Bệnh Thiếu Máu Di Truyền Thalassaemia

Có thể bạn quan tâm

Trang chủLàm mẹ an toànChăm sóc trẻ sơ sinhBệnh thiếu máu di truyền thalassaemiaNgày 26/04/2008Bệnh thiếu máu di truyền thalassaemiaThS. BS. Nguyễn Khắc Hân Hoan K. XNDTYH - BV Từ Dũ

Định nghĩa bệnh thalassaemia

Thalassemia (tha-lat-xê-mi-a) còn gọi là thiếu máu miền biển là một bệnh di truyền gây giảm sản xuất hoặc tạo ra huyết sắc tố bất thường. Đây là thành phần chứa trong tế bào hồng cầu có chức năng vận chuyển oxy đến các cơ quan trong cơ thể. Rối loạn sẽ dẫn đến tình trạng phá hủy hồng cầu, làm thiếu máu, thiếu oxy trong cơ thể và ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của các cơ quan khác.Bệnh khá phổ biến ở Việt Nam và ở những cư dân thuộc vùng Đông Nam Á, Trung Quốc, Ấn Độ, Châu phi và Địa Trung Hải.Nguyên nhân và phân loạiBệnh thalassaemia được phân loại tùy theo chuỗi acid amin trong thành phần huyết sắc tố bị rối loạn, bao gồm chuỗi alpha và chuỗi beta. Người bình thường có bốn gen alpha và hai gen beta. Đột biến gen alpha hoặc beta tạo ra sự mất cân bằng về chuỗi acid amin alpha và beta được sản xuất. Bệnh cũng được phân nhóm theo số lượng gen bị đột biến trong cơ thể.

Bệnh alpha thalassemia — chuỗi alpha bị đột biến

Người bình thường – không có gen alpha nào bị đột biến	a	a	a	a
Người lành mang gen bệnh – một gen bị đột biến	a	a	a	a
Bệnh alpha thalassaemia nhẹ – hai gen bị đột biến	a	a	a	a
Bệnh thiếu máu HbH – ba gen bị đột biến	a	a	a	a
Phù nhau và thai – bốn gen bị đột biến	a	a	a	a

Bệnh beta thalassemia — chuỗi beta bị đột biến

Người bình thường – không có gen beta nào bị đột biến	β	β
Bệnh beta thalassaemia nhẹ – một gen bị đột biến	β	β
Bệnh beta thalassaemia nặng (bệnh Cooley’s) – hai gen bị đột biến	β	β

(Gen tô màu xanh là bị đột biến)

Các triệu chứng của bệnhCác triệu chứng của bệnh thường xuất hiện sớm trong vòng 3 – 6 tháng đầu đời như:

Thiếu máu mức độ nhẹ, vừa hoặc nghiêm trọng
Xanh xao, da vàng, lách to
Mệt mỏi, chậm chạp, biếng ăn
Xương phì đại và dễ gãy
Rối loạn tăng trưởng
Dễ mắc bệnh nhiễm trùng
Rối loạn nội tiết như chậm dậy thì, tiểu đường, rối loạn tuyến giáp
Suy tim, khó thở
Bất thường ở gan và mật

Bệnh alpha thalassaemia thường gây thiếu máu nhẹ hơn, mức độ thiếu máu rất thay đổi. Trường hợp nghiêm trọng nhất của bệnh alpha thalassemia là phù nhau thai làm cho thai bị chết lưu trong tử cung hoặc chết sớm sau sinh. Thể này đặc biệt phổ biến các nước Đông Nam Á như Việt Nam, Thái Lan, Philippines. Bệnh beta thalassaemia nếu chỉ mang gen đột biến thì có thể chỉ bị thiếu máu nhẹ và ít khi cần phải điều trị. Tuy nhiên trong trường hợp cả hai gen beta đều bị đột biến thì tình trạng thiếu máu thường rất nghiêm trọng, cần phải truyền máu thường xuyên và điều trị liên tục. Bệnh nhân thường biểu hiện ngay trong năm đầu đời và tiên lượng trong điều kiện y học hiện nay thường kém. Nếu không được điều trị phù hợp lách, gan và tim sẽ giãn lớn. Xương trở nên mỏng và giòn. Sự tập trung bất thường của sắt (thứ phát sau khi hồng cầu vỡ) vào các cơ quan như tim, gan, tụy có thể làm cho các cơ quan này bị suy. Suy tim và nhiễm trùng là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở các bệnh nhân này.Chẩn đoánChẩn đoán thường được dựa vào tiền sử bản thân và gia đình, thăm khám các triệu chứng, và xét nghiệm chẩn đoán như huyết đồ, phết máu ngoại vi, điện di huyết sắc tố, xét nghiệm sắt trong máu, và khảo sát DNA tìm đột biến gen.

Điều trị

Các phương pháp điều trị chủ yếu là truyền máu, điều trị thải sắt ứ đọng trong cơ thể, cắt lách, ghép tủy. Phẫu thuật cắt lách giúp kéo giãn thời gian giữa các đợt truyền máu.Sắt có thể ứ đọng trong cơ thể do hậu quả của việc truyền máu thường xuyên. Thuốc thải sắt được sử dụng khi vào cơ thể sẽ gắn với lượng sắt dư thừa và thải ra nước tiểu.

Phòng ngừa

Bệnh có thể phòng ngừa bằng cách xét nghiệm tầm soát và chẩn đoán tình mang gen đột biến gây bệnh trong thời kỳ mang thai. Các thai phụ sẽ được xét nghiệm huyết đồ để tầm soát tình trạng mang gen đột biến. Xét nghiệm tầm soát sẽ được thực hiện ở người chồng nếu thai phụ được xác định là mang gen đột biến. Trong trường hợp cả vợ và chồng đều là người mang gen đột biến thì thai có nguy cơ 25% bị mắc bệnh ở thể nặng do đó cần được chẩn đoán trước sinh bằng cách chọc ối hoặc sinh thiết gai nhau và khảo sát DNA. Đặc biệt đối với các gia đình đã có con bị thalassaemia nặng nên được tư vấn và chẩn đoán sớm tình trạng của thai.Để được tư vấn, chẩn đoán và phòng ngừa bệnh xin liên hệ Phòng Di truyền - Bệnh viện Từ Dũ.

Tham khảo thêm

Liên đoàn thalassaemia thế giới - Thalassaemia International Federation
Bệnh alpha thalassaemia - E-medicine
Bệnh beta thalassaemia - Tổ chức Gene Tests

ThS. BS. Nguyễn Khắc Hân Hoan Các bài viết khácHướng dẫn tắm bé

Tăm - chăm sóc rốn cho bé

Biếng ăn và kén ăn ở trẻ nhỏ

Trẻ nhỏ đôi khi có biểu hiện biếng ăn và kén ăn. Thực tế có khoảng 25% đến 35% trẻ ở lứa tuổi chập chững biết đi và lứa tuổi mẫu giáo được cha mẹ cho là kén ăn hoặc khảnh ăn. Tuy nhiên, đa số những trẻ này đều có cảm giác ngon miệng phù hợp với lứa tuổi và đều phát triển bình thường. Vì vậy cần giúp gia đình và người chăm sóc trẻ thực hành cho trẻ ăn hiệu quả.

Khi nào trẻ sẵn sàng ăn dặm?

Ăn bổ sung (hay chúng ta thường gọi là ăn dặm) là cho trẻ ăn thêm các thức ăn giàu năng lượng và chất dinh dưỡng khác ngoài sữa mẹ dưới dạng mềm hoặc đặc.

Giai đoạn ăn bổ sung là giai đoạn từ 6 đến 24 tháng tuổi. Ngoài bú mẹ trẻ cần ăn bổ sung.

Từ 6 tháng tuổi trở đi, mặc dù sữa mẹ vẫn đóng vai trò rất quan trọng cung cấp năng lượng và các chất dinh dưỡng cho trẻ, nhưng không thể đáp ứng đủ tổng mức năng lượng cần cho sự phát triển của trẻ, vì vậy ngoài sữa mẹ cần cho trẻ ăn bổ sung.

Hướng dẫn nuôi con bằng sữa mẹ

- Nhiều chất dinh dưỡng hoàn hảo

- Được hấp thu dễ, sử dụng có hiệu quả cao.

- Bảo vệ trẻ chống lại nhễm khuẩn.

- Giúp trẻ thông minh hơn so với ăn bằng sữa nhân tạo.

- Chi phí its tốn kém hơn nuôi trẻ ăn bằng sữa nhân tạo.

Ngày thế giới vì trẻ sinh non 17-11

Nhiều bé sinh non vì nhiều lý do, thế nhưng sau khi sinh ra các bé đều phải bắt đầu một cuộc chiến mới, cuộc chiến này có khi sẽ rất nhẹ nhàng có khi cũng rất khốc liệt tùy vào tuổi thai và những vấn đề đi kèm của bé để giành lấy sự sống cho mình.

Ngân hàng sữa mẹ - sinh non – và những câu chuyện tình người!

Đối với các trường hợp sinh non, sữa mẹ là nguồn thức ăn và cũng được xem như là liều thuốc để giúp các bé này có thể vượt qua được các biến chứng của trẻ sinh non như: viêm phổi, viêm ruột, thủng tạng rỗng, nhiễm trùng huyết…

Hướng dẫn chăm sóc trẻ sơ sinh sau khi ra viện

Bà mẹ khi mang t hai phải được ăn uống đầy đủ để tránh tình trạng suy dinh dưỡng bào thai và chuẩn bị có đủ sữa cho trẻ ngay từ những ngày đầu tiên

Hướng dẫn sử dụng thuốc cho trẻ em

Liều lượng thuốc sử dụng cho trẻ em

Sử dụng thuốc nhỏ mắt

Lợi ích nuôi con bằng sữa mẹNuôi con bằng sữa mẹ: người phụ nữ có lợi gì?

Sữa mẹ là một món quà tuyệt vời cho em bé sơ sinh của bạn. Lợi ích nó đem lại cho trẻ là không cần bàn cãi. Vậy thì đối với người mẹ, cho con bú mang lại lợi ích gì cho bản thân họ? Chúng ta cùng tìm hiểu câu trả lời có ở bài viết sau đây nhé.

Trẻ sơ sinh đi phân như thế nào là bình thường

Khi chăm sóc một em bé sơ sinh, chúng ta sẽ có xu hướng đánh giá sức khỏe bé thường xuyên thông qua sự bài tiết phân cũng như nước tiểu. Tuy nhiên, sự đi tiêu của mỗi em bé là không giống nhau.

Đầu nhỏ

Chẩn đoán đầu nhỏ khi thai có kích trước đo đạc trược trên siêu âm khảo sát trong thai kì, hoặc đo bằng thước dây sau sinh cho bé nhỏ. Nếu chu vi đầu bé nhỏ hơn rất nhiều so với chu vi đầu trung bình ở biểu đồ tương ứng với tuổi hay tuổi thai, bé sẽ được chẩn đoán tật đầu nhỏ.

Xỏ lỗ tai cho bé gái tại Bệnh viện Từ Dũ

Để đáp ứng nhu cầu “làm điệu” cho công chúa nhỏ mới chào đời, bệnh viện Từ Dũ đã tổ chức xỏ lỗ tai tại viện cho các bé gái sơ sinh khi mẹ bé có yêu cầu.

Tại sao trẻ sơ sinh hay dụi mắt và làm cách nào để ngăn trẻ làm điều đó?

Trẻ sơ sinh dụi mắt thường là dấu hiệu trẻ đang mệt mỏi và buồn ngủ. (1). Bên cạnh đó việc bé thường xuyên dụi mắt cũng là một hành động hay thói quen không tốt cho mắt bé.

Cấp cứu sặc sữa (clip)

BS. Lê Tất Thục Châu _ K. Sơ sinh

Gãy xương đòn ở trẻ sơ sinh (clip)

ThS. BS. Tô Hoài Thư - Phó trưởng khoa Sanh

Khóc dạ đề: làm sao để vượt qua nỗi ám ảnh này?

Khóc dạ đề là hiện tượng quấy khóc nhiều giờ ở trẻ sơ sinh, thường xuất hiện vào các buổi chiều, tối hoặc ban đêm, trong giai đoạn từ 2- 3 tuần đến 3 tháng tuổi.

Không nên rung lắc trẻ sơ sinh (Video clip)

Hội chứng rung lắc ở trẻ sơ sinh

Dấu hiệu đòi ăn của bé sơ sinh

Khi bé khóc to là dấu hiệu "ĐÃ TRỄ" của việc báo hiệu bé đang đói vì thế thường thì mẹ sẽ gặp khó khăn trong việc khiến các "chiến binh háu ăn" này bình tĩnh. Do đó, mẹ cũng cần phải học và nhận biết được các dấu hiệu đòi bú sớm của bé để giải tỏa cơn khát kịp thời.

Một số động tác massage cơ bản cho trẻ sơ sinh

Massage rất tốt cho trẻ sơ sinh, lợi ích của việc massage đã được các nhà khoa học khẳng định qua nhiều nghiên cứu khoa học.Để massage đạt khả năng thành công nhất, các mẹ đừng cố massage ngay trước hoặc sau bữa ăn của trẻ