào làm quốc tuý Còn thú vị nào hơn thú vị yên vân! Từ vua, quan, đến hạng bình dân, Ai là chẳng bạn thân với điếu Từ ông thừa, trở lên cụ thiếu, Đi ngoài đường, phi điếu bất thành quan. Ngồi công đường, vin xe trúc nghênh ngang, Hút mồi thuốc, óc nhà quan thêm sáng suốt. Nhà thi sĩ gọt câu văn cho chuốt, Tất phải nhờ điếu thuốc gọi hồn thơ. Lại những khi óc mỏi, mắt mờ, Nhờ điếu thuốc mới có cơ tỉnh tớm Dân thuyền thợ thức khuya, dậy sớm, Phải cần dùng điếu đóm làm vui. Khi nhọc nhằn lau trán đẫm mồ hôi, Vớ lấy điếu, kéo một hơi thời cũng khoái. Dân cày cấy mưa dầm, nắng dãi, Bạn tâm giao với cái điếu cày. Lúc nghỉ ngơi, ngồi dưới bóng cây, Rít mồi thuốc, say ngây say ngất. Rồi ngả lưng trên đám cỏ tươi xanh ngắt, Dễ thiu thiu một giấc êm đềm. Bạn nhà binh canh gác thâu đêm, Nhờ điếu thuốc mới khỏi lim dim ngủ gật. Nội các thức say sưa nghiện ngập, Ngẫm mà coi, thú nhất thuốc lào. Nghiện thuốc lào là cái nghiện thanh tao, Chẳng hại tiền của, mà chẳng hao sĩ diện. Chốn phòng khách, anh em khi hội kiến, Có thuốc lào câu chuyện mới thêm duyên. Khi lòng ta tư lự không yên, Hút mồi thuốc cũng giải phiền đôi chút. Nghe tiếng điếu kêu giòn, nhìn khói bay nghi ngút, Nỗi lo buồn theo khói vút thăng thiên. Cái điếu cùng ta là bạn chí hiền, Từ thiên cổ tơ duyên chặt kết. Cũng có kẻ muốn dứt tình khăng khít, Vùi điếu đi cho hết đa mang. Nhưng nỗi nhớ nhung bứt rứt tấm gan vàng, Chút nghĩa cũ lại đa mang chi tận tuỵ. Cho nên bảo điếu thuốc lào là quốc tuý, Thật là lời chí lý không ngoa. Thuốc lào, ta hút điếu ta, Điếu ta thọ với sơn hà muôn năm…
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Trào phúng, phê phán đả kích
- Thẻ:
  - thuốc lào
- Người đăng: Phan An
- 6 May,2023
Dù anh văn hoá lớp mười
Dù anh văn hoá lớp mười Anh chưa ra trận, em thời không yêu Dù anh sắc sảo, mỹ miều Nếu không ra trận, không yêu làm chồng
Dị bản
- Dù em nhan sắc tuyệt vời Em không đánh Mỹ, anh thời không yêu Dù em duyên dáng, mỹ miều Nếu không đánh Mỹ, đừng kêu muộn chồng
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Lịch sử
  - Trào phúng, phê phán đả kích
- Thẻ:
  - kháng chiến
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 3 May,2023
Vì thằng giặc mỹ Giôn-xơn
Vì thằng giặc mỹ Giôn-xơn Nên ta phải vượt Trường Sơn qua Lào Thủ đô xa tự năm nào Giã từ Tam Đảo, vẫy chào Điện Biên Nay mai chiến thắng trăm miền Thủ đô, Tam Đảo, Điện Biên lại về.
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Lịch sử
  - Trào phúng, phê phán đả kích
- Thẻ:
  - thuốc lá
  - thuốc lào
- Người đăng: Phan An
- 13 February,2023

Có cùng từ khóa:

Thiếu chi rau mà ăn rau é
Thiếu chi rau mà ăn rau é, Thiếu chi chồng, làm bé người ta
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Trào phúng, phê phán đả kích
- Thẻ:
  - rau húng
  - vợ lẽ
  - rau é
- Người đăng: Phan An
- 16 April,2020
Đói cơm thì ăn độn rau
Đói cơm thì ăn độn rau Tội chi mần mọn nằm sau lưng chồng
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Trào phúng, phê phán đả kích
  - Khác
- Thẻ:
  - vợ lẽ
- Người đăng: Phan An
- 24 April,2015
Chuột chù ăn trù đỏ môi
Chuột chù ăn trù đỏ môi Ai muốn làm mọn thầy tôi thì về Mẹ tôi ghê gớm gớm ghê Mài dao cho sắc mổ mề dì hai
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Trào phúng, phê phán đả kích
- Thẻ:
  - chuột chù
  - vợ lẽ
  - trầu cau
- Người đăng: Phan An
- 22 November,2013
Vè chồng chung
Chồng chung khó lắm ai ơi! Ai bước chân vô đó, Không ăn ngồi được mô! Quyền bán với quyền mua Thời là em không có, Đâm gạo với xay ló, Thời là em đã có phần, Đập đất với khiêng phân, Đâm xay, rồi nấu nướng. … Gẫm như bọn người ở, Chỉ sáu tháng thời thôi, Cái thân em ở đời, Hỏi làm sao chịu được? Chồng sai đi múc nước, Vợ bảo lấy que tăm. Trải chiếu toan đi nằm, Đọi dì hai chưa rửa …
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Trào phúng, phê phán đả kích
- Thẻ:
  - cám heo
  - cái thưng
  - người ở
  - con ở
  - cái chiếu
  - trầu cau
  - cây tăm
  - đa thê
  - vợ cả
  - làm lẽ
  - con gà rừng
  - xay lúa
  - hàng vôi
  - chợ búa
  - vợ lẽ
- Người đăng: Mai Huyền Chi
- 27 October,2013
Anh ơi! Anh biểu em về mần bé sao đành?
Anh ơi! Anh biểu em về mần bé sao đành? Vợ anh còn, con anh sẵn, anh dỗ dành sao nên?
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Trào phúng, phê phán đả kích
- Thẻ:
  - đa thê
  - vợ lẽ
- Người đăng: Phan An
- 25 September,2013
Đã đành nên thiếp nên thê
Đã đành nên thiếp nên thê Nên chăn nên chiếu ta vê cho tròn Non mòn nhưng ngãi không mòn Trăm năm tính cuộc vuông tròn đấy đây
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
  - Tình cảm gia đình, bạn bè
- Thẻ:
  - thê thiếp
  - đa thê
  - vợ lẽ
- Người đăng: Quỳnh Mai
- 6 September,2013
Ví dầu bậu tốt bậu xinh
Ví dầu bậu tốt bậu xinh Bậu ra làm bé, phải rinh đòn ngồi
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Trào phúng, phê phán đả kích
- Thẻ:
  - đa thê
  - vợ lẽ
  - đòn ngồi
- Người đăng: Phan An
- 27 July,2013
Vợ một cột chặt dây trầu
Vợ một cột chặt dây trầu Vợ hai cột chặt nỗi sầu đa đoan
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
  - Tình cảm gia đình, bạn bè
- Thẻ:
  - đa thê
  - vợ lẽ
  - vợ chồng
- Người đăng: Quỳnh Mai
- 16 July,2013
Thà làm bé của ông lớn còn hơn làm lớn của ông bé
Thà làm bé của ông lớn còn hơn làm lớn của ông bé
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Trào phúng, phê phán đả kích
- Thẻ:
  - đa thê
  - vợ lẽ
- Người đăng: Phan An
- 7 July,2013
Năm ngoái anh mới sang Tây
Năm ngoái anh mới sang Tây Đồn rằng buôn bán năm nay phát tài Lòng anh muốn lấy vợ hai Rằng: “Nhà có thuận, nay mai nó về? Rồi ra một quán đôi quê Tôi muốn nó về làm bạn sớm hôm Trước là sinh tử sinh tôn Sau nữa thờ phụng công môn ông bà Trước con nhà sau ra con nó, Xin nhà rồi chớ có ghen tuông Chợ rộng thì lắm gái buôn, Sông rộng lắm nước trong nguồn chảy ra Lòng anh ăn ở thật thà Coi nó mười tám, coi nhà hai mươi Lòng anh chẳng có như người, Có mới nới cũ, tội trời ai mang Lòng anh ăn ở bằng ngang Nó giàu bằng mấy cũng nàng thứ hai”. – “Thôi thôi, tôi biết anh rồi, Bụng anh nông nổi giếng khơi không bằng! Bây giờ anh khéo khôn ngoan, Sau anh tư túi, tôi làm chi anh? Anh mà bắt chước Thúc Sinh, Thì anh đừng trách vợ mình Hoạn Thư”
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
  - Tình yêu đôi lứa
  - Tình cảm gia đình, bạn bè
- Thẻ:
  - truyện Kiều
  - vợ lẽ
  - ghen tuông
  - Hoạn Thư
  - Thúc Sinh
  - buôn bán
- Người đăng: Quỳnh Mai
- 13 June,2013

Chú thích

Trần Phương Tên thật Vũ Văn Dung, từng giữ chức phó Thủ tướng (1982-1986). Ông là thành viên sáng lập Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội (1996).

Trần Phương
Tố Hữu Còn gọi là Lành, tên thật Nguyễn Kim Thành, nhà thơ kiêm chính trị gia, từng giữ chức phó Thủ tướng (1980-1986).

Tố Hữu
Trần Quỳnh Bí danh Ngọc, từng giữ chức phó Thủ tướng (1981-1987).

Trần Quỳnh
Năm 1985, nhà nước Việt Nam thực hiện cải cách giá - lương - tiền nhằm xóa bỏ cơ chế tập trung quan liêu-bao cấp; nhưng khi áp dụng thì cuộc cải cách này đã khiến nền kinh tế Việt Nam lâm vào hỗn loạn.

Cuộc đổi tiền 1985 gây ra lạm phát phi mã
Đoàn Trọng Truyến Bộ trưởng, Tổng Thư ký Hội đồng Bộ trưởng kiêm Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ (1984-1987).

Đoàn Trọng Truyến
Trong những năm đầu giải phóng miền Bắc (1954), dưới chế độ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Bộ Thương nghiệp đã liên tiếp đưa ra nhiều quyết định tách và sát nhập các công ty.
Lu Mờ, không thấy rõ. Lu li: hơi mờ, mờ mờ (phương ngữ Trung và Nam Bộ).
Thuốc lào Theo học giả Đào Duy Anh, cây thuốc lào có lẽ từ Lào du nhập vào Việt Nam nên mới có tên gọi như thế. Sách Vân Đài loại ngữ và Đồng Khánh dư địa chí gọi cây thuốc lào là tương tư thảo (cỏ nhớ thương), vì người nghiện thuốc lào mà hai, ba ngày không được hút thì trong người luôn cảm thấy bứt rứt khó chịu, trong đầu luôn luôn nghĩ đến một hơi thuốc, giống như nhớ người yêu lâu ngày không gặp. Thời xưa, ngoài "miếng trầu là đầu câu chuyện," thuốc lào cũng được đem ra để mời khách. Hút thuốc lào (cũng gọi là ăn thuốc lào) cần có công cụ riêng gọi là điếu.

Thuốc lào thường được đóng thành bánh để lưu trữ, gọi là bánh thuốc lào.

Hút thuốc lào bằng ống điếu
Quốc túy Cái đặc sắc về tinh thần hoặc vật chất của một dân tộc.
Yên vân Khói (yên) mây (vân).
Thừa Một chức vụ nhỏ trong các nha phủ dưới thời phong kiến.
Phi điếu bất thành quan: Không có điếu (cày) không thể thành quan.
Đa mang Tự vương vấn vào nhiều tình cảm để rồi phải đeo đuổi, vấn vương, dằn vặt không dứt ra được.

Thôi em chả dám đa mang nữa Chẳng buộc vào chân sợi chỉ hồng (Xuân tha hương - Nguyễn Bính)
Sơn hà Núi sông (từ Hán Việt). Từ cũ, nghĩa rộng dùng để chỉ đất nước.

Nam quốc sơn hà Nam Đế cư Tiệt nhiên phận định tại thiên thư Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư (Lý Thường Kiệt)

Dịch thơ:

Sông núi nước Nam vua Nam ở Rành rành định phận tại sách trời Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời.
Hệ giáo dục phổ thông miền Bắc từ năm 1956 đến năm 1985 chia làm ba cấp: cấp I bốn năm, cấp II và cấp III mỗi cấp ba năm, tổng cộng là mười năm.
Giôn-xơn Lyndon Baines Johnson, tổng thống thứ 36 của Mỹ, nắm giữ hai nhiệm kì từ năm 1963 đến năm 1969. Ông này chủ trương đẩy mạnh sự can thiệp của Mỹ trong chiến tranh Việt Nam, mà tiêu biểu là việc triển khai quân đội Mỹ trực tiếp tham chiến sau sự kiện vịnh Bắc Bộ năm 1964.

Tổng thống Mỹ Johnson
Trường Sơn, Lào, Thủ Đô, Tam Đảo, Điện Biên đều là tên của các nhãn hoặc loại thuốc lá phổ biến ở miền Bắc vào những năm 1960-1970.

Thuốc lá Điện Biên
Chi Gì (phương ngữ Trung và Nam Bộ).
Rau húng Tên chung cho một số loài rau thuộc họ Bac Hà. Rau húng có nhiều loài, tên gọi mỗi loài thường chỉ mùi đặc trưng hay cách sinh trưởng của cây như húng quế (miền Nam gọi là rau quế) có mùi quế, húng chanh (miền Nam gọi là rau tần dày lá) có mùi tương tự chanh, húng lủi vì cây rau bò sát mặt đất... Ở miền Trung và miền Nam, một số loài húng được gọi tên là é. Rau húng là gia vị đặc sắc và không thể thiếu trong các món ăn dân gian như nộm, dồi, lòng lợn, tiết canh, thịt vịt, phở, bún... Tinh dầu trong lá và ngọn có hoa của một số loại húng được có tác dụng chữa bệnh (ví dụ húng chanh trị ho) hoặc dùng làm nguyên liệu sản xuất hương phẩm. Ở miền Nam, người ta lấy hạt húng quế (hạt é) làm nước uống giải nhiệt.

Làng Láng thuộc Thăng Long xưa là nơi nổi tiếng với nghề trồng rau húng lủi, gọi là húng Láng.

Húng lủi (húng Láng)
Vợ bé Vợ lẽ, vợ thứ (phương ngữ). Làm vợ lẽ, vợ thứ cũng gọi là làm bé.
Làm mọn Làm vợ lẽ (mọn có nghĩa là nhỏ).
Chuột chù Một giống chuột ăn thịt, thức ăn chủ yếu là côn trùng, chim non, ếch, chuột nhắt... Chuột chù có mùi rất hôi.

Chuột chù
Trù Trầu (phương ngữ Bắc Trung Bộ).
Ló Lúa (phương ngữ Bắc Trung Bộ).
Ở nông thôn thời xưa, người ở làm mùa mướn thường là sáu tháng.
Đọi Cái chén, cái bát (phương ngữ một số vùng ở Bắc Trung Bộ).
Mần bé Làm vợ lẽ (phương ngữ Nam Bộ).
Thiếp Từ Hán Việt chỉ người vợ lẽ, hoặc cách người phụ nữ ngày xưa dùng để tự xưng một cách nhún nhường.
Thê Vợ (từ Hán Việt).
Ngãi Nghĩa, tình nghĩa (phương ngữ Trung và Nam Bộ).
Ví dầu Nếu mà, nhược bằng (từ cổ). Cũng nói là ví dù.
Bậu Cũng nói là em bậu, tiếng gọi người tiếp chuyện với mình, khác giới tính, có ý thương mến, thân mật. Cách xưng hô "qua, bậu" thường được dùng trong quan hệ vợ chồng, người yêu (phương ngữ Nam Bộ).
Rinh Bê (phương ngữ Trung và Nam Bộ).
Đòn Vật thấp được đẽo bằng gỗ hoặc bằng tre, dùng để ngồi. Đòn thường thấy ở làng quê ngày trước.
Trầu Còn gọi là trầu không, một loại dây leo dùng làm gia vị hoặc làm thuốc. Lá trầu được nhai cùng với vôi tôi hay vôi sống và quả cau, tạo nên một miếng trầu. Ở nước ta có hai loại trầu chính là trầu mỡ và trầu quế. Lá trầu mỡ to bản, dễ trồng. Trầu quế có vị cay, lá nhỏ được ưa chuộng hơn trong tục ăn trầu.

Người xưa có phong tục mời ăn trầu khi gặp nhau. Trầu cau tượng trưng cho tình yêu đôi lứa, vợ chồng, nên là một lễ vật không thể thiếu trong các dịp cưới hỏi.

Lá trầu không

Một miếng trầu

Nghe nghệ sĩ nhân dân Thu Hiền hát bài Hoa cau vườn trầu.
Đa đoan Lắm mối, lắm chuyện lôi thôi, rắc rối.

Cơ trời dâu bể đa đoan, Một nhà để chị riêng oan một mình (Truyện Kiều)
Phát tài (Làm ăn, buôn bán) thuận lợi, gặp nhiều may mắn, kiếm được nhiều tiền.
Sinh tử sinh tôn Sinh con sinh cháu (từ Hán Việt tử: con, tôn: cháu).
Công môn Cửa công (từ Hán Việt). Thường chỉ cửa quan.
Tư túi Lấy của chung làm của riêng một cách lén lút.
Thúc sinh Một nhân vật trong Truyện Kiều của Nguyễn Du. Thúc sinh có nghĩa là thư sinh họ Thúc. Thúc sinh là một thương nhân, đã có vợ là Hoạn Thư, song lại đem lòng yêu Thúy Kiều. Thúc sinh chuộc Kiều khỏi chốn lầu xanh và giấu vợ cưới Kiều làm lẽ. Hoạn Thư biết được, bắt cóc Kiều về hành hạ, Thúc sinh nhu nhược không dám làm gì, Thúy Kiều phải đến nương nhờ cửa Phật.

Khách du bỗng có một người Kỳ tâm họ Thúc, cũng nòi thư hương Vốn người huyện Tích Châu Thường Theo nghiêm đường mở ngôi hàng Lâm Tri
Hoạn Thư Một nhân vật nữ trong Truyện Kiều của Nguyễn Du. Là vợ của Thúc Sinh, Hoạn Thư là người thông minh, sắc sảo và thể hiện sự ghen tuông ghê gớm khi biết chồng lén cưới vợ lẽ là Thúy Kiều. Ngày nay những người phụ nữ hay ghen thường được gọi là Hoạn Thư hoặc "có máu Hoạn Thư."

Vốn dòng họ Hoạn danh gia Con quan Lại bộ tên là Hoạn Thư Duyên đằng thuận nẻo gió đưa Cùng chàng kết tóc xe tơ những ngày Ở ăn thì nết cũng hay Nói điều ràng buộc thì tay cũng già