Bài Thơ: Hồi 39 (Nguyễn Đình Chiểu - 阮廷沼) - Thi Viện

Thi Viện ×

• Tên tác giả/dịch giả
• Tên bài thơ @Tên tác giả
• Nội dung bài thơ @Tên tác giả
• Tên nhóm bài thơ @Tên tác giả
• Tên chủ đề diễn đàn
• Tìm với Google

Toggle navigation

• Tác giả
  • Danh sách tác giả
  • Tác giả Việt Nam
  • Tác giả Trung Quốc
  • Tác giả Nga
  • Danh sách nước
  • Danh sách nhóm bài thơ
  • Thêm tác giả...
• Thơ
  • Các chuyên mục
  • Tìm thơ...
  • Thơ Việt Nam
  • Cổ thi Việt Nam
  • Thơ Việt Nam hiện đại
  • Thơ Trung Quốc
  • Đường thi
  • Thơ Đường luật
  • Tống từ
  • Thêm bài thơ...
• Tham gia
  • Diễn đàn
  • Các chủ đề mới
  • Các chủ đề có bài mới
  • Tìm bài viết...
  • Thơ thành viên
  • Danh sách nhóm
  • Danh sách thơ
• Khác
  • Chính sách bảo mật thông tin
  • Thống kê
  • Danh sách thành viên
  • Từ điển Hán Việt trực tuyến
  • Đổi mã font tiếng Việt

Đăng nhập ×

Đăng nhập

Tên đăng nhập: Mật khẩu: Nhớ đăng nhập Đăng nhập Quên mật khẩu? Đăng nhập bằng Facebook Đăng ký

Bình luận nhanh 0

Bạn đang bình luận với tư cách khách viếng thăm. Để có thể theo dõi và quản lý bình luận của mình, hãy đăng ký tài khoản / đăng nhập trước.

Tên của bạn: Thông tin liên hệ: Xác nhận bạn không phải người máy: Gửi bình luận ☆☆☆☆☆ 65.00Thể thơ: Lục bátThời kỳ: Nguyễn1 người thích: phtdhydTừ khoá: thơ sách giáo khoa (673) Văn học 11 [1990-2006] (43)

• Trả lời
• In bài thơ

Một số bài cùng từ khoá

- Việt Bắc (Tố Hữu)- Vội vàng (Xuân Diệu)- Tây Tiến (Quang Dũng)- Sóng (Xuân Quỳnh)- Bếp lửa (Bằng Việt)

Một số bài cùng tác giả

- Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc- Chạy giặc- Hồi 03: Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga- Hồi 01: Vân Tiên tạ thầy xin về đi thi- Hồi 02: Vân Tiên lên đường gặp lũ sơn đài

Đăng bởi Vanachi vào 12/11/2005 03:31

Dẫn rằng: Ta dốc can thầy,Nghe thầy phân giải lời này rất hay.Thầy rằng: Trời đất xưa nay,Khí vần vốn có đổi xay chính, tà.2705. Xen hình hơi chính trôi ra,Dưới là ngũ nhạc, trên là tam quang,Nhờ hơi quang nhạc sáng đường,Ở đời ngũ đế tam vương trị vì,Ấy rằng khí vận thịnh thì,2710. Ba giềng năm dạy trọn nghì nhân luân.Đến khi vận ách thời truân,Ghe keo chằm Sở tạm lần châu đông.Nối ra năm bá, bảy hùng,Đua tranh công lợi, lấp dòng nghĩa nhân.2715. Ấy rằng quang nhạc khí phân,Thánh hiền dấu tối, di luân rối nùi.Khiến nên mọi rợ dể duôi,Tôi loàn, con giặc, phanh phui sự đời.Hơi tà ngăn bủa khắp nơi,2720. May còn hơi chính ở đời bao nhiêu,Cho hay hơi chính chẳng nhiều,Thời cùng mới thấy tiết nêu phẩm đề.Kìa như cái giản nước Tề,Ba phen quan sử nối đề “thí vua”.2725. Cám vua nước Tấn vô cô,Chính làm ngòi viết Đồng hồ biên ra.Làm cây chuỳ Bác Lãng Sa,Trương Lương vì chúa đánh xa Tần hoàng.Làm cây cờ tiết Tô lang,2730. Đất Nô đày đoạ trải đàng gian nan.Chính làm đầu lão Nghiêm Nhan,Thua thời chịu chém, chẳng hàng Trương Phi.Chính làm máu nhuộm đế y,Như ngươi Kê Thiệu cứu nguy chúa mình.2735. Chính làm cái lưỡi Cảo Khanh,Thường Sơn chửi giặc, chịu hình cũng ưng,Chính làm lỗ miệng Trương Tuần,Tuy Dương mắng giặc tưng bừng đều kinh,Gặp cơn Tam quốc chia giành,2740. Chính làm cái mão Quản Ninh sạch mình,Gặp khi Bắc Nguỵ tiếm danh,Chính làm lời biểu Khổng Minh xuất Kỳ.Hoặc làm chèo Tổ Địch đi,Qua sông thề dẹp Yết Đê mọi loàn.2745. Hoặc làm cái hốt họ Đoàn,Đánh đầu kẻ hoạn mưu gian soán Đường,Ấy đều hơi chính vấn vương,Người làm oanh liệt một trường dấu ghi.Đời suy người triết phù trì,2750. Nên câu “thiên trụ địa duy” vững vàng.Đến nay người triết xa đàng,Dưới trời hơi chính cũng tan lần mòn.Thử xem trong cuộc nước non,Bốn chia, năm xé, thon von dường nào.2755. Nhảy vòng phú quý lao xao,Sớm tôi, tối chúa, ra vào gườm nhau.Muôn dân ép ráo mỡ dầu,Ngày trau khí giới, tháng xâu điện đài.Thêm bầy gian nịnh chen vai,2760. Gây nên mọi rợ từ ngoài lấn trong,Đánh nhau thây bỏ đầy đồng,Máu trôi đọng vũng, non sông nhơ hình,Xừng xừng giành đất, giành thành,Ngựa xe rần rộ, bụi binh tối trời,2765. Mây sầu gió thảm đòi nơi,Sấm đông, tuyết hạ, khác đời trung nguyên,Ấy rằng quang nhạc khí hôn,Năm giềng ba mối rối dồn như tơ.Dù sinh Y Phó đời giờ,2770. E khi cày ruộng cuốc bờ mà thôi.Huống ta là kẻ không ngôi,Tài chi lạy cúi làm tôi nước loàn?Đã cam chút phận dở dang,“Trí quân” hai chữ mơ màng năm canh.2775. Đã cam lỗi với thương sinh,“Trạch dân”hai chữ luống doanh ở lòng.Lại cam thẹn với non sông,“Cứu thời” hai chữ luống trông thuở nào.Nói ra thời nước mắt trào,2780. Tấm lòng ưu thế biết bao giờ rồi.Thời trời đã vậy, thôi thôi nào cầu.Thà cho trước mắt mù mù,Chẳng thà ngồi ngó kẻ thù quân thân.2785. Thà cho trước mắt vô nhân,Chẳng thà ngồi ngó sinh dân nghiêng nghèo,Thà cho trước mắt vắng hiu,Chẳng thà thấy cảnh trời chiều phân xâm.Thà cho trước mắt tối ngầm,2790. Chẳng thà thấy đất lục trầm can qua.Dù đui mà giữ đạo nhà,Còn hơn có mắt ông cha chẳng thờ,Dù đui mà khỏi danh nhơ,Còn hơn có mắt ăn nhơ tanh rình.2795. Dù đui mà đặng trọn mình,Còn hơn có mắt đổi hình tóc râu.Sáng chi theo thói chiên cầu,Dọc ngang chẳng đoái trên đầu có ai.Sáng chi đắm sắc, tham tài,2800. Lung lòng nhân dục, chuốc tai hoạ trờiSáng chi dua nịnh theo đời,Nay vinh, mai nhục, mang lời thị phi.Sáng chi nhân nghĩa bỏ đi,Thảo ngay chẳng biết, lỗi nghì thiên luân,2805. Thấy rồi muôn việc trong trần,Xin còn hai chữ “tâm thần” ở ta.Nguyện cùng tạo hoá lại qua,Làm xe, làm đạn, phận già thảnh thơi.Kêu trâu, kêu ngựa mặc người,2810. Cánh trùng, gan chuột, theo trời phú cho.Nói rồi Đạo Dẫn dặn dò,Anh em ai nấy chớ cho lậu tình,Nhân Sư dù đặng an mình,Bọn ta lui tới sử kinh nhờ thầy.2815. Ngư rằng: Xin hỏi bạn thầy,Thanh Phong, Minh Nguyệt, lối này ở đâu?Hai ông là bạn đồng du,Cớ sao nỡ để mắt mù Nhân Sư?Dẫn rằng: Việc ấy hữu từ,2820. Hai ông bạn cũng vô như chi hà!Hai ông thường nói cùng ta,Khen rằng thầy ấy thật là triết nhân.Như thầy chẳng những bảo thân,Lại hay bảo đạo mười phân vững vàng.2825. Thánh xưa lời dạy rõ ràng,“Nước an làm trí, nước loàn làm ngu”,Từ xưa có kẻ cạo đầu,Giả câm, giả dại, lánh xâu nước loàn,Vả nay trời bước gian nan,2830. Thà không mắt thấy, khỏi mang dạ sầu,Hoa Di mão dép lộn nhầu,Mấy ai giữ phép Xuân Thu đặng rồi,Chớ khinh mang tật đui ngồi,Trời còn hơi chính gởi đôi mắt thầy,2835. Sau trời thúc quý tan mây,Sông trong, biển lặng, mắt thầy sáng ra.Khuyên ngươi lòng chớ sai ngoa,Coi lời thơ tặng thầy ta hẳn hòi.Minh nguyệt thanh phong(hợp tặng nhân sư thi)Dịch nghĩa:Đang thuở tinh chiên giậm bấy đường,Trăm nhà, mấy trọn dấu thư hương?Sự đời thà khuất đôi tròng thịt,Lòng đạo xin tròn một tấm gương.Tần đế còn nhường danh họ Lỗ,Hán vương đâu biết bệnh thầy Trương.Thôi thôi đả vậy thôi thà vậy,Một túi kiền khôn mặc mở mang.

Đoạn thơ từ câu 2782 đến 2806 từng được sử dụng trong phần đọc thêm SGK Văn học 11 giai đoạn 1990-2006 với tiêu đề Thà đui mà giữ đạo nhà, nhưng đã được lược bỏ trong SGK Ngữ văn 11 từ 2007.

© 2004-2026 VanachiRSS