Bạn Biết Gì Về Glitch Hop? | Facebook

Sơ lược

Có lẽ số ít các hiphoper chúng ta từng nghe đến từ Glitch này hoặc nhìn thấy loáng thoáng nó ở đâu đó, đặc biệt trong 1 số clip của các dancer nước ngoài. Thế các bạn có biết Glitch là gì ko?

Thực chất Glitch là 1 thuật ngữ dùng để miêu tả style nhạc điện tử (eletronic music), xuất hiện vào khoảng giữa những năm 1990s. Thể loại nhạc này được xem như là "cái hay của sự thất bại". Tại sao là "cái hay" của "sự thất bại"? Ta có thể hiểu, việc lợi dụng vào những lỗi âm thanh và các tác âm khác để tạo nên những giai điệu, đấy chính là mấu chốt của Glitch Music.

"Nguyên liệu" dùng để tạo ra Glitch Music thường là những lỗi âm thanh trong quá trình thu âm hoặc 1 số kỹ thuật hiện đại hơn ( đơn cử như các thiết bị tạo Wobble Bass trong Dustep). Những lỗi âm thanh mà ta thường nhắc tới được ghi lại từ những hoạt động âm thành được xem là thừa trong quá trình play nhạc hay thu âm. Ví dụ như tiếng xả đĩa (CD Skipping), các tiếng hum điện tử, một số âm thanh kỹ thuật số bị biến dạng vì file nhạc lỗi hoặc do đĩa nhạc lỗi, cũng có thể do tác động giảm bit rate của bài nhạc, hoặc ghi lại những tiếng ồn từ phần cứng, các âm thanh từ lỗi máy tính, lỗi hệ thống, những tiếng scratch đĩa hoặc âm thanh từ các vụ đổ (hoặc vỡ) từ thủy tinh hay bất kì âm thanh nào từ cuộc sống.

History

Trong một bài viết được in trong tạp chí Computer Music Journal được xuất bản vào năm 2000, nhà soạn nhạc và nhà văn Kim Cascone đã phân loại Glitch như là 1 thể của nhạc điện tử đương đại và chính thức được sử dụng là 1 thuật ngữ để mô tả loại nhạc của loại nghệ thuật kỹ thuật số này.

 

Nguồn gốc của nghệ thuật glitch có lẽ bắt nguồn vào đầu thế kỷ 20, khi Luigi Russolo's Futurist cho ra đời album The Art of Noises , đây được xem là nền tảng cho thuật ngữ "noise music". Ông cũng đã phát minh ra 1 thiết bị tạo tiếng ồn mà ông gọi là intonarumori. Từ đó, nhiều nhà làm nhạc đã bắt đầu sử dụng công nghệ này, đơn cử như Christian Marclay đã sử dụng các bản cắt từ 1 đĩa Vinyl (loại đĩa bản lớn được dùng cho máy phát nhạc thời xưa và các bàn Turn-table của DJ) để tạo nên 1 collap các âm thanh lộn xộn, điều này được thực hiện vào năm 1979. Nhiều năm sau đó Yasunao Tone cũng đã sử dụng 1 đĩa nhạc bị hư của mình để góp phần vào bài nhạc trong Eden Techno được thực hiện vào năm 1985. 7 năm sau, vào năm 1992, Nicolas Collins cho ra đời album It Was A Dark and Stormy Night được tạo nên từ những thành phần âm thanh chính là 4 loại đàn dây kết hợp với những âm thanh tạo ra khi đĩa bị lắp.

Một nguồn gốc khác của glitch music được xem là 1 phong trào âm nhạc tại Đức với các tác phẩm và đầu đĩa của Achim Szepanski (đặc biệt trong đó là đầu đĩa Mille Plateaux ). Glitch music dần thu hút nhiều người quan tâm hơn (trong đó có cả ban nhạc Oval), và từ đó kỹ thuật glitch trong chế tác âm nhạc được lan truyền nhanh chóng khắp thế giới với khá nhiều nghệ sĩ thực hiện.

Album Wohnton của Oval được sản xuất vào năm 1993 cũng sử dụng những âm thanh được ghi từ cuộc sống mix vào trong các track. Mặc dù Oval được xem là người đi tiên phong từ việc mix các âm thanh từ cuộc sống (các nhà làm nhạc còn gọi là kỹ thuật Musique Concrete), nhưng thật sự glitch music cũng đã được công nhận bởi nền công nghiệp âm nhạc đương thời.

Trong album Dressing For Pleasure của nghệ sĩ kèn trumpet Jon Hassell phát hành vào năm 1994 - một album hòa trộn giữa dòng nhạc funk hiện đại và Jazz - trong đó một số bài có sự kết hợp tác âm từ tiếng xả đĩa.

Các tác phẩm trong những năm 90, công ty Warp Record có các nhóm  Aphex Twin ( Richard D. James Album , Windowlicker ,Come toi Daddy EP) và Autechre ( Tri Repetae , Chiastic slide ) cũng có ảnh hưởng trong sự phát triển của kỹ thuật Glitch.

 

Glitch Music được làm ra như thế nào?

 

Glitch Music thường được tạo ra bằng các phần mềm sản xuất và phát triển nhạc điện tử trên máy tính, các công tác cắt ghép và mix những bản sample được thu lại từ các tác phẩm nhạc có sẵn. Các sample này thường được phân loại theo các dạng âm thanh như:  các beat chính, các âm clicks, âm scratches, và các noise được ghi lại từ những lỗi thu thanh. Thông thường các sample này rất ngắn, được sử dụng thay thế cho các track beat truyền thống (ví dụ Kick drum hoặc Hi hat...). Các âm thanh khác như Skipping CDs , tiếng scratch từ đĩa vinyl , circuit bending (gọi là méo tiếng) ,và các biến dạng từ những tiếng ồn khác được thêm vào track để tạo nên Nhịp điệu và feeling cho bản glitch music, và hiện nay những âm thanh tương tự cũng được tạo ra từ những thiết bị tạo tác âm thanh chuyên biệt. Ngoài ra, các nghệ sĩ làm nhạc thể loại này không những chỉ sử dụng các loại âm nói trên mà còn dùng cả những âm thanh điện tử được tạo từ kỹ thuật số (ví dụ âm wobble bass, tiếng laser sleed...); một số nghệ sĩ sử dụng các bản tổng hợp âm kỹ thuật số, đơn cử như Clavia Nord Modular G2 , Elektron Machinedrum, Monomachine .

Một số phần mềm chính được các nhà làm nhạc sử cho kỹ thuật glitch có thể kể đến như Trackers, Reaktor, Ableton Live, Reason, AudioMulch, Bidule, SuperCollider, Usine, FLStudio, Max/MSP, Pure Data, và ChucK,....

Kỹ thuật circuit bending (làm méo tiếng) hiện nay cũng xuất hiện khá nhiều trong các phần mềm và thiết bị beat maker; kỹ thuật này dần trở nên khá quan trọng trong việc làm nhạc vì khả năng sáng tạo của nó khá lớn.

 

Vậy Glitch Hop là gì?

Vâng! có lẽ ít nhiều bạn khi đọc đống info ở trên vẫn còn mơ hồ về Glitch; như cũng đã nói ở trên Glitch Hop là 1 biến thể từ Glitch music truyền thống;

Cái hay của Glitch Hop là nó ko thật sự là 1 thể loại với các quy tắc cụ thể hoặc BMP, đó là sự kết hợp phức tạp giữa các âm lặp nhịp và âm sweeps ,.v..v.. và tempo nhạc không thực sự là quan trọng. Tất cả những trường hợp rơi vào các điều đó đều được quy về Glitch. Khi các sample nhạc Hiphop/Crunk được thêm vào hoặc mix những hiệu ứng được nêu trên, thì đó chính là Glitch Hop.

Glitch Hop thật sự trở thành 1 trào lưu trong vài năm trở lại đây. Các diễn đàn về Glitch Hop được lập nên là nơi hội tụ của những người hâm mộ, các nhà sản xuất nhạc, các Dj trong nghề. Trang web phát thanh trực tuyến Glitch.fm ra đời, là kênh trực tuyến chuyên về thể loại này. Những nhóm làm nhạc nổi tiếng như Pretty Lights và The Glitch Mob được mời đi lưu diễn khắp thế giới.

 

Trước khi Glitch Hop xuất hiện, dòng nhạc Glitch và IDM cũng đã thực sự là 1 trào lưu mạnh mẽ trên toàn thế giới. Năm 2001, nơi mà Glitch Hop thực sự xuất hiện với những công trình đầu tiên trong các tác phẩm của Prefuse 73 thuộc Warp Records. Năm 2004, mọi thứ mới thực bắt đầu nổi lên khi Conartist đổi tên thành edIT và cho ra đời bản Crying Over Pros For No Reason. Một điểm nhấn của các bản Glitch Hop là phần lớn đều được đánh live tại các Party, Event và giải đấu. Điều đó có nghĩa là các nhà làm nhạc (DJ) đánh Glitch Hop đều sử dụng các thiết bị, bộ công cụ hết sức thành thạo, và có thể nói là mở một level cao. Về cơ bản thì sự phát triển công nghệ đã cho phép chúng ta sử dụng những thiết bị để tạo nên một bản Glitch Hop live thật sự. Tuy nhiên một số nhà làm nhạc hoặc DJ cũng có thể sử dụng những bản loop mà họ đã tạo ra trước đó và họ chỉ việc tạo hiệu ứng cho bản Glitch Hop. Vẫn còn nhiều yếu tố khác khi nói đến Glitch Hop.

Bản thân tôi cũng đã từng liên lạc và đặt câu hỏi với những người có vai trò quan trọng trực tiếp và gián tiếp đối với Glitch Hop, những gì họ nghĩ về Glitch Hop. Và đây là câu trả lời khi tôi hỏi :"What is Glitch Hop?" (các bạn tự dịch nhé )

 

“It’s bigger than just a music genre it’s an artform, yourself as the beat maker is turning digital sound techniques such as clicks / bleeps / bit crush reduction and many more methods into music.” - Mussck (Mussck là 1 trong những người đi tiên phong trong dòng nhạc Glitch)

 

“To me Glitch Hop is just another term for the latest form of evolved hip hop.  Glitch Hop seems to be regionalized to the west coast of North America, and it is also quite popular in Australia.  Other geographical locations have their own take on the sound.  In England & LA they call it Wonky, In Scandinavia they call it Skweee, etc.  Really it’s all just music, by labeling it we make it more accessible to those who don’t know about it.  If a new artist emerges with a new sound that doesn’t quite fit in any existing (sub) genre, a journalist will come up with a name for it in their attempt to describe it.  This is the same way the term Glitch Hop came about, as well as most genre titles from Rock to Dubstep.” - Dewey Db (người thành lập Glitch Hop Forum )

 

“Glitch hop get its roots from hip hop, obviously looking at its name. It’s a kid or a man- not a rap star or his ego- doing whatever the fuck they want with a what-would-be hip-hop beat. It’s taking the swagger of a rap beat and glitching / stuttering / repeating the shit out of it in an intelligent OR unintelligent way. It’s taking hiphop vocals and mashing them through a blender. It’s NOT tailoring a specific beat for kanye or jayZ, rather to embrace a dancefloor, impress your friends, or just for your own 2010 glitchy satisfaction. And oh yeah, it’s also about the bass." - Freddy Todd (một trong những nhà làm nhạc Glitch Hop mới nổi)

 

“‘glitch hop’ seems to be the most common name for a genre of music which involves electronic production, loud synthetic bass, a hiphop/crunk feel and often (but not necessarily) includes edgy music production techniques which are normally heard in IDM.

although predominantly heard at festivals and underground parties on the west coast of North America it has been gaining popularity in Europe, Australia and Asia lately.” - ill gates (người này thì chắc ai cũng biết, master của dòng nhạc Glitch Hop)

“Glitch is taking what most people would consider an error or a mistake and working it into something great sounding.  Like distortion is to an electric guitar, glitch is to electronic production.”- Kraddy (master của Glitch Hop, là thành viên của The Glitch Mod)

 

Glitch hop is hip hop based IDM, music heavy with bass and rich in provocative melodic contortions, chopped up samples and artfully designed combinations of ancient drum beats and futuristic sounds. Largely rejecting traditional instrumentation for erroneously produced noises not found in nature, glitch hop is the brash back-talking ethos of HELL YES, I’m pushing buttons- and look what it does to my dance floor. It is the musical representation of the post-modern void of a world in which we live that could end any second with the press of another kind of button. Glitch hop symbolizes the failure of technology and the debunking of the myth of progress. Progress will not save us- but dancing just might.” - Shilo (một trong những người có hiểu biết nhất về Glitch Hop, thành viên của West Coast blogs)

I think Glitch-Hop is definitely more than just “bass” music by the very fact that it’s prefaced by the term “Glitch.” To me this genre has taken influence from a sort of “Glitch Design Philosphy,” which I interpret to be the act of exploiting any technology available for artistic gain; usually in ways different from the intended use of a particular technology being used. By virtue of the fact that this genre is explicitly influenced by Hip-Hop music, it is then only natural that it is also bass music.

For example, today I was browsing some tutorials from Tom Cosm that one of our bloggers, Binary Ally, had posted about how to make really fast rhythmically-sequenced pseudo-random fx automations. Even though Tom was accomplishing this through Ableton, I would say the techniques he used were clearly hacks in the sense that he exploited several routing/chaining features in a highly inventive way. He didn’t just go in and automate everything by hand, which would have probably taken on the order of days to accomplish, but instead accomplished this similar effect on the order of minutes. It’s truly boundary pushing stuff.”- Scott Novich (Great Scott) ( người sáng lập nên Glitch.fm )

 

Top 5 Glitch Hop Artists!

1. The Glitch Mod : Nhóm làm nhạc này quá nổi tiếng rồi có lẽ ai cũng biết, với 3 thành viên chính là  EdIT, Boreta and Ooah. The Glitch Mod nhóm chuyên về Glitch Hop hàng đầu hiện nay.

 Họ vượt qua ranh giới và nói chung là giỏi hơn bất kỳ nhà sản xuất Glitch Hop khác nào hiện nay.

http://www.myspace.com/theglitchmob

 

2.  ill Gates (aka the Phat Conductor): có lẽ ai cũng biết đến ill gates ròi.

Khác biệt từ các bản nhạc như Collateral Damage với những kỹ thuật âm wobble, những bài mà các hiphoper rất thích, Phat Conductor là một trong những nhà sản xuất Glitch Hop sáng giá.

http://www.myspace.com/thephatconductor

 

3. Glitchy and Scratchy

Đối với Glitchy and Scratchy thì họ quan niệm "Glitch Hop nhấn mạnh Hop". Họ chắc chắn mang lại sự hào hứng từ phong cách rất Hip Hop, với các vocal trầm và chậm, ổn định và một số các synths tuyệt vời, đó chính là phong cách của họ.

http://www.myspace.com/glitchyscratchy

 

4. ill-esha: Nếu ai đã từng nghe nhạc của nữ beat-maker này thì sẽ hiểu. Nhạc của ill-esha có 1 phong cách rất riêng. Đặc biệt, cô ấy còn hát trong chính những bản nhạc của mình.

 

http://www.myspace.com/illesha

 

5. Dewey dB : là 1 trong những ngườ dẫn đầu trong việc kết hợp giữa Glitch và Dubstep. Ông kết hợp giữa âm wobble và những hiệu ứng stuttery để tạo nên những giai điệu thật sự gọi là "head-noddable"

Dewey dB và ill-esha cũng từng feat với nhau trong bài "H.A.A.R.P"

 

http://www.myspace.com/deweydecibelmusic

 

Hiphop Glitch Style là gì?

 

Khái niệm về Hiphop Glitch style cũng bắt đầu nhắc đến trong thời gian gần đây. Việc các dancer quan niệm đặt việc xử lý những bài nhạc phức tạp của Glitch Hop gắn liền với feeling trong các bước nhảy của mình. Thật sự vẫn chưa có một khái niệm chính xác về Glitch style, tuy nhiên ta có thể nhận thấy sự khác biệt rõ rệt đó qua style của những dancer khá nổi tiếng hiện nay. Đơn cử là các dancer của Criminalz Crew (France) như Les Twins, Rockoz, Waydi, Diablo,... hay một số dancer khác như Junbox( LegionX Junior), Kefton (Pro Phenomen), Kanon, ...

Điểm chung của style là các động tác khá phức tạp, vận dụng nhiều đến hông và ngực; nhất là feeling có hơi hướm từ popping.

Tuy nhiên, vẫn có nhiều điểm khác biệt giữa những dancer đi theo style này. Điểm khác biệt lớn nhất là flow (tức là nhịp độ trong các động tác); với những dancer thuộc những nhóm khác nhau cũng khác nhau về cách thể hiện Glitch style.

Trong 1 bài phỏng vấn của StepXStep với Laurent (Les Twins/Criminalz) , Lil' Beast (tức Laurent) có nói :"Khi xử lý nhạc, bạn chỉ feel, bạn không nhảy! Vận dụng nhữn bộ phận cơ thể mà bạn hình dung có thể biến tấu theo điệu nhạc và những effect mà bạn nghe được".

Trong khi với nhiều dancer quan niệm khác, cho rằng "Glitch style thực chất chỉ là 1 cảm giác, biến thể từ Hiphop style chính thống, giống như Swag style hoặc Turf dancing"

Dù hiện nay có khá nhiều dancer đi theo cảm giác của Glitch, nhưng vẫn có nhiều ý kiến trái chiều, nhất là khi quan niệm về Hiphop Oldschool do Buhda Stretch đặt ra gần như là nền tảng đối với nhiều dancer đương thời.

--------------------------------------------------------------------------------------------

 

Trên đây là bài viết mang tính tham khảo. Hy vọng sẽ có được nhiều sự đóng góp từ phía cộng đồng Hiphop.

(sưu tầm và dịch :Lil'R)