Bí ẩn Võ Phái Trăm Tuổi Nổi Danh Bậc Nhất Hà Thành - Dân Trí

(Dân trí) - Trò chuyện cũng võ sư Đăng Văn tại đền Quán Thánh đã giúp chúng tôi hiểu rõ hơn về Nam Hồng Sơn cũng những câu chuyện xung quanh môn phái.

Chúng tôi tìm đến ngôi đền Quán Thánh trong một buổi chiều cuối đông, nơi đây những câu chuyện về một võ phái lâu đời và thành danh bậc nhất làng võ cổ truyền Việt Nam dần được hé mở, qua lời kể của một trong những môn sinh ưu tú nhất của môn phái, thầy Bùi Đăng Văn - Chủ nhiệm của tổng đường Quán Thánh.

Võ sư Bùi Đăng Văn

- Chủ nhiệm tổng đường Quán Thánh, 1 trong 6 tổng đường chính của Nam Hồng Sơn

- Thành viên của hội võ thuật Hà Nội, phó ban chuyên môn

- Nằm trong Ban chuyên môn của Liên đoàn Võ cổ truyền Việt Nam

Môn phái Nam Hồng Sơn hình thành từ năm 1920 do cố đại võ sư Nguyễn Nguyên Tộ (biệt danh Sáu Tộ) sáng lập. Lớp võ đầu tiên được tập luyện ở khu nhà 7 gian tại làng Thể Giao (nay thuộc công viên Thống Nhất).

Nam Hồng Sơn là sự kết hợp giữa hai dòng võ Việt Nam và Thiếu Lâm Hồng Gia, mang dáng dấp uy nghi như một ngọn núi. Môn phái này có những cung bậc phát triển theo từng thời kỳ lịch sử của đất nước.

Thời gian đầu, đi cùng với sự khó khăn thời chiến, Nam Hồng Sơn cũng không thực sự có được sự phát triển ổn định, có những thời điểm hàng loạt các võ sư thế hệ đầu như cụ Mười Đen, cụ Nhâm Đen, cụ Ba Hồ, cụ Sửu… phần lớn đi theo cách mạng và hoạt động trong quân đội dẫn tới sự thiếu hụt các nhân tố chính.

Giai đoạn 1960-1962, dù tuổi đã cao nhưng võ sư Nguyễn Tộ lui về giảng dạy lớp võ thuật do Bộ Giáo dục triệu tập chung cho toàn miền Bắc. Đến năm 1964, lời hiệu triệu khôi phục lại nền thể thao mang tính dân tộc được đưa ra, các lò võ bắt đầu hoạt động trở lại.

Đây là thời điểm nở rộ sau 1 thời gian dài bị hạn chế, tuy nhiên điều thiệt thòi lúc đó là các võ sư lão luyện đã không còn.

"Sự phát triển lúc đó rất mạnh về cả phong trào, lượng người tập đam mê, phần nào đó đã lấy lại được nét riêng của từng môn, và Nam Hồng Sơn cũng nằm trong dòng chảy đó." Võ sư Văn cho hay.

Năm 1984, thầy Nguyễn Tỵ mở lớp đầu tiên ở Quán Thánh, lớp tiếp theo là ở Vân Hồ. Đầu những năm 90, sự lan tỏa được tiếp tục khi những thế hệ võ sinh của Nam Hồng Sơn (từ năm 1984-1989) có đủ khả năng, độ chín, họ đã mở nhiều lớp và chiêu mộ môn sinh ở khắp các nơi.

Sự phát triển nở rộ nhất của Nam Hồng Sơn rơi vào khoảng thời gian từ 1990-1996, con số có lúc rơi tới vài nghìn môn sinh. Riêng Quán Thánh, 1 tháng có thể rơi vào hơn 1000 môn sinh.

"Thực tế võ tôi tập cũng từ lâu, trước đó đã tập của một số cụ, từ năm 10-11 tuổi tôi đã đi tập, tuy nhiên thời gian đó do kinh tế thiếu thốn và cường độ tập luyện chưa khoa học", thầy Văn mở đầu câu chuyện khi được hỏi về cơ duyên tới với võ thuật.

Năm 1986, tôi bị một chấn thương cột sống, đã đi chưa trị nhiều nhưng không khỏi. Chân bắt đầu teo lại, người cũng lệch lạc, với mọi người tuổi 17 là độ tuổi "bẻ gãy sừng trâu" nhưng với tôi đó là thời gian tôi đau đớn nhất. Tôi cao 1m77-78 nhưng chỉ nặng hơn 40kg.

Năm 1988 tôi đi làm với người bạn, trong suy nghĩ bệnh tật không chữa được nên kiếm được đồng nào tiêu pha ăn uống đồng đó. Chúng tôi tình cờ đi ngang qua đền Quán Thánh thì bạn tôi vào xin học cho tôi và bắt tôi đi tập.

Thời điểm đó, tôi cảm thấy tự ti do thân hình ko bình thường so với người khác. Tôi được gặp thầy Tỵ, thầy động viên: "Nếu yếu thì nên tập từ từ chứ đừng cố". Sau thời gian vận động, có thời kỳ tôi rất đau đớn, nhiều lúc cắn răng cố gắng để trụ lại, thế nhưng khi vào lớp tập có sự ganh đua nên phần nào giúp tôi hồi phục trở lại.

Sau kỳ thi nâng đai đầu, tôi là một trong hai người đứng đầu lớp thi, điều đó phần nào khiến thầy Tỵ đưa tôi về nhà kèm riêng suốt 7 năm, sáng nào cũng như sáng nào từ 7h30-11h, ko có ngày nghỉ trừ mưa bão to. Sau thời gian đó cơ thể dần tốt hơn và cũng hấp thụ được tương đối tốt.

Cho tới thời điểm tôi lấy vợ thì xin nghỉ nhà thầy để tập trung cho gia đình, tới năm 1998 thì nghỉ hẳn để tập trung cho công việc. Năm 2000, tôi chính thức được thầy Tỵ bàn giao võ đường Quán Thánh cho mình quản lý.

Hạn chế thời điểm này nằm ở vấn đề đầu ra khi sân chơi chung không có nhiều. Mỗi năm thường có một kỳ hội diễn của võ thuật Hà Nội nên rất ít cơ hội để các VĐV thi đấu.

Từ năm 1990 trở lại đây, ở Hà Nội mở rộng sân chơi hơn một chút, Giám đốc Sở TDTTHN lúc bấy giờ là thầy Hoàng Vĩnh Giang (giờ là Chủ tịch Liên đoàn võ thuật cổ truyền Việt Nam) đưa các bộ môn Pencak Silat, Tán thủ về Thủ đô. Võ thuật Thủ đô có thêm những sân chơi mới, Nam Hồng Sơn và các môn phái khác cũng bắt đầu hội nhập và thu được những kết quả khả quan, đặc biệt ở Pencak Silat.

Nam Hồng Sơn nổi lên hai võ đường và được thầy Chưởng môn giao nhiệm vụ làm những môn võ mang tính thi đấu quốc tế (Võ đường Thanh Lê và Huy Đông). Với bộ môn Silat lúc bấy giờ, nong cốt đội tuyển quốc gia có sự đóng góp của môn sinh Nam Hồng Sơn tương đối đông so với các môn phái khác.

Năm 2001, thầy Hoàng Vĩnh Giang có ý tưởng thành lập đội tuyển Hà Nội với Võ cổ truyền và Vovinam nhằm mục đích tham gia Đại hội Toàn quốc 2002, tôi may mắn được chọn dù lúc đó độ tuổi đã ngoài 30 và đã có gia đình.

Vì một số lý do mà giai đoạn từ năm 2002-2006 bị gián đoạn. Cho tới năm 2006 khi thầy Hoàng Vĩnh Giang muốn Hà Nội có một đội tham dự võ cổ truyền toàn quốc và tôi được nhận trọng trách.

Cơ duyên khác khi thầy Kim Giao, Chủ tịch Liên đoàn võ thuật Hà Nội muốn cử người học lớp HLV và trọng tài: "Nhìn ở Hà Nội không có ai ngoài cậu có khả năng, cậu có đi được không? - Vâng, cháu sẽ cố gắng", tôi nhớ như in câu nói đó.

Sau đó tôi có gặp thầy Hoàng Vĩnh Giang và được thầy dặn: "Đi là để học hỏi và phát triển cho võ thuật Hà Nội". Và từ đó Hà Nội có sân chơi khác là võ cổ truyền Việt Nam đúng nghĩa của mình, tôi được giao là HLV trưởng phụ trách mảng hội thi quyền. Chúng tôi bắt đầu tham gia các giải đấu.

Khi mình nhận nhiệm vụ dẫn một đội đi thi cấp quốc gia, trong đầu tôi gặp phải nhiều cái trăn trở, mình là thủ đô, đầu tàu đất nước về văn hóa, kinh tế… Tôi cũng hừng hực khí thế đẫn đội đi thi giải phía Bắc.

Năm đó (2017) ở phía Bắc, giải đấu gồm 29 tỉnh thành tính từ Huế trở ra, với lực lương 21 đơn vị tham gia mà khi đó Hà Nội đứng thứ 11. Tôi không ngủ được và suy nghĩ: "Tại sao một đơn vị thủ đô, võ thủ đô phát triển rất đông mà tại sao kết quả lại như vậy?". Cần phải rà soát lại từ phương pháp huấn luyện, cập nhật những cái mới, tôi cũng tự hứa để sang năm 2008 Hà Nội phải có thứ hạng.

Với việc thiếu thốn nơi tập luyện, chủ yếu ở sân đền, đầu năm 2008, bên Sở đứng ra thuê địa điểm phòng tập bên bộ môn Aikido, có thảm nhưng thảm vật chứ không phải thi đấu, cường độ ngày 2 buổi có quạt mát, nước uống. Năm đó Hà Nội đi thi đã phải tranh chấp nhất nhì đoàn với Hà Tây.

Năm 2009, chúng tôi tham gia giải cũng đạt được một số thành tích ở giải phía Bắc (nhất toàn đoàn), giải vô địch cũng giành huy chương nhưng chưa có vàng.

Thời điểm sáp nhập bộ môn năm 2019, khi hội nhập lại, đã có những cái chưa khớp với nhau nên tôi xin rút. Dù dừng lại nhưng tôi vẫn tham gia làm công tác trọng tài trong các hệ thống giải của trong nước và quốc tế.

Ở Nam Hồng Sơn, có hai điều mà tôi luôn cảm thấy tự hào. Đầu tiên, môn phái có bề dày lịch sử và có sự cống hiến cho đất nước. Thứ hai, anh em trong phái rất đoàn kết, đặc biệt những môn sinh môn phái theo tập gắn với đam mê thì sau này trưởng thành với nghiệp thể thao đều có danh phận, đều thành đạt. Đó là những thứ tôi vô cùng trân quý.

Thời điểm mà thầy Hoàng Vĩnh Giang lên làm Chủ tịch Liên đoàn võ cổ truyền Việt Nam có một ý tưởng, thầy muốn ở Hà Nội có một số bài tiêu biểu đại diện cho thủ đô ở phía Bắc đưa vào hệ thống các bài thi đấu quốc và bài thi đấu quốc tế. Tôi một lần nữa được để ý và nhận trách nhiệm biên soạn Song Tuyết Kiếm.

Sau 3 tháng có biên soạn và chỉnh sửa để phụ hợp với khả năng thi đấu thể thao mà vẫn giữ được nét đẹp cùng nét đặc trưng của bài kiếm, tôi trình bộ tài liệu lên và được ban chuyên môn và thầy Hoàng Vĩnh Giang chấp thuận, bài đó đã được đưa vào hệ thống thi đấu chính thức quốc gia và quốc tế từ năm 2016.

Một bài đáng chú ý nữa là Phong hoa đao bên Hoa quyền, của nguyên cố đại lão võ sư Hoàng Thanh Vân, sau này anh con trai cả của cụ là Hoàng Trường Giang (kế nhiệm Chưởng môn nhân tiếp theo) đưa ra bài đó. Hai anh em tôi làm việc với nhau nhiều, với suy nghĩ đây cũng là bộ mặt thủ đô và cũng là vinh dự của nền võ thuật nước nhà nói chung, chúng tôi đã thành công đưa được hai bài đại diện Hà Nội vào trong hệ thống thi đấu quốc gia, trở thành những bài chuẩn của quốc gia.

Thực thế ở phía Bắc, Nam Hồng Sơn đang phổ biến ở 5-6 tỉnh, chưa thực sự là nhiều. Ở nước ngoài cũng phát triển ở các nước như Tiệp Khắc, Romania, Ba Lan, Đức, giờ chỉ còn ở Đức, ở Thụy Sĩ đang có 1 nhóm đang tập và nếu để hình thành thì phải cần có thời gian.

Những cái tên thành danh đi lên từ cái nôi Nam Hồng Sơn

- Phan Quốc Vinh đang là HLV Trưởng đội tuyển Tán thủ quốc gia

- Nguyễn Thị Thu Hương, hiện là Trưởng bộ môn Pencak Silat Hà Nội

- Lê Ngọc Sơn, cựu VĐV Silat Việt Nam, hiện nay là Phó Giám đốc trung tâm Thể thao Bộ Công an- Mai Thế Lâm, Trưởng phòng thể thao Bộ Công an

- Nguyễn Hồng Hải, Vụ thể thao Quần chúng

- Lưu Trọng Tuấn, Vụ thể thao Quần chúng

- Lê Bá Huy, phụ trách Vovinam Tổng cục thể dục thể thao

Tôi có một người bạn là Phạm Quang Long, thời điểm năm 1994 anh ta ở Đức về và chúng tôi cùng tập với nhau trên sân Quần Ngựa. Với tôi cậu ta là người rất thông minh, ý tưởng của cậu ta muốn xây dựng môt mô hình cascadeur cho các phim hành động võ thuật, thời đó phim võ thuật đang dần được nở nộ và đã khiến tôi bắt đầu tham gia.

Chiến dịch lớn đầu tiên khởi nguồn là bộ phim đề tài chiến tranh "Bông sen quả chà là", phim nhựa của cố đạo diễn Trần Đắc. Đây cũng là phim đầu tay của chúng tôi. Sau đó chúng tôi cũng nhận 1 số phim: Người Hà Nội (vừa đóng thế vừa đóng vai và chỉ đạo 1 số pha đánh trong phim); Phim ngắn Cảnh sát hình sự…

Nghỉ một thời gian tới đầu năm 2000, chúng tôi tiếp tục với "Đằng sau tội ác" của hãng phim truyền hình Việt Nam. Ở bộ phim này, tôi chịu trách nhiệm toàn bộ về kỹ thuật đánh, bối cảnh đánh và chịu trách nhiệm đóng thế cho nam diễn viên chính. Có thể nói tôi tác chiến độc lập ở phim đó, gây được tiếng vang khá tốt cho phim truyền hình ở miền Bắc thời điểm đó. Đây là bộ phim mà tôi cảm thấy đáng nhớ nhất.

Tính tới nay, tôi đã tham gia nhiều phim với vai trò đóng thế, khoảng 60-70 phim. Tôi không bao gọi mình là diễn viên, có có thể coi đây là không gian thứ 7 để hạ bớt căng thẳng trong lúc tập luyện. Nó cũng là cái duyên, chúng tôi cũng là những người đầu tiên đưa võ thuật vào phim ở miền Bắc.

26/12/2020 - 07:00 Tin liên quan

Từ Hiểu Đông ôm hận khi cá cược thua võ sư truyền thống Trung Quốc

Võ sĩ không còn khả năng chiến đấu, trọng tài đưa ra quyết định sốc

• Từ khoá:
• nam hồng sơn
• bùi đăng văn

Thể thao

HLV tuyển Thái Lan tuyên bố: “Cầu thủ của tôi tài năng hơn U23 Việt Nam”

Tân HLV tuyển Thái Lan, Anthony Hudson, khẳng định cầu thủ trẻ của Thái Lan tài năng hơn U23 Việt Nam.

U23 Việt Nam: Chiến thắng gây chấn động và bài học khắc cốt ghi tâm

U23 Việt Nam đã trải qua một trận chiến phi thường với U23 Hàn Quốc (theo tờ Bola). Tuy nhiên, sau chiến tích giành hạng ba giải U23 châu Á, đoàn quân HLV Kim Sang Sik phải rút ra nhiều bài học.

Chuyên gia: “U23 Việt Nam đánh giá đúng chính mình để thắng Hàn Quốc”

Cựu Phó Chủ tịch AFF và VFF Dương Vũ Lâm cho rằng U23 Việt Nam đánh bại U23 Hàn Quốc bằng sự chuẩn bị kỹ về đấu pháp, tiến bộ về chuyên môn và nhất là bằng tinh thần quá mạnh mẽ.

Cầu thủ U23 Việt Nam đứng đầu chỉ số đáng kinh ngạc ở giải U23 châu Á

Theo thống kê của Fotmob, trung vệ Nhật Minh của U23 Việt Nam chính là người ra sân nhiều nhất ở giải U23 châu Á.

Thủ môn Li Hao trở thành hiện tượng mạng vì hành động khóc rưng rức

Hình ảnh thủ thành Li Hao khóc rưng rức sau trận thua 0-4 trước U23 Nhật Bản đã trở thành hiện tượng trên mạng xã hội Trung Quốc.

Báo Đông Nam Á: “U23 Việt Nam khép lại giải U23 châu Á đầy tự hào”

Báo chí Đông Nam Á dành những lời có cánh khi nói về hành trình của U23 Việt Nam tại giải U23 châu Á 2026. Thầy trò HLV Kim Sang Sik là đội duy nhất trong khu vực từng có huy chương ở giải đấu này.

Đội tuyển futsal Việt Nam đối diện với thử thách khó tại giải châu Á 2026

Giải futsal vô địch châu Á sẽ diễn ra tử ngày 27/1 đến 7/2 tại Indonesia. Đội tuyển futsal Việt Nam sẽ ra quân ngay trong ngày khai mạc giải đấu này gặp Kuwait.

Phản ứng của CĐV châu Á khi Đình Bắc nhận danh hiệu Vua phá lưới

Cổ động viên (CĐV) châu Á đã thừa nhận danh hiệu Vua phá lưới của tiền đạo Nguyễn Đình Bắc tại giải U23 châu Á 2026 là hoàn toàn xứng đáng khi hầu hết các bàn thắng đều là siêu phẩm.

CĐV Trung Quốc cảm thấy xấu hổ khi đội nhà thua đậm U23 Nhật Bản

Cổ động viên (CĐV) Trung Quốc bày tỏ sự thất vọng khi chứng kiến đội nhà để thua đậm trước U23 Nhật Bản với tỷ số 0-4 ở trận chung kết giải U23 châu Á 2025 diễn ra vào tối 24/1 (giờ Việt Nam).

AFC đặc biệt ấn tượng với danh hiệu Vua phá lưới của Đình Bắc

Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) ấn tượng khi Đình Bắc đã giành danh hiệu Vua phá lưới giải U23 châu Á dù chỉ đá chính hai trận ở giải đấu. Tin mới

Hai siêu tàu du lịch cập cảng quốc tế Cam Ranh

Cảng quốc tế Cam Ranh đón cùng lúc hai siêu tàu du lịch quốc tế, đưa hơn 3.700 du khách đến tham quan Khánh Hòa.

Bộ Y tế rà soát sữa Aptamil thu hồi tại Anh do nghi nhiễm độc tố

Ngày 25/1, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đề nghị Sở Y tế các tỉnh thành rà soát việc đăng ký bản công bố, tự công bố đối với sản phẩm sữa công thức Aptamil Infant Formula do công ty Danone sản xuất.

Nga xuất khẩu vàng sang Trung Quốc tăng thêm 800%

Hợp tác giữa Nga và Trung Quốc chứng kiến các bước tiến mới trong những năm qua khi Moscow đối mặt với lệnh trừng phạt của phương Tây.

Khởi tố vụ án liên quan đến 3 người tử vong trên đường ở Quảng Trị

Liên quan đến vụ 3 người tử vong trên đường ở Quảng Trị, cơ quan công an đã khởi tố vụ án để điều tra.

Bắt giữ 2 đối tượng cướp tiệm vàng ở Ninh Bình

Do cần tiền tiêu xài và trả nợ, thông qua quen biết trên mạng xã hội Facebook, Nam và Bách đã bàn bạc, hẹn nhau thực hiện hành vi cướp tiệm vàng trên địa bàn tỉnh Ninh Bình.

Điện, thư chúc mừng Tổng Bí thư Tô Lâm

Tổng Bí thư Đảng Lao động Triều Tiên, Tổng thống Nhà nước Palestine, Tổng thư ký ASEAN, Tổng Thư ký AIPA đã gửi các điện, thư mừng chúc mừng Tổng Bí thư Tô Lâm.

5 cán bộ tài chính được duyệt cho chuyển công tác, thôi việc

Sau khi tiếp nhận đơn xin chuyển công tác, xin thôi việc từ một số lãnh đạo cấp phòng, Sở Tài chính tỉnh Đắk Lắk đã xem xét và đồng ý cho 4 người chuyển công tác, một người thôi việc.

Bị xử phạt giao thông, cô gái lên mạng xã hội xúc phạm cơ quan nhà nước

Bức xúc vì bị xử phạt vi phạm giao thông, một cô gái ở Gia Lai đã sử dụng TikTok để livestream (phát trực tiếp) buông lời thô tục, xuyên tạc, xúc phạm cơ quan nhà nước.

Cựu Thủ tướng Hàn Quốc Lee Hae Chan qua đời tại TPHCM

Bộ Ngoại giao đã phối hợp chặt chẽ với TPHCM và các cơ quan tạo mọi điều kiện y tế tốt nhất chữa trị cho cựu Thủ tướng Hàn Quốc Lee Hae Chan. Tuy nhiên, do bệnh nặng, ông Lee Hae Chan đã từ trần.

Lưu Hiền Trinh cùng con gái diện áo dài đôi, kể cuộc sống làm mẹ ở tuổi 35

Ca sĩ Lưu Hiền Trinh hiếm hoi khoe con gái 15 tháng tuổi, chia sẻ khoảnh khắc hai mẹ con diện áo dài đôi dạo phố phường TPHCM. Đọc thêm tin mới nhất Đọc nhiều trong Thể thao

Đánh bại U23 Hàn Quốc, U23 Việt Nam giành hạng 3 giải U23 châu Á

HLV U23 Hàn Quốc thẳng thắn nêu lý do đội nhà thất bại trước U23 Việt Nam

AFC chính thức công bố án phạt với Lý Đức sau tấm thẻ đỏ

Báo Hàn Quốc bình luận khi đội nhà thất bại trước U23 Việt Nam

Thắng đậm U23 Trung Quốc, U23 Nhật Bản vô địch giải U23 châu Á