Bài Thơ Số 28 - Ta-go - VOH

Table of Contents

• I. Giới thiệu chung
  • 1. Tác giả
  • 2. Tập thơ Người làm vườn
  • 3. Bài thơ số 28
• II. Hướng dẫn đọc hiểu văn bản
  • 1. Khát vọng hòa hợp trong tình yêu
  • 2. Khát vọng dâng hiến trong tình yêu
  • 3. Sự vô cùng của cuộc đời - trái tim - tình yêu
• III. Tổng kết
  • 1. Nội dung
  • 2. Nghệ thuật

I. Giới thiệu chung

1. Tác giả

R.Tagore (1861 – 1941), là một nhà thơ, nhà văn, đồng thời là một nhà văn hóa lớn, có nhiều đóng góp cho dân tộc Ấn Độ và nhân loại.

Sinh ra trong một gia đình quý tộc Bà-la-môn yêu nước, Ta-go sớm được tiếp thu những tư tưởng nhân đạo tiến bộ. Sự nghiệp sáng tạo của Ta-go rất đồ sộ và có giá trị nhân đạo cao cả.

Ông để lại một gia tài khổng lồ các tác phẩm thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau mà ở lĩnh vực nào cũng xuất sắc.

Năm 1913, Tagore trở thành người châu Á đầu tiên được trao giải Nobel về văn học với tập Thơ Dâng.

2. Tập thơ Người làm vườn

Là một trong những tập thơ nổi tiếng của Tagore, gồm 85 bài thơ được viết bằng tiếng Bengal, sau tự dịch sang tiếng Anh, xuất bản năm 1914.

Tập thơ tiêu biểu cho phong cách giàu chất trữ tình, chất triết lý của Tagore, được dịch ra nhiều thứ tiếng.

3. Bài thơ số 28

Các bài thơ trong tập Người làm vườn không có tên mà chỉ được đánh số.

Bài thơ số 28 là bài thơ nổi tiếng trong tập thơ Người làm vườn, có mặt trong nhiều tuyển tập thơ tình thế giới.

Bài thơ số 28 thể hiện một quan điểm rất đúng đắn và tiến bộ về tình yêu. Nhân vật trữ tình “anh” trong bài thơ đã thể hiện một tình yêu chân thành, cao cả nhưng cũng lại rất đời thường. Qua cảm xúc của nhân vật trữ tình, bài thơ đã thể hiện một quy luật rất đặc trưng của tình yêu : tình yêu là diệu kì và bí ẩn.

Tâm trạng thơ là tâm trạng rất thật của người đang yêu. Yêu là khao khát khám phá thế giới tâm hồn của người mình yêu, yêu là khát khao đồng cảm và đồng điệu. Nhưng đó cũng là điều không bao giờ đạt được. Chính những bí ẩn của tâm hồn là điều hấp dẫn nhất của tình yêu, bởi sự nhàm chán, sự trần trụi sẽ giết chết tình yêu. Cảm xúc thơ chân thành; ngôn ngữ trong sáng, đậm chất triết lí, giàu hình ảnh khởi phát từ một trái tim yêu nồng nhiệt, say đắm đã làm nên sức sống cho bài thơ.

Bố cục:

• Phần 1 (Từ đầu …không biết gì tất cả về anh): Khát vọng hòa hợp trong tình yêu.
• Phần 2 (Nếu đời anh…em có biết gì biên giới của nó đâu): Khát vọng dâng hiến trong tình yêu.
• Phần 3(Còn lại ): Sự vô cùng của cuộc đời-trái tim-tình yêu.

II. Hướng dẫn đọc hiểu văn bản

1. Khát vọng hòa hợp trong tình yêu

Hình ảnh cô gái:

• Đôi mắt: Băn khoăn, buồn, muốn nhìn vào tâm tưởng của anh.

→ Đôi mắt rụt rè, chất chứa suy tư, khao khát khám phá thế giới tâm hồn bí ẩn của người mình yêu.

→Tâm trạng chung của những người đang yêu.

• Hình ảnh so sánh tượng trưng: mắt em – trăng (thế giới nội tâm phong phú, trong sáng); tâm tưởng của anh – biển cả (thế giới bí ẩn, bao la).

→ Trăng và biển là biểu tượng thiên nhiên sóng đôi, thể hiện khát khao được hòa chung tâm tưởng của đôi tình nhân được đẩy lên đỉnh điểm.

→ Hình ảnh so sánh trong sáng, diễm lệ, tiêu biểu cho quan niệm về con người của Tagore và Ấn Độ.

Hình ảnh chàng trai: để cuộc đời trần trụi dưới mắt em, không giấu một điều gì.

→ Khẳng định ước muốn hòa hợp một cách tha thiết.

Nghịch lí: “ Em không biết gì tất cả về anh”.

→ Cả hai cùng nỗ lực vươn tới nhau, hiểu nhau nhưng thấu hiểu tận cùng nội tâm của nhau là điều không thể.

=>Triết lý tình yêu: Tình yêu luôn là sự khao khát hòa hợp và khám phá tâm hồn nhau bởi tình yêu luôn là một bí ẩn.

2. Khát vọng dâng hiến trong tình yêu

Cấu trúc giả định: Nếu A chỉ là B.

• Nếu đời anh chỉ là viên ngọc.
• Nếu đời anh chỉ là đóa hoa.

→Hiện thực hóa cuộc đời (trừu tượng) thành những sự vật cụ thể, tượng trưng cho sự quý giá (ngọc) và cái đẹp (hoa).

Sự hi sinh của chàng trai:

• Nếu cuộc đời anh là viên ngọc: nguyện “đập nó ra”, “xâu thành một chuỗi quàng vào cổ em”.
• Nếu cuộc đời anh là đóa hoa: “hái nó ra để đặt lên mái tóc em”.

→ Những hình ảnh đẹp kết hợp với những động từ mạnh: “đập” ,“hái” nhằm nhấn mạnh khát vọng tận hiến nồng nhiệt của chàng trai.

Sự phủ định: Nhưng A (không là B) lại là C (Đời anh không là viên ngọc, là đóa hoa mà là trái tim không biên giới).

Cách ví von tình tứ: Em là nữ hoàng của vương quốc đó →Tiếng nói của anh chàng si tình, nguyện dâng hiến trái tim vô biên cho người mình yêu.

=>Xuất phát từ mong muốn tìm hiểu cuộc đời người mình yêu của cô gái, chàng trai đã không ngần ngại trải lòng, mở rộng trái tim cho cô thấu hiểu; nhưng càng mở lòng bao nhiêu thì cô gái lại càng như rơi vào bí ẩn vô biên của trái tim và tình yêu, càng tìm hiểu, tình yêu càng mông lung, khó nắm bắt.

3. Sự vô cùng của cuộc đời - trái tim - tình yêu

Lặp lại cấu trúc giả định sóng đôi:

• Trái tim (cụ thể) – phút giây lạc thú (trừu tượng) – nở ra thành một nụ cười nhẹ nhõm.
• Trái tim (cụ thể) – khổ đau (trừu tượng) – tan thành lệ trong, phản chiếu nỗi niềm u ẩn.

→ Hai trạng thái tâm lý trái ngược nhau: niềm vui và nỗi buồn, từ đó thể hiện khát khao tìm mọi cách để mở rộng lòng mình cho người mình yêu thấu suốt được dễ dàng hơn.

Lặp cấu trúc phủ định (Nhưng A không là B mà lại là C) kết hợp sử dụng tính từ trái nghĩa vui sướng - khổ đau, đòi hỏi - giàu sang (sở hữu) cùng với tính từ chỉ sự vô hạn về không gian thời gian (vô biên, trường cửu) nhằm tô đậm đặc điểm của trái tim tình yêu: Trái tim tình yêu không hề đơn giản, nó là sự tổng hòa của những tâm trạng phức tạp, thậm chí là đối nghịch nhau; tất cả những điều đó đều tồn tại không phải chỉ trong phút giây chốc lát mà là mãi mãi.

Nhà thơ đúc kết triết lý về tình yêu ở hai câu thơ cuối:

Trái tim anh cũng ở gần em như chính đời em vậy (Mối quan hệ gần như đồng nhất)

Nhưng chẳng bao giờ em biết trọn nó đâu

→ Tình yêu là điều bí ẩn huyền diệu, tâm hồn con người là một vũ trụ vô biên.

III. Tổng kết

1. Nội dung

Bài thơ số 28 là lời tâm sự chân thành của một trái tim chàng trai khao khát hướng tới tình yêu hòa hợp về mặt tâm hồn. Vì với chàng trai ấy, tình yêu là một điều bí ẩn huyền diệu và muốn có hạnh phúc trong tình yêu, muốn có tình yêu trọn vẹn chỉ có một cách là luôn khám phá cái bí ẩn, cái sâu xa của tình yêu.

2. Nghệ thuật

Tagore đã vận dụng bút pháp hướng nội, thực hiện lối cấu trúc theo tầng bậc: từ thấp lên cao hoặc ngược lại từ ngoài vào trong.

Nghệ thuật miêu tả thế giới nội tâm: Dùng hình ảnh “đôi mắt”

Thủ pháp so sánh, tượng trưng, ẩn dụ.

Chất suy tư triết lý: Các từ được lặp đi lặp lại (nếu, chỉ, nhưng) giả định rồi khẳng định, nhiều câu tưởng như nghịch lý mà lại rất có lý.

Lời thơ trau chuốt, trữ tình nhưng đồng thời cũng đầy chất triết lý.

Giáo viên biên soạn: Nguyễn Minh Thư

Đơn vị: Trường THCS-THPT Nguyễn Khuyến