Bài Giảng Phá Thai An Toàn - TaiLieu.VN

PHÁ THAI AN TOÀN

Hướng dẫn chung

• Phá thai ngoại khoa:sử dụng các thủ thuật qua

cổ tử cung để chấm dứt thai nghén

• Phá thai bằng thuốc: Sử dụng thuốc để gây sẩy

thai.

25/02/2016 Huong dan Chuan QG ve dich vu CSSKSS 2

Hướng dẫn chung

• Các phương pháp phá thai đến hết tuần 12 kể

từ ngày đầu tiên của kỳ kinh cuối cùng: - Hút chân không bằng tay và bằng máy - Dùng thuốc kết hợp giữa Mifepristone và

Misoprostol

- Nong và nạo cần thay bằng hút chân không,

khi có điều kiện.

• Các phương pháp phá thai sau 12 tuần khuyến khích là nong và gắp sử dụng bơm hút chân không và kẹp gắp thai.

25/02/2016 Huong dan Chuan QG ve dich vu CSSKSS 3

Hướng dẫn chung • Các phương pháp phá thai sau 12 tuần khuyến khích là nong và gắp sử dụng bơm hút chân không và kẹp gắp thai.

25/02/2016 Huong dan Chuan QG ve dich vu CSSKSS 4

Tư vấn về phá thai

Về kiến thức:

1. Yêu cầu với cán bộ tư vấn • - Nhận thức được nhu cầu của khách hàng - Chính sách pháp luận của nhà nước về SKSS và

chuẩn mực xã hội

- Nắm được 6 bước thực hành tư vấn - Kiến thức chung về các phương pháp phá thai: quy trình, tai biến, cách chăm sóc sau phá thai.

- Kiến thức chung về BPTT - Những quy định về chuyển tuyến phù hợp

25/02/2016 Huong dan Chuan QG ve dich vu CSSKSS 5

1. Yêu cầu với cán bộ tư vấn (2)

• Về kỹ năng tư vấn: - Kỹ năng tiếp đón - Kỹ năng lắng nghe - Kỹ năng giao tiếp - Khả năng giải quyết vấn đề

25/02/2016 Huong dan Chuan QG ve dich vu CSSKSS 6

Địa điểm tư vấn

Nên có phòng tư vấn riêng, tuy nhiên có thể tư vấn ở bất cứ địa điểm nào, cần đảm bảo:

- Riêng tư, kín đáo - Thoải mái - Yên tĩnh - Không bị gián đoạn hoặc bị làm ồn bởi

cuộc nói chuyện khác

25/02/2016 Huong dan Chuan QG ve dich vu CSSKSS 7

Quy trình tư vấn

• Tư vấn thăm khám • Tư vấn về quyết định phá thai • Nếu đã quyết định, tư vấn về BPTT sẵn có • Tư vấn về quá trình thủ thuật • Tư vấn về các BPTT sau thủ thuật • Tư vấn về chăm sóc và theo dõi sau thử

thuật

25/02/2016 Huong dan Chuan QG ve dich vu CSSKSS 8

• Tư vấn thăm khám: - Giải thích về quá trình và mục đích thăm

khám

- Các xét nghiệm cần làm, các thủ tục hành

chính

- Hỏi tiền sử sản phụ khoa • Tư vấn về quyết định phá thai: đưa ra 2

lựa chọn cho khách hàng

- Tiếp tục mang thai và sinh con - Phá thai

25/02/2016 Huong dan Chuan QG ve dich vu CSSKSS 9

• Nếu khách quyết định phá thai, tư vấn về các BPTT sẵn có tại cơ sở giúp khách lựa chọn BP thích hợp và thực hiện thủ tục cần thiết.

• Tư vấn về quá trình thủ thuật: - Thời gian cần thiết - Phương pháp giảm đau - Các bước thủ thuật - Giới thiệu người thực hiện thủ thuật - Thông tin về các tác dụng phụ và tai biến

có thể gặp

25/02/2016 Huong dan Chuan QG ve dich vu CSSKSS 10

• Tư vấn về các BPTT sau thủ thuật: - Khả năng có thai lại sớm, cho nên việc bắt đầu áp dụng một

BPTT ngay sau thủ thuật là cần thiết

- Giới thiệu các BPTT, giúp khách hàng lựa chọn BP thích

hợp.

- Giới thiệu các địa điểm có thể nhận BPTT. • Tư vấn về chăm sóc và theo dõi sau thủ thuật: - Dùng thuốc theo chỉ định của bác sỹ - Kiêng giao hợp cho tới khi hết ra máu (thường sau 1 tuần) - Tư vấn cách tự chăm sóc sau thủ thuật về chế độ vệ sinh,

dinh dưỡng

- Các dấu hiệu bất thường phải khám lại - Tiếp tục tư vấn nhắc lại các BPTT - Hẹn khám lại

25/02/2016 Huong dan Chuan QG ve dich vu CSSKSS 11

Thời điểm tư vấn

Tư vấn có thể tiến hành trong cả 3 giai đoạn trước, trong, sau thủ thuật nhưng hiệu quả nhất là giai đoạn trước, sau thủ thuật:

• Trước thủ thuật: gồm cả 5 nội dung trên • Trong thủ thuật: - Trao đổi động viên để tăng cường sự hợp tác trong thủ thuật - Nhắc lại một số nội dung liên quan tới quy trình thủ thuật • Sau thủ thuật: - Nhấn mạnh lại quá trình tự theo dõi chăm sóc - Nhắc lại các BPTT khách đã chấp nhận hoặc thay đổi BPTT

không phù hợp

- Những trường hợp cần được điều trị hoặc chuyển tuyến - Hẹn khám lại

25/02/2016 Huong dan Chuan QG ve dich vu CSSKSS 12

Tư vấn cho nhóm đối tượng đặc biệt

• Vị thành niên: cần chú ý đặc biệt - Dành thời gian cho VTN hỏi, đưa ra quyết định - Đảm bảo tính bí mật - Tư vấn về BCS • Phụ nữ phải chịu bạo hành: - Thể hiện sự đồng cảm trong tư vấn, khách có thể sợ

hãi/buồn bã

- Tạo mối quan hệ tốt, tin cậy với khách - Giới thiệu tới những dịch vụ XH giúp vượt qua hoàn cảnh - Cung cấp dịch vụ tránh thai phù hợp sau phá thai

25/02/2016 Huong dan Chuan QG ve dich vu CSSKSS 13

Các phương pháp phá thai

• Phá thai bằng phương pháp hút chân

không

• Phá thai đến hết 7 tuần bằng thuốc • Phá thai bằng phương pháp nong và nạo • Phá thai từ tuần thứ 13 đến hết tuần thứ

18 bằng phương pháp nong và gắp

25/02/2016 Huong dan Chuan QG ve dich vu CSSKSS 14

Phá thai bằng phương pháp hút chân không

• Tuyến áp dụng: - Trung ương, tỉnh: phá thai từ tuần thứ 6 đến hết

tuần 12.

- Tuyến xã: chỉ phá thai đến hết 6 tuần • Người được phép thực hiện: Bác sỹ, YSN,

NHSTH và cao đẳng được đào tạo

• Chỉ định : Phá thai từ tuần thứ 6 đến hết tuần thứ

12.

• Chống chỉ định: đang viêm cấp tính đường sinh

dục, cần điều trị hoặc chuyển tuyến

25/02/2016 Huong dan Chuan QG ve dich vu CSSKSS 15

Phá thai bằng phương pháp hút chân không

• Quy trình kỹ thuật: - Tư vấn - Cơ sở vật chất - Chuẩn bị khách hàng - Người thực hiện thủ thuật - Quy trình kỹ thuật - Tai biến và xử trí - Theo dõi và chăm sóc • Tư vấn (xem phần tư vấn phá thai an toàn)

25/02/2016 Huong dan Chuan QG ve dich vu CSSKSS 16

Phá thai đến hết 7 tuần bằng thuốc

• Tuyến áp dụng: - Tuyến tỉnh, trung ương - Khách hàng áp dụng phương pháp này cần gần cơ sở y tế, cách không quá 30 phút

• Người được phép thực hiện: Bác sỹ sản phụ khoa được huấn luyện lâm sàng về phá thai bằng thuốc

25/02/2016 Huong dan Chuan QG ve dich vu CSSKSS 17

Phá thai đến hết 7 tuần bằng thuốc

• Chỉ định: - Phụ nữ tự nguyện chọn sử dụng thuốc để chấm dứt thai - Có thai từ 49 ngày trở xuống kể từ ngày đầu KKC. • Chống chỉ định: - Bệnh lý tuyến thượng thận - Rối loạn đông máu - Đang điều trị bằng Corticoid hoặc thuốc chống rối loạn

đông máu

- Có tiền sử dị ứng với Misoprostol hoặc Mifepristone. - Đang cho con bú

25/02/2016 Huong dan Chuan QG ve dich vu CSSKSS 18

Quy trình kỹ thuật

• Tư vấn (Xem phần tư vấn) • Chuẩn bị khách hàng: - Hỏi tiền sử để loại trừ chống chỉ định - Khám toàn thân - Khám phụ khoa và xác định có thai - Tính tuổi thai dựa vào ngày đầu tiên KKC - Làm test thử thai - Siêu âm (nếu cần) - Ký cam kết tự nguyệt phá thai

25/02/2016 Huong dan Chuan QG ve dich vu CSSKSS 19

Quy trình kỹ thuật

• Cho khách uống 1 viên Mifepristone 200mg

dưới sự quan sát của thầy thuốc tại cơ sở y tế, theo dõi mạch, huyết áp, tình trạng toàn thân trong vòng 15 phút, sau đó khách có thể về. • Sau 48 giờ, khách trở lại cơ sở y tế, cho khách

uống 400mcg Misoprostol dưới sự quan sát của thầy thuốc tại cơ sở y tế, theo dõi mạch, huyết áp, tình trạng toàn thân trong 4 giờ sau uống thuốc

• Uống thuốc giảm đau Paracetamol/Ibuprofen

25/02/2016 Huong dan Chuan QG ve dich vu CSSKSS 20

• Tai biến và xử trí: Ra máu ồ ạt cần xử trí:

hút/nạo cầm máu

• Theo dõi sau dùng thuốc: Khám lại sau 2 tuần - Nếu thai đã sẩy và hết ra máu: kết quả tốt,

kết thúc theo dõi

- Nếu thai đã sẩy, còn ra máu: tiếp tục theo

dõi

- Nếu thai tiếp tục phát triển: hút thai • Tư vấn (xem phần tư vấn)

25/02/2016 Huong dan Chuan QG ve dich vu CSSKSS 21

Phá thai bằng phương pháp nong và nạo

• Tuyến áp dụng: tuyến huyện, tỉnh, TW • Người được phép thực hiện: Bác sỹ sản

phụ khoa, YSN, NHSTH và cao đẳng được đào tạo

• Chỉ định: Thai từ 8 đến 12 tuần ở những

nơi chưa thực hiện được hút thai

• Chống chỉ định: Viêm cấp đường sinh dục, cần điều trị hoặc chuyển tuyến

25/02/2016 Huong dan Chuan QG ve dich vu CSSKSS 22

Phá thai bằng phương pháp nong và nạo

• Quy trình kỹ thuật: - Tư vấn - Cơ sở vật chất - Chuẩn bị khách hàng - Người thực hiện thủ thuật - Quy trình kỹ thuật - Tai biến và xử trí - Theo dõi và chăm sóc • Tư vấn (xem phần tư vấn)

25/02/2016 Huong dan Chuan QG ve dich vu CSSKSS 23

Phá thai từ tuần 13 đến hết tuần 18 bằng phương pháp nong và gắp

• Tuyến áp dụng: bệnh viện tuyến tỉnh, TW • Người được phép thực hiện: Bác sỹ sản khoa đã thành

thao kỹ thuật phá thai 12 tuần bằng phương pháp ngoại khoa và được huấn luyện kỹ thuật lâm sàng phương pháp nong và gắp

• Chỉ định: Thai từ tuần 13 đến hết tuần 18 • Chống chỉ định: - Các bệnh phụ khoa cấp tính - Dị dạng tử cung - Đang viêm nhiễm sinh dục cấp, cần điều trị/chuyển tuyến - Tiền sử dị ứng với Misoprostol - Thận trọng: những trường hợp có u tử cung hoặc sẹo mổ TC Huong dan Chuan QG ve dich vu CSSKSS

25/02/2016 24

Quy trình kỹ thuật

• Tư vấn: (xem phần tư vấn) • Cơ sở vật chất: - Phòng thủ thuật: bảo đảm tiêu chuẩn quy định - Phương tiện, dụng cụ: + Bộ dụng cụ nong - gắp thai + Bộ hút thai chân không với ống hút 12-14 + Phương tiện cấp cứu + Máy siêu âm + Khay đựng tổ chức thai và rau + Các phương tiện xử lý dụng cụ, chất thải - Thuốc giảm đau, tiền mê, chống sốc

25/02/2016 Huong dan Chuan QG ve dich vu CSSKSS 25

• Chuẩn bị khách hàng: - Hỏi tiền sử bệnh về nội, ngoại, sản khoa - Khám toàn thân - Xác định tuổi thai dựa vào ngày đầu KKC - Khám phụ khoa loại trừ chống chỉ định - Siêu âm - Xét nghiệm máu: công thức, nhóm máu, máu chảy, máu đông. - Cam kết tự nnguyện phá thai - Ngậm bên má 400mcg Misoprostol, theo dõi 4-6 giờ, dùng tiếp

liều khác nếu cần

• Người thực hiện thủ thuật: - Rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước chảy - Trang phục y tế: áo choàng, quần, mũ, khẩu trang, đeo kính

bảo hộ

25/02/2016 Huong dan Chuan QG ve dich vu CSSKSS 26

• Các bước tiến hành thủ thuật:  Giảm đau toàn thân  Khám xác định kích thước, tư thế tử cung  Thay găng vô khuẩn  Sát khuẩn ngoài, trải khăn sach dưới mông  Đặt van, bộc lộ CTC và sát khuẩn CTC, âm đạo  Kẹp CTC  Gây tê tại CTC  Nong CTC  Dùng bơm với ống hút để hút nước ối và kéo phần thai xuống thấp  Tiến hành gắp thai  Nếu gặp khó khăn, sử dụng siêu âm xác định vị trí, kích thước của

thai

 Kiểm tra các phần thai, rau lấy ra để đánh giá sự hoàn thành của

thủ thuật

 Xử lý dụng cụ và chất thải

25/02/2016 Huong dan Chuan QG ve dich vu CSSKSS 27

• Tai biến và xử trí: - Tai biến: Thủng tử cung, rách cổ tử cung, chảy máu, sót phần thai, sót rau, ứ máu trong tử cung, sốc, nhiễm khuẩn

- Xử trí: theo phác đồ từng tai biến • Theo dõi và chăm sóc: - Theo dõi mạch, huyết áp, nhiệt độ, ra máu âm đạo, đau bụng, co hồi tử cung trong vòng 4 giờ sau thủ thuật

- Dùng kháng sinh - Tư vấn sau thủ thuật - Hẹn khám sau 2 tuần • Tư vấn (xem phần tư vấn)

25/02/2016 Huong dan Chuan QG ve dich vu CSSKSS 28

Xử lý bơm hút thai chân không bằng tay 1 van, 2 van

1. Ngâm khử nhiễm 2. Rửa sạch 3. Tiệt khuẩn và khử khuẩn ở mức độ cao 4. Bảo quản và sử dụng

25/02/2016 Huong dan Chuan QG ve dich vu CSSKSS 29

Chúc các bạn mạnh khoẻ! Xin trân trọng cảm ơn!

25/02/2016 Huong dan Chuan QG ve dich vu CSSKSS 30