Bàn Về Khái Niệm Chất Lượng Cuộc Sống - Gia đình

Mới nhất Hà Nội 23°C / 22-25°C

• 
• 
• 

• Xã hội
• Gia đình
• Sống khỏe
• Giải trí
• Multimedia
• Sản phẩm - Dịch vụ
• Ăn
• Ở
• Đẹp
• Phòng the
• Dân số và phát triển
• Bốn phương

Xã hội Thời sự Đời sống Giáo dục Pháp luật Gia đình Chuyện vợ chồng Nuôi dậy con Thâm cung bí sử Sống khỏe Bệnh thường gặp Mẹ và bé Y tế Giải trí Câu chuyện văn hóa Thế giới showbiz Xem - nghe - đọc Multimedia Emagazine Video Podcast Infographic Sản phẩm - Dịch vụ Xu hướng Giá cả thị trường Bảo vệ người tiêu dùng Siêu thị thông minh Ăn Ẩm thực 360 Mẹo nấu nướng Bếp đẹp Ở Không gian sống Phong thủy Mẹo vặt Đẹp Thời trang Chăm sóc da Giảm cân Phòng the Tâm sự Dân số và phát triển Vòng tay nhân ái Cảnh ngộ Kết chuyển Bốn phương Tiêu điểm Chuyện đó đây Dân số và phát triển Bàn về khái niệm chất lượng cuộc sống Thứ năm, 15:33 17/11/2011 | Dân số và phát triển Theo dõi Gia đình và Xã hội trên News

Bốn nhân tố kinh tế - giáo dục - sức khỏe - môi trường là hạt nhân cơ bản để tạo nên chất lượng cuộc sống của mỗi cộng đồng, quốc gia và dân tộc.

Vấn đề chất lượng cuộc sống (CLCS) và nâng cao CLCS dân cư là nội dung chủ yếu trong chiến lược phát triển con người, đã trở thành mục tiêu hàng đầu trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của mọi quốc gia, là vấn đề được nhiều nước trên thế giới cũng như Việt Nam hết sức quan tâm. Việc cải thiện, nâng cao CLCS, trong đó có Việt Nam. CLCS với tư cách là một khái niệm khoa học đã được đề cập trong nhiều tác phẩm. Có rất nhiều lý thuyết khác về CLCS, tùy thuộc vào trình độ phát triển, quan niệm văn hóa xã hội, truyền thống của mỗi dân tộc, mỗi cộng đồng. Bài này chỉ đề cập tới một số quan điểm chủ yếu. Từ đó, nêu ra một khái niệm chung về CLCS. Trong các tác phẩm của C.Mác, và các nhà kinh tế chính trị cổ điển khác như A.Smith, D.Ricardo, R.Malthus, J.S.Mill v.v… người ta thấy tư tưởng mở rộng và đề cao các giá trị về CLCS của con người, như là mục đích giúp con người có một cuộc sống vật chất và tinh thần phong phú. Theo R.C.Sharma, tác giả của cuốn sách nổi tiếng: "Dân số, tài nguyên, môi trường và chất lượng cuộc sống". thì CLCS là một khái niệm phức tạp, nó đòi hỏi sự thỏa mãn cộng đồng chung xã hội, cũng như những khả năng đáp ứng được nhu cầu cơ bản của chính bản thân xã hội. Ông đã định nghĩa: "Chất lượng cuộc sống là sự cảm giác được hài lòng (hạnh phúc) hoặc (thỏa mãn) với những nhân tố của cuộc sống, mà những nhân tố đó được coi là quan trọng nhất đối với bản thân một con người. Thêm vào đo, chất lượng là sự cảm giác được hài lòng với những gì mà con người có được. Dù sự thỏa mãn, niềm hạnh phúc hay sự hài lòng là những nhân tố trung tâm trong định nghĩa này, nhưng chúng ta không nên xem chúng như là một sự khẳng định mang tính chất nhất thời về niềm hạnh phúc hay sự hài lòng, mà ta nên xem chúng là kết quả sau cùng trong sự cảm giác của niềm hạnh phúc. Có thể ta có cách giải tốt hơn, thì nó như là cảm giác của sự đầy đủ hay là sự trọn vẹn của cuộc sống". Định nghĩa này về CLCS của Ông đã được chấp nhận rộng rãi1. Theo đó, mức sống của mỗi cá nhân, gia đình và cộng đồng xã hội được coi là yếu tố quan trọng để tạo ra CLCS. Trong xã hội hiện đại, khái niệm CLCS thường đồng nhất với khái niệm thoải mái tối ưu. Trong đó, mối quan tâm chính của việc nâng cao CLCS là tạo ra một trạng thái thoải mái về vật chất và tinh thần, là tăng cường thời gian nghỉ ngơi. Sự tối ưu hóa mức độ thoải mái được thể hiện trong sự đa dạng hóa các sản phẩm tiêu dùng mà mỗi cộng đồng xã hội, mỗi gia đình hay mỗi cá nhân có được. Sự "thoải mái tối ưu" đó "không có sự phân biệt mức độ giữa các tầng lớp người có sự ngăn cách bởi sự sang hèn, hay địa vị trong xã hội"2. Nội dung khái niệm CLCS đã được Wiliam Bell mở rộng toàn diện hơn, như gắn quan niệm CLCS với các điều kiện kinh tế, chính trị, văn hóa, sinh thái… Theo Ông, CLCS được đặc trưng bởi 12 điểm: "(1) An toàn thể chất cá nhân; (2) Sung túc về kinh tế; (3) Công bằng trong khuôn khổ pháp luật; (4) An ninh quốc gia; (5) Bảo hiểm lúc già yếu và đau ốm; (6) Hạnh phúc tinh thần; (7) Sự tham gia vào đời sống xã hội; (8) Bình đẳng về giáo dục, nhà ở, nghỉ ngơi; (9) Chất lượng đời sống văn hóa; (10) Quyền tự do công dân; (11) Chất lượng môi trường kỹ thuật (giao thông vận tải, nhà ở, thiết bị sinh hoạt, thiết bị giáo dục, y tế); (12) Chất lượng môi trường sống và khả năng chông ô nhiễm"3. Trong đó, Ông đã nhấn mạnh nội dung "An toàn" và đã khẳng định CLCS được đặc trưng bằng sự an toàn của môi trường (nhân tạo) trong môi trường tự nhiên trong lành và môi trường xã hội lành mạnh. Tuy nhiên, vai trò của môi trường tự nhiên, môi trường xã hội còn chưa được rõ nét. Chính trên cơ sở những đặc trưng CLCS, Liên hợp quốc đưa ra 12 chuẩn mực sống được nhiều quốc gia tán thành. Để định lượng khái niệm CLCS, Thái Lan xây dựng hệ thống chỉ tiêu dựa vào các nội dung cốt lõi của CLCS là ăn, mặc, nhà ở và môi trường, sức khỏe, giáo dục và thông tin, an toàn, việc làm. Trên cơ sở những khảo sát và xác định 37 chỉ số theo các nhóm nhu cầu cơ bản của CLCS. Người ta đưa ra những biện pháp thực hiện gắn liền với địa bàn dân cư, với trách nhiệm các ngành và vai trò cung cấp thông tin, kết cấu hạ tầng xã hội của Nhà nước. Từ đó, đưa ra tiêu chuẩn đánh giá chất lượng cuộc sống theo 3 mức yếu kém (một sao), trung bình (hai sao), khá (ba sao). Trong 9 chuẩn mực sống: ăn đủ, nhà ở thích hợp, dịch vụ xã hội, an toàn, thu nhập đầy đủ, kế hoạch hóa gia đình, tham gia phát triển công cộng, giữ gìn những giá trị tinh thần, bảo vệ môi trường. Các chỉ tiêu CLCS ở Thái Lan rất coi trọng chuẩn mực các dịch vụ xã hội cơ bản cần thiết. Có 10 chỉ tiêu để đánh giá mức độ phát triển của CLCS thuộc lĩnh vực dịch vụ xã hội cơ bản. Đồng thời, các chỉ tiêu đánh giá CLCS rất phù hợp với đặc điểm của một quốc gia đang phát triển. Và những vấn đề xã hội như kế hoạch hóa gia đình, tham gia phát triển công cộng, giữ gìn những giá trị tinh thần được coi như là một chuẩn mực quan trọng của CLCS. Như vậy, có thể hiểu CLCS là sự phản ánh, sự đáp ứng những nhu cầu xã hội, trước hết là những nhu cầu vật chất cơ bản tối thiểu của con người. Sau đó, là điều kiện nảy sinh các nhu cầu tinh thần. Mức đáp ứng đó càng cao thì CLCS càng cao. Theo chúng tôi, nói tới CLCS là phải nói tới sự tổng hợp của cả bốn nhân tố: một là, nhân tố kinh tế (GDP - tổng sản phẩm quốc nội tính theo đầu người); hai là, giáo dục thông qua các tiêu chí về xóa nạn mù chữ và số năm học bình quân; ba là, sức khỏe con người thông qua tuổi thọ bình quân và bốn là, nhân tố môi trường (bao gồm, môi trường tự nhiên, môi trường xã hội và môi trường kỹ thuật). Như vậy, bốn nhân tố kinh tế - giáo dục - sức khỏe - môi trường là hạt nhân cơ bản để tạo nên CLCS của mổi cộng đồng, quốc gia và dân tộc. Điểm chung dễ nhận thấy trong các quan niệm về CLCS đều gắn liền với yếu tố tăng trưởng kinh tế. Việc nâng cao CLCS của con người trong bất cứ xã hội nào luân gắn với một quan hệ trực tiếp giữa phát triển kinh tế, sản xuất hàng hoá với phúc lợi cộng đồng một quốc gia. Và do vậy, CLCS thường được xác định thông qua các chỉ tiêu kinh tế. Mặt khác, khái niệm CLCS còn được mở rộng hơn. Nó chính là "Điều kiện sống được cung cấp đầy đủ nhà ở, giáo dục, dịch vụ y tế, lương thực, vui chơi giải trí cho nhu cầu của con người. Điều kiện này dễ làm cho con người đạt được hạnh phúc, an toàn gia đình, khỏe mạnh về vật chất và tinh thần"4. Ở đây, có vấn đề mới đặt ra: Phải chăng học vấn, sức khỏe và mức sống đã đủ để hợp thành "bộ chất liệu" cho việc đánh giá CLCS? Nếu học vấn cao, sức khỏe dồi dào và mức sống no đủ, giàu có là nội dung phát triển, thì phải chăng tội phạm, tệ nạn xã hội là phản phát triển? Rõ ràng, trong chỉ số phát triển con người, mới chỉ tính đến "phần dương", "phần âm", mới chỉ có "dấu cộng" mà chưa có "dầu trừ". Điều này cho thấy, CLCS không những đòi hỏi làm cho kinh tế, giáo dục, y tế phát triển, môi trường tự nhiên trong lành, mà còn phải đẩy lùi tội phạm và tệ nạn xã hội, tạo sự lành mạnh cho xã hội. Chúng tôi thấy cần mở rộng khái niệm CLCS theo hướng này. Trong xã hội hiện đại, CLCS còn được gắn liền với môi trường và sự an toàn của môi trường. Một cuộc sống sung túc là cuộc sống được đảm bảo bởi những nguồn lực cần thiết, như cơ sở hạ tầng hiện đại, các điều kiện vật chất và tinh thần đầy đủ. Đồng thời, con người phải được sống trong một môi trường tự nhiên trong lành, bền vứng, không bị ô nhiễm; một môi trường xã hội lành mạnh và bình đẳng, không bị ảnh hưởng bởi các tệ nạn xã hội. Từ sự phân tích trên chúng ta có thể đi đến một khái niệm tổng quát: Chất lượng cuộc sống thể hiện ở mức sung túc về kinh tế, con người có giáo dục, sống khỏe mạnh và trường thọ, được sống trong môi trường tự nhiên, xã hội, nhân tạo an toàn, bình đẳng và được tôn trọng. Theo ThS. Nguyễn Kim Thoa (Tạp chí Dân số và Phát triển, số 6/2003, Website Tổng cục DS-KHHGĐ) thuhuyen Chia sẻ facebook Bình luận (0) Xem thêm bình luận Ý kiến của bạn Hãy nhập họ và tên

Đăng nhập để tham gia bình luận

Đăng nhập với socail

Facebook Google

Thông báo

Bạn đã gửi thành công.

Cùng chuyên mục

6 lý do khiến phụ nữ bị đau bụng kinh dữ dội

Dân số và phát triển - 2 ngày trước

Co thắt nhẹ hay đầy hơi khi hành kinh là bình thường nhưng nếu đau bụng kinh dữ dội hoặc có thể kèm chảy máu ồ ạt, đó có thể là dấu hiệu bệnh lý phụ khoa nguy hiểm cần đi khám ngay.

Công tác dân số năm 2025: Dấu mốc 'về đích' quan trọng, tạo nền tảng cho giai đoạn mới

Dân số và phát triển - 3 ngày trước

GĐXH - Chiều 22/1, Cục Dân số (Bộ Y tế) tổ chức Hội nghị Tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026. Tham dự và chỉ đạo Hội nghị có Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, lãnh đạo các vụ, cục, đơn vị thuộc Bộ Y tế cùng đại diện các cơ quan báo chí Trung ương và Hà Nội.

Nhận biết dấu hiệu thụ thai thành công: Khi nào cơ thể bắt đầu thay đổi?

Dân số và phát triển - 3 ngày trước

Sau khi quá trình thụ tinh diễn ra, cơ thể người phụ nữ không thay đổi ngay lập tức mà cần một khoảng thời gian để các hormone bắt đầu kích hoạt. Việc theo dõi sát sao các thay đổi, dù là nhỏ nhất sẽ giúp bà mẹ có kế hoạch chăm sóc sức khỏe kịp thời.

5 loại thực phẩm tự nhiên giúp phụ nữ giảm nguy cơ ung thư vú

Dân số và phát triển - 3 ngày trước

Mặc dù cơ chế chính xác về việc hormone hay các tế bào bình thường chuyển biến thành ung thư vú vẫn đang được nghiên cứu nhưng chế độ ăn uống lành mạnh đã được chứng minh giúp hỗ trợ bảo vệ cơ thể khỏi một số bệnh ung thư, trong đó có ung thư vú.

Rong kinh kéo dài, bé gái 13 tuổi phát hiện dị tật bẩm sinh hiếm gặp

Dân số và phát triển - 5 ngày trước

GĐXH - Rong kinh kéo dài bất thường ở tuổi dậy thì có thể là dấu hiệu cảnh báo dị tật bẩm sinh hiếm gặp. Trường hợp bé gái 13 tuổi vừa qua là điển hình.

Người đàn ông 35 tuổi tinh hoàn sưng to gấp 5 lần, bác sĩ cảnh báo nguy cơ suy sinh dục

Dân số và phát triển - 6 ngày trước

GĐXH - Tinh hoàn đột ngột sưng to, đau dữ dội kèm sốt và tiểu buốt, người đàn ông 35 tuổi đi khám phát hiện viêm tinh hoàn – mào tinh hoàn do vi khuẩn nguy hiểm.

70% ca ung thư hắc tố bắt nguồn từ những thói quen tưởng như vô hại nhiều người mắc phải

Dân số và phát triển - 6 ngày trước

GĐXH - Một lần cháy nắng, nốt ruồi bị cọ xát liên tục, trầy xước hay vết thương không được xử lý đúng cách... Những việc tưởng chừng nhỏ nhặt trong cuộc sống đều có thể trở thành "công tắc" kích hoạt khối u hắc tố ác tính (melanoma) – loại ung thư da nguy hiểm bậc nhất.

Tắt đèn hay bật đèn đi ngủ sống thọ hơn? Nghiên cứu khiến nhiều người phải thay đổi thói quen

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

Một thói quen đơn giản khi đi ngủ thực ra lại có tác động trực tiếp đến sức khỏe và tuổi thọ.

3 bệnh lây truyền qua đường tình dục làm tăng nguy cơ ung thư cổ tử cung

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

Trong các yếu tố gây ung thư cổ tử cung có mối liên hệ mật thiết với một số bệnh lây truyền qua đường tình dục. Dưới đây là 3 bệnh lây truyền làm tăng nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung phụ nữ cần lưu ý.

Bé 15 tuổi hôn mê sâu sau đuối nước: Bác sĩ cảnh báo 'thời gian vàng' quyết định sự sống

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

GĐXH - Bác sĩ nhấn mạnh, những phút đầu sau khi trẻ bị đuối nước chính là “thời gian vàng” quyết định khả năng sống còn cũng như mức độ hồi phục của não.

Xem nhiều

5 món súp bổ dưỡng giúp làm ấm cơ thể, no lâu và tăng cường miễn dịch trong mùa đông

Dân số và phát triển

Trong những ngày thời tiết lạnh giá, một bát súp ấm không chỉ giúp làm ấm cơ thể mà còn cung cấp dưỡng chất thiết yếu, hỗ trợ miễn dịch và tiêu hóa. Dưới đây là 5 món súp bổ dưỡng, dễ chế biến, giúp bạn no lâu và chăm sóc sức khỏe toàn diện mùa đông.

Giao lưu trực tuyến: Chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên và tầm quan trọng của tư vấn khám sức khỏe trước khi kết hôn

Dân số và phát triển

70% ca ung thư hắc tố bắt nguồn từ những thói quen tưởng như vô hại nhiều người mắc phải

Dân số và phát triển

Người phụ nữ 49 tuổi nguy kịch sau hút mỡ bụng tại một phòng khám tư nhân: Bác sĩ cảnh báo nguy cơ này khi chị em làm đẹp cuối năm

Dân số và phát triển

Bé 15 tuổi hôn mê sâu sau đuối nước: Bác sĩ cảnh báo 'thời gian vàng' quyết định sự sống

Dân số và phát triển

CHUYÊN TRANG GIA ĐÌNH VÀ XÃ HỘI - BÁO ĐIỆN TỬ SỨC KHỎE VÀ ĐỜI SỐNG

Cơ quan chủ quản: Bộ Y tế Tổng biên tập: Trần Tuấn Linh Phó Tổng biên tập phụ trách: Nguyễn Chí Long Hoạt động theo Giấy phép số 60/GP-CBC ngày 23/7/2021 của Cục Báo chí - Bộ Thông tin và Truyền thông ® Mọi hình thức sao chép thông tin, hình ảnh phải có sự đồng ý bằng văn bản. Vui lòng dẫn “giadinh.suckhoedoisong.vn” khi phát hành lại thông tin từ website này. Xã hội Thời sự Đời sống Giáo dục Pháp luật Gia đình Chuyện vợ chồng Nuôi dậy con Thâm cung bí sử Sống khỏe Bệnh thường gặp Mẹ và bé Y tế Giải trí Câu chuyện văn hóa Thế giới showbiz Xem - nghe - đọc Multimedia Emagazine Video Podcast Infographic Sản phẩm - Dịch vụ Xu hướng Giá cả thị trường Bảo vệ người tiêu dùng Siêu thị thông minh Ăn Ẩm thực 360 Mẹo nấu nướng Bếp đẹp Ở Không gian sống Phong thủy Mẹo vặt Đẹp Thời trang Chăm sóc da Giảm cân Phòng the Tâm sự Dân số và phát triển Vòng tay nhân ái Cảnh ngộ Kết chuyển Bốn phương Tiêu điểm Chuyện đó đây

Địa chỉ tòa soạn Trụ sở chính: Số 138A Giảng Võ - phường Giảng Võ - Thành phố Hà Nội Địa chỉ liên hệ: Tầng 11 tòa nhà Trụ sở các cơ quan Bộ Y tế, ngõ 19 Duy Tân, phường Cầu Giấy, TP Hà Nội Điện thoại: 024.6688.8900 - Fax: 024.3844.3144 Đường dây nóng: 0931.965.967 Email: [email protected]

Liên Hệ Quảng Cáo: ADMICRO

Hotline: Email: [email protected] Add: Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex - số 01 Nguyễn Huy Tưởng, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội

Tòa soạn Quảng cáo Top