Bài Giảng Kinh Tế Vĩ Mô Ths Nguyễn Ngọc Hà Trần - TaiLieu.VN

Có thể bạn quan tâm

5/7/2010

ĐẠI HỌC TÔN ĐỨC THẮNG KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

Mục tiêu môn học

Cung cấp (cid:121) Kiến thức cơ bản (cid:121) Kỹ năng đánh giá (cid:121) Phân tích

Các sự kiện kinh tế vĩ mô

GV: ThS NGUYỄN NGỌC HÀ TRÂN [email protected] Email:[email protected]

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

TAØI LIEÄU THAM KHAÛO

Nội dung môn học

1. TS Nguyeãn Nhö YÙ-ThS Traàn Thò Bích Dung, Kinh

Mô tả và đo lường các biến số kinh tế vĩ mô:

teá vó moâ, TPHCM, NXB Thoáng keâ, 2009

(cid:121) tổng sản phẩm quốc nội

(cid:121) tổng tiêu dùng, đầu tư, chi tiêu của chính phủ

2. TS Nguyeãn Nhö YÙ-ThS Traàn Thò Bích Dung, Toùm taét – Baøi taäp – traéc nghieäm Kinh teá vó moâ, TPHCM, NXB Thoáng keâ, 2009

và thuế

(cid:121) cung cầu tiền, lãi suất

3. TS Traàn Nguyeãn Ngoïc Anh Thö, ThS Phan Nöõ Thanh Thuyû, Kinh teá vó moâ, TPHCM, NXB ÑH quoác gia TPHCM, 2009.

(cid:121) giá cả và lạm phát

4. Boä giaùo duïc vaø ñaøo taïo, Kinh teá hoïc vó moâ, Haø

(cid:121) việc làm và tình trạng thất nghiệp

(cid:121) thâm hụt/thặng dư thương mại, cán cân thanh

Noäi, NXB Giaùo duïc, 2005. 5. Các tài kiệu khác có liên quan

toán và tỷ giá

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

NHAÄP MOÂN KINH TEÁ VÓ MOÂ

(cid:57) Hieäu quaû

(cid:57)Coâng baèng

(cid:57)OÅn ñònh neàn kinh teá

(cid:57)Taêng tröôûng kinh teá

CHÖÔNG 1 NHAÄP MOÂN KINH TEÁ VÓ MOÂ

(cid:57)Vieäc laøm

Muïc tieâu cuûa kinh teá vó moâ

(cid:57)Phaùt trieån thöông maïi, hôïp taùc

vaø ñaàu tö quoác teá

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

5/7/2010

NHAÄP MOÂN KINH TEÁ VÓ MOÂ

CS tài khoá (CS taøi chính – CS ngaân saùch- Fiscal policy)

(cid:57)Chính saùch taøi khoùa

(cid:57)Chính saùch tieàn teä

(cid:57)Chính saùch thu nhaäp

Thu ngân sách

Chi ngân sách

(cid:57)Chính saùch ngoaïi

COÂNG CUÏ CUÛA KINH TEÁ VÓ MOÂ (CAÙC CS KINH TEÁ VÓ MOÂ)

thöông, kinh teá ñoái ngoaïi

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

NHAÄP MOÂN KINH TEÁ VÓ MOÂ

CS tài khoá (tt)

Thuế

Chi của CP về hh – DV

(cid:190)Chi ngân sách

- chi traû löông, - chi cho ñaàu tö xaây döïng cuûa chính phuû - chi quoác phoøng

(cid:190)Thu ngân sách

- Thueá giaùn thu (Ti: indirect tax): VAT, thueá xuaát nhaäp khaåu, thueá tieâu thuï ñaëc bieät - Thueá tröïc thu (Td: direct tax): thueá thu nhaäp DN vaø thuế thu nhaäp caù nhaân)

Chi chuyển nhượng

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

Phí, Lệ phí

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

- BHXH,BHYT -Trợ cấp thất nghiệp,trợ cấp hưu trí -…

NHAÄP MOÂN KINH TEÁ VÓ MOÂ

Chính sách tiền tệ

Chính saùch thu nhập

Hệ thống Ngân hàng

(cid:132) Löông (cid:132) Thueá (cid:132) Giaù caû

Ngaân haøng trung gian

Ngaân haøng trung öông (Ngaân haøng nhaø nöôùc – Central Bank - State bank)

→Công cụ của ngân hàng trung ương

Chính saùch ngoaïi thöông, kinh teá ñoái ngoaïi

(cid:132) Thueá xuaát nhaäp khaåu (cid:132) Trôï caáp XNK (cid:132) Quota (cid:132) Tyû giaù hoái ñoaùi

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

- Ñieàu haønh hoaït ñoäng treân thò tröôøng môû - Laõi suaát chieát khaáu - Döï tröõ baét buoäc

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

5/7/2010

NHAÄP MOÂN KINH TEÁ VÓ MOÂ

TOÅNG SP QUOÁC NOÄI (GDP- Gross Domestic Product)

GDP BÌNH QUAÂN ÑAÀU NGÖÔØI (GDP per capita)

GDP

GDP bình quaân ñaàu ngöôøi =

Daân soá

→ ño löôøng keát quaû hoaït ñoäng cuûa neàn kinh teá → giaù trò cuûa taát caû caùc SP vaø DVï cuoái cuøng ñöôïc saûn xuaát ra treân phaïm vi moät laõnh thoå trong moät thôøi kyø.

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

NHAÄP MOÂN KINH TEÁ VÓ MOÂ

Toác ñoâï taêng tröôûng kinh tế

GDPt – GDPt-1

g =

x 100%

GDP danh nghóa (Nominal GDP) → tính theo giaù hieän haønh treân thò tröôøng

GDP thöïc (Real GDP) → tính theo giaù cuûa naêm goác (naêm coá ñònh)

GDPt-1

toác ñoä taêng tröôûng

GDP danh nghóa

GDP deflator =

GDP thöïc

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

(Chæ soá giaûm phaùt GDP-chæ soá khöû laïm phaùt- Chæ soá ñieàu chænh GDP)

NHAÄP MOÂN KINH TEÁ VÓ MOÂ

GDP vaø GNP

Khiaù caïnh sôû höõu

Khiaù caïnh laõnh thoå GNP: Gross National Product: Toång SP quoác daân

GNP = GDP+ TN töø yeáu toá XK (FP nhaän)

– TN töø yeáu toá nhaäp khaåu (FP traû)

NHÖÕNG VAÁN ÑEÀ KTVM CHUÛ YEÁU

(cid:57)Laïm phaùt (cid:57)Thaát nghieäp (cid:57)Chu kyø Kinh doanh (cid:57)Thaâm huït

GNP= GDP + NFP = GDP + NIA

FP: Factor payments NFP: Net factor payments (NIA-Net Income from Abroad): Thu nhaäp yeáu toá roøng töø nöôùc ngoaøi.

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

5/7/2010

NHAÄP MOÂN KINH TEÁ VÓ MOÂ

Laïm phaùt (tt)

NHAÄP MOÂN KINH TEÁ VÓ MOÂ Laïm phaùt (Inflation)

(cid:57)Caùch tính Laïm phaùt →Tyû leä laïm phaùt: Tyû leä % taêng cuûa möùc

(cid:57)Laïm phaùt: → gia taêng lieân tuïc vaø

giaù hoaëc CS giaù

beàn bæ cuûa möùc giaù chung

Chæ soá giaù naêm t – Chæ soá giaù naêm goác

Tyû leä LP =

x 100%

(cid:57)Giaûm phaùt (Deflation): → giaù caû cuûa phaàn lôùn SP vaø DV giaûm xuoáng ñoàng loaït

Chæ soá giaù naêm goác (cid:57)Phaân loaïi Laïm phaùt

(cid:57)Giaûm laïm phaùt

(thieåu

phaùt

- Disinflation): → tyû leä laïm phaùt ôû möùc thaáp

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

- vöøa phaûi: 1 con soá - phi maõ : 2-3 con soá - sieâu laïm phaùt: ≥ 4 con soá

NHAÄP MOÂN KINH TEÁ VÓ MOÂ

Tæ leä thaát nghieäp

Thaát nghieäp

U: Unemployment: soá ngöôøi thaát nghieäp E: Employment: soá löôïng lao ñoäng coù ngheà nghieäp L: Labor force: toaøn boä löïc löôïng lao ñoäng

L= U + E

→ Ngöôøi thuoäc ñoä tuoåi lao ñoäng coù khaû naêng tham gia lao ñoäng nhöng chöa coù coâng aên vieäc laøm vaø ñang tìm kieám vieäc laøm

u: tæ leä thaát nghieäp

→ 4 ñieàu kieän:

→ u =

+ Khoâng coù vieäc + Mong muoán coù vieäc + Ñaõ vaø ñang tích cöïc tìm kieám vieäc + Saün saøng laøm vieäc

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

NHAÄP MOÂN KINH TEÁ VÓ MOÂ

Ñònh luaät Okun (Okun’s law)

(cid:57)thaát nghieäp coï xaùt

(cid:190) Theo P. Samuelson:

(thaát nghieäp taïm thôøi)

Các loại thất nghiệp

(cid:57)thaát nghieäp cô caáu (cid:57)thaát nghieäp chu kyø

Khi saûn löôïng thöïc teá nhoû hôn saûn löôïng tieàm naêng 2%, tæ leä thaát nghieäp taêng 1% so vôùi tæ leä thaát nghieäp töï nhieân

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

5/7/2010

Ñònh luaät Okun (tt)

(cid:190) Theo R. Dornbusch vaø S. Fisher Khi saûn löôïng thöïc teá taêng nhanh hôn saûn löôïng tieàm naêng 2,5% thì tæ leä thaát nghieäp thöïc teá giaûm bôùt 1%

YP: saûn löôïng tieàm naêng Yt: saûn löôïng thöïc teá x: tyû leä % saûn löôïng thöïc teá nhoû hôn saûn löôïng tieàm

naêng

Yp - Yt

x 100%

→ x =

∆u: tyû leä thaát nghieäp giaûm bôùt (∆u Chi ngaân saùch:→Ngaân saùch thaëng dö (cid:131) Thu ngaân saùch < Chi ngaân saùch:→Ngaân saùch thaâm huït (cid:131) Thu ngaân saùch = Chi ngaân saùch:→Ngaân saùch caân baèng

Ñaùy

Giai ñoaïn sa suùt

â

ù

→ P↓, Q ↓, thaát nghieäp ↑

g n ô ö h

c ö h t P D G h c e l h n e h C

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

27

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

28

Pmin, Qmin, thaát nghieäp max

naêm

NHAÄP MOÂN KINH TEÁ VÓ MOÂ

(cid:190)Thaâm huït caùn caân thöông maïi (Trade balance)

Caùn caân thöông maïi = XK – NK

(cid:57)XK > NK : → caùn caân TM thaëng dö (cid:57)NK > XK: → caùn caân TM thaâm huït (cid:57)XK = NK: → caùn caân TM caân baèng

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

TOÅNG SAÛN PHAÅM VAØ THU NHAÄP QUOÁC DAÂN

Tieâu duøng hoä gia ñình (C: Consumption) → tieâu duøng haøng hoaù vaø dòch vuï cuoái cuøng trong khu vöïc tö nhaân.

Tieát kieäm (S: Saving)

GV: ThS NGUYỄN NGỌC HÀ TRÂN [email protected] Email:[email protected]

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

TOÅNG SAÛN PHAÅM VAØ THU NHAÄP QUOÁC DAÂN

Ñaàu tö (tt)

Ñaàu tö (cuûa doanh nghieäp): (I: Investment)

→caùc khoaûn tieàn maø caùc nhaø doanh nghieäp

chi ra ñeå mua: - taøi saûn tö baûn môùi : maùy moùc, thieát bò, nhaø xöôûng. - giaù trò haøng toàn kho

I = tieàn mua haøng tö baûn môùi + cheânh leäch

(cid:131) Xeùt veà maët nguoàn voán ñaàu tö: - Khaáu hao (De: Depreciation): - Ñaàu tö roøng (In) (ñaàu tö môû roäng): môû roäng quy moâ saûn xuaát, taêng khaû naêng saûn xuaát cuûa neàn kinh teá, töø 3 nguoàn: + vay tieàn tieát kieäm töø caùc hoä gia ñình, + laáy töø haøng hoaù toàn kho. + lôïi nhuaän khoâng chia cho caùc coå ñoâng,

toàn kho trong naêm

I = De + In

Cheânh leäch toàn kho trong naêm

= Giaù trò haøng hoaù toàn kho cuoái naêm

– giaù trò haøng hoaù toàn kho ñaàu naêm

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

TOÅNG SAÛN PHAÅM VAØ THU NHAÄP QUOÁC DAÂN

TOÅNG SAÛN PHAÅM VAØ THU NHAÄP QUOÁC DAÂN (cid:57) Thueá (T: Taxes):

(cid:57)Chi tieâu cuûa chính phuû (G: Government spending)

→+ traû löông cho nhöõng ngöôøi laøm vieäc

-Thuế gián thu: Ti - Thuế trực thu: Td

(cid:57)Thueá roøng (Net taxes – TN)

(boä ñoäi, coâng an, GV, CB-CNV) + chi ñaàu tö + chi quoác phoøng

(cid:57)Chi

chuyeån

nhöôïng

(Tr:Transfer

payments)

TN = Thueá – Chi chuyeån nhöôïng TN = T - Tr

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

TOÅNG SAÛN PHAÅM VAØ THU NHAÄP QUOÁC DAÂN

(cid:57)Toång thu nhaäp (Y): thu nhaäp cuûa hoä gia ñình khi baùn caùc yeáu toá saûn xuaát cho khu vöïc xí nghieäp

khaû

duïng

(cid:57)Xuaát khaåu (X:Exports) (cid:57)Nhaäp khaåu (M:Import) (cid:57)Xuaát khaåu roøng (NX: Net Exports)

NX = X-M

(cid:57)Thu nhaäp (YD:Disposable Income) : YD = Y - TN

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

TOÅNG SAÛN PHAÅM VAØ THU NHAÄP QUOÁC DAÂN

(cid:57)Tieàn löông (W: Wage)

Sô ñoà chu chuyeån kinh teá

(cid:57)Tieàn thueâ (R: Rental)

→ khoaûn thu nhaäp coù ñöôïc do cho thueâ ñaát ñai, nhaø cöûa vaø caùc loaïi taøi saûn khaùc.

(cid:57)Tieàn laõi (i: interest)

(cid:57)Doanh lôïi (Lôïi nhuaän- Pr: Profit)

→ moâ taû luoàng haøng hoaù, dòch vuï vaø luoàng tieàn teä di chuyeån giöõa caùc chuû theå kinh teá vó moâ goàm: Hoä gia ñình (H:Household), Doanh nghieäp (F: Firm), Chính phuû (G: Government), Nöôùc ngoaøi (ROW: the rest of the world)

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

TOÅNG SAÛN PHAÅM VAØ THU NHAÄP QUOÁC DAÂN

TOÅNG SAÛN PHAÅM VAØ THU NHAÄP QUOÁC DAÂN Sô ñoà chu chuyeån kinh teá

(cid:57) Neàn Kinh teá giaûn ñôn: → coù H vaø F

(cid:57)Neàn Kinh teá coù chính phuû:

→ coù H, F vaø G

(cid:57)Neàn Kinh teá coù chính phuû, môû cöûa:

→ coù H, F , G vaø ROW

Thò tröôøng taøi chính

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

(M) (X) ROW

TOÅNG SAÛN PHAÅM VAØ THU NHAÄP QUOÁC DAÂN

Caùch tính GDP

phöông phaùp chi tieâu

(cid:57)phöông phaùp chi tieâu

(cid:57)phöông phaùp phaân phoái

GDPmp =

+ I

+ G + X – M

(cid:57)phöông phaùp giaù trò gia taêng

Ñaàu tö

Xuaát khaåu roøng

Chi tieâu cuûa hoä gia ñình

Chi tieâu haøng hoaù – DV cuûa chính phuû

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

TOÅNG SAÛN PHAÅM VAØ THU NHAÄP QUOÁC DAÂN

Caùch tính GDP

Phöông phaùp thu nhaäp (pp phân phối)

Theo phöông phaùp giaù trò gia taêng (Value added) GDPfc = ΣVAi

+ W

+ R

+ Pr

+ Ti

GDPmp=

+ i

Khaáu hao

Tieàn laõi

= IVA + AVA + SVA IVA: GTGT cuûa khu vöïc CN AVA: GTGT cuûa khu vöïc noâng nghieäp SVA: GTGT cuûa khu vöïc dòch vuï

Lôïi nhuaän

Tieàn thueâ

Löông

Thueá giaùn thu

GTGT = giaù trò saûn löôïng – CP trung gian

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

TOÅNG SAÛN PHAÅM VAØ THU NHAÄP QUOÁC DAÂN

TOÅNG SAÛN PHAÅM VAØ THU NHAÄP QUOÁC DAÂN Phaân bieät caùc chæ tieâu

Chæ tieâu danh nghóa vaø chæ tieâu thöïc →khaùc nhau: chæ soá giaù

GDP fc: →GDP tính theo giaù ytsx (factor costs)

GDPmp: →GDP tính theo giaù thò tröôøng (market price)

Chæ tieâu danh nghóa

Chæ tieâu thöïc =

Chæ soá giaù

GDP DN

GDPthöïc =

GNPthöïc =

GDPmp = GDPfc + Thueá giaùn thu

Chæ soá giaù

GNP DN Chæ soá giaù

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

TOÅNG SAÛN PHAÅM VAØ THU NHAÄP QUOÁC DAÂN Phaân bieät caùc chæ tieâu (tt)

Chæ tieâu theo giaù thò tröôøng (market price) – chæ tieâu theo giaù YTSX (factor costs)

Chæ tieâu quoác noäi(Domestic) – Chæ tieâu quoác daân (National) →khaùc nhau: NIA (NFP)

→khaùc nhau: thueá giaùn thu

GNP = GDP+ NIA GNP = GDP+ Thu nhập từ yếu toá XK

GDPmp = GDPfc + Thueá giaùn thu GNPmp = GNPfc + Thueá giaùn thu

– Thu nhaäp töø yeáu toá NK

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

TOÅNG SAÛN PHAÅM VAØ THU NHAÄP QUOÁC DAÂN

TOÅNG SAÛN PHAÅM VAØ THU NHAÄP QUOÁC DAÂN Phaân bieät caùc chæ tieâu (tt) Chæ tieâu toång (goäp- Gross) – Chæ tieâu roøng (Net)

Thu nhaäp quoác daân (NI: National Income) → möùc thu nhaäp roøng maø coâng daân moät nöôùc taïo ra

→khaùc nhau: Khaáu hao (De) NNP = GNP – De

Saûn phaåm quoác daân roøng

NDP = GDP - De

Saûn phaåm quoác nội roøng

NI NI = = NNPNNPmpmp -- TTi i = = NNPNNPfcfc

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

TOÅNG SAÛN PHAÅM VAØ THU NHAÄP QUOÁC DAÂN

Thu nhaäp khaû duïng (DI: Disposable Income)

Thu nhaäp caù nhaân (PI: personal Income)

→ phaàn thu nhaäp quoác gia ñöôïc chia cho

→ thu nhaäp cuoái cuøng maø daân chuùng coù toaøn quyeàn söû duïng theo yù thích caù nhaân DI = PI – Thueá caù nhaân

caùc caù nhaân trong neàn kinh teá PI = NI – Prkc, noäp + Tr Tr: chi chuyeån nhöôïng Prkc, noäp: phaàn doanh lôïi khoâng chia vaø

phaûi noäp cho chính phuû

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

TOÅNG CAÀU VAØ CHÍNH SAÙCH TAØI KHOAÙ

Caùc thaønh phaàn cuûa toång caàu

AE = AD (Toång chi tieâu: Aggregate Expenditure- Toång caàu: Aggreate

Demand)

(cid:57) Kinh teá ñoùng cöûa, khoâng coù chính phuû

→ H, F: AD = C+ I

→ H, F, G:

(cid:57) Kinh teá ñoùng cöûa, coù chính phuû AD = C + I + G (cid:57) Kinh teá môû cöûa, coù chính phuû

GV: ThS NGUYỄN NGỌC HÀ TRÂN [email protected] Email:[email protected]

→ H, F, G, ROW:AD = C + I + G + NX

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

TOÅNG CAÀU VAØ CHÍNH SAÙCH TAØI KHOAÙ

C . Y

+ M P

C = C

TOÅNG CAÀU VAØ CHÍNH SAÙCH TAØI KHOAÙ Haøm tieâu duøng: C: Consumption + - + C = f (YD, YE, i) → C = f (YD) → C = C0 + MPC .YD

Tieâu duøng töï ñònh

khuynh höôùng tieâu duøng bieân (Marginal propensity to consume)

→ MPC = dC/dYD

ThS Nguyễn Ngọc Hà Trân

Từ khóa » Nguyễn Ngọc Hà Trân