Biến Thể Virus Ấn Độ, Brazil, Nam Phi, Anh 'ác' Tới đâu? - BBC

Biến thể virus Ấn Độ, Brazil, Nam Phi, Anh 'ác' tới đâu?

Nguồn hình ảnh, Getty Images

• • Tác giả, Michelle Roberts
  • Vai trò, Chủ biên y tế, BBC News online
• 9 tháng 5 2021

Một biến thể virus corona, đầu tiên được xác định là xuất hiện tại Ấn Độ và nay đã lan sang tới nước Anh, đã được các chuyên gia y tế xếp vào loại "gây quan ngại".

Thế giới đang theo dõi cẩn thận loại biến thể này và một số kiểu gene mới của virus đang gây đại dịch, là những loại có thể lây lan một cách dễ dàng hơn, khiến người nhiễm bị ốm bệnh nặng hơn, hoặc có thể chống lại được vaccine.

Làm sao để biết vaccine Covid an toàn?

Covid-19: Mỹ phê duyệt vaccine của Pfizer

Việc hiểu rõ các biến thể mới sẽ giúp cho chính phủ các nước điều chỉnh thích hợp chương trình chủng ngừa, và kiểm soát được tốc độ lây lan của virus.

Tại sao Covid biến hóa, thay đổi?

Tất cả các loại virus đều thay đổi khi chúng tự nhân bản để có thể tồn tại và lây lan.

Hầu hết các thay đổi diễn ra không theo quy luật gì, và một số thậm chí còn gây hại cho virus.

Tuy nhiên, những thay đổi khác có thể khiến cho dịch bệnh trở nên dễ lây nhiễm hơn hoặc nguy hiểm hơn, và những thay đổi này có xu hướng chiếm ưu thế so với những thay đổi gây hại cho virus.

Skip Đọc nhiều nhất and continue readingĐọc nhiều nhất

• Danh sách Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 14 có gì đáng chú ý?
• Ai rời Bộ Chính trị và ai là ứng viên thay thế tiềm năng?
• Đại hội 14: Đảng bầu ban lãnh đạo và tổng bí thư - cửa sáng cho ông Tô Lâm
• Báo chí quốc tế viết về viễn cảnh ông Tô Lâm nhất thể hóa

End of Đọc nhiều nhất

Nếu rất nhiều người đạt được miễn dịch do đã bị lây nhiễm hoặc do được tiêm vaccine, thì một virus với các thay đổi giúp chúng qua mặt được tầng bảo hộ này sẽ xuất hiện và sinh sôi nảy nở.

Để xác định xem liệu một thay đổi nào đó trong virus có tạo ra nguy hiểm hay không, các khoa học gia sẽ nhìn vào những dấu hiệu cảnh báo trong bộ mã gene của virus để xem nó hành xử ra sao trong phòng thí nghiệm, và theo dõi, giám sát việc nó lây lan ở người.

Chúng ta biết những gì về các biến thể khác nhau của virus corona?

Hiện có hàng ngàn loại biến thể khác nhau của Covid đang lây lan trên toàn cầu.

Những biến thể mang các thay đổi có thể sẽ khiến ta lo lắng nhất được gọi là "các biến thể đáng quan ngại", và chúng được các quan chức y tế theo dõi sát sao nhất. Hiện nay gồm:

• Biến thể Anh, hay còn gọi là biến thể Kent (cũng được biết đến với ký hiệu B.1.1.7), là loại hoành hành mạnh ở Anh, với hơn 200.000 ca đã được xác định, và đã lan ra hơn 50 quốc gia. Biến thế này có vẻ như đang lại tiếp tục thay đổi.
• Biến thể Nam Phi (B.1.351), được xác định đã có tại ít nhất 20 quốc gia, trong đó có Anh Quốc
• Biến thể Brazil (P.1), đã lan ra hơn 10 quốc gia, trong đó có Anh Quốc
• Một loại biến thể Ấn Độ (B.1.617.2), với hơn 500 trường hợp đã được xác nhận ở Anh, trong đó có một số trường hợp không hề có có liên hệ gì tới việc đi lại ra nước ngoài.

Play video, "Thế giới sẽ cấp hộ chiếu vaccine?", Thời lượng 1,5501:55

Các biến thể mới có nguy hiểm hơn không?

Hiện chưa có bằng chứng cho thấy bất kỳ biến thể nào nêu trên gây ra tình trạng ốm bệnh nặng hơn cho đa số những ai bị nhiễm.

Cũng giống như virus đời đầu, nguy cơ vẫn ở mức cao nhất đối với người cao tuổi hoặc có bệnh nền.

Nhưng khi một virus trở nên lây nhiễm dễ dàng hơn và có mức nguy hiểm tương đương, thì bản thân nó sẽ dẫn tới nhiều ca tử vong hơn ở nhóm dân cư không hoặc chưa tiêm vaccine.

Một số nghiên cứu nói rằng biến thể Anh có liên hệ tới nguy cơ gây tử vong cao hơn 30%, tuy nhiên chưa có bằng chứng rõ rệt để chứng minh cho nhận định này.

Lời tư vấn nhằm tránh bị lây nhiễm vẫn được giữ nguyên cho toàn bộ các biến thể khác nhau: đó là cần rửa tay sạch sẽ, duy trì giãn cách xã hội, đeo khẩu trang và thận trọng với việc sử dụng hệ thống thông gió.

Các biến thể mới thay đổi ra sao?

Các biến thể Anh, Nam Phi, Brazil và Ấn Độ đều đã có những thay đổi ở phần protein gai của chúng, là phần mà virus dùng để bám vào tế bào trong cơ thể người.

Một thay đổi, được đặt tên là N501Y - xuất hiện trong một số biến thế trên - có vẻ như khiến virus trở nên dễ dàng bám vào tế bào hơn và dễ lây lan hơn.

Một số chuyên gia nghĩ rằng biến thể Anh/Kent có thể gây lây nhiễm cao hơn tới 70%, tuy nhiên nghiên cứu của Cơ quan Y tế Công xứ Anh nói rằng tỷ lệ này là vào khoảng từ 30 đến 50%.

Các biến thể Nam Phi và Brazil cũng có một thay đổi then chốt, được gọi là E484K, là thay đổi giúp cho virus có thể qua mặt được kháng thể, tức là những phần trong hệ thống miễn dịch giúp cơ thể ta chống lại tình trạng nhiễm trùng.

Các chuyên gia gần đây phát hiện ra rằng một lượng nhỏ các ca mắc biến thể virus Anh cũng đã có những thay đổi.

Biến thể Ấn Độ có một số thay đổi quan trọng (chẳng hạn như L452R) khiến nó có thể dễ truyền sang người khác hơn.

Hiện chưa có đủ bằng chứng để xác định rằng bất kỳ biến thể nào trong những loại gần đây được phát hiện tại Ấn Độ - có một số loại biến thể khác nhau, nhưng trong đó chỉ có một được coi là "biến thể gây quan ngại" - gây ra tình trạng bệnh dịch nghiêm trọng hơn hoặc có thể làm giảm tác dụng của vaccine.

Vaccine hiệu quả với các biến thể khác nhau hay không?

Các loại vaccine hiện thời được được tạo ra để đối phó với những biến thể virus corona thời đầu, nhưng các khoa học gia tin rằng chúng vẫn có tác dụng đối với những biến thể mới, dù mức độ hiệu quả không cao bằng.

Một nghiên cứu gần đây cho thấy biến thể Brazil có thể chống cự được kháng thể ở những người đã từng nhiễm Covid và do vậy đã có khả năng miễn dịch ít nhiều.

Tuy nhiên, các kết quả ban đầu từ phòng thí nghiệm và dữ liệu thu thập từ thực tế cho thấy vaccine Pfizer có thể bảo vệ chống lại được các biến thể mới, cho dù mức hiệu quả thấp hơn một chút.

Play video, "Covid-19: Tiêm loại vaccine nào thì tốt?", Thời lượng 2,2302:23

Một dữ liệu từ nhóm nghiên cứu vaccine Oxford-AstraZeneca nói rằng vaccine này cũng bảo vệ hiệu quả trước biến thể Kent/Anh Quốc. Nó có tác dụng thấp hơn trước biến thể Nam Phi, nhưng vẫn giúp chống được tình trạng bị bệnh nặng.

Một số kết quả ban đầu cho thấy vaccine Moderna có hiệu quả đối với biến thể Nam Phi, tuy việc kích hoạt phản ứng miễn dịch yếu hơn và thời gian có tác dụng bảo vệ đạt được ngắn hơn.

Các chuyên gia tin tưởng rằng các loại vaccine hiện thời có thể được điều chỉnh để đối phó tốt hơn đối với các biến thể mới.

Chủ đề liên quan

Virus corona

Tin liên quan

• 

  Làm sao để biết vaccine Covid an toàn?

  8 tháng 12 năm 2020
• 

  Covid-19: Mỹ phê duyệt vaccine của Pfizer

  12 tháng 12 năm 2020
• 

  Covid-19: Tiêm loại vaccine nào thì tốt?

  18 tháng 4 năm 2021
• 

  Thế giới sẽ cấp hộ chiếu vaccine?

  24 tháng 2 năm 2021

Tin chính

• TRỰC TIẾP, Đại hội 14: Ông Tô Lâm tái đắc cử Ban Chấp hành Trung ương

• Ai rời Bộ Chính trị và ai là ứng viên thay thế tiềm năng?

  4 giờ trước

• Danh sách Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 14 có gì đáng chú ý?

  5 giờ trước

BBC giới thiệu

• 

  Đại tướng Phan Văn Giang: rào cản và cơ hội trên hành trình vào Bộ Ngũ

  15 tháng 1 năm 2026
• 

  Ghế thủ tướng cho ông Lê Minh Hưng: cơ hội và những ẩn số

  14 tháng 1 năm 2026
• 

  Ông Trump có thể 'chiếm' Greenland bằng cách nào?

  8 tháng 1 năm 2026
• 

  GDP Việt Nam sẽ vượt Thái Lan ngay trong năm 2026?

  7 tháng 1 năm 2026
• 

  Chiến lược an ninh quốc gia của ông Trump đẩy châu Âu vào thế khó

  10 tháng 1 năm 2026
• 

  Vì sao Vingroup rút khỏi 'dự án cống hiến' đường sắt cao tốc Bắc-Nam?

  25 tháng 12 năm 2025
• 

  Việt Nam sắp hoàn thành các tiền đồn ở Biển Đông, có khả năng quân sự hóa?

  18 tháng 12 năm 2025
• 

  Điều gì khiến ông Nguyễn Đức Trung rời ghế Chủ tịch UBND sau 10 ngày?

  28 tháng 11 năm 2025
• 

  Quyền lực và áp lực - thăng trầm của các nữ lãnh đạo trên chính trường Việt Nam

  14 tháng 11 năm 2025

Phổ biến

1. 1Danh sách Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 14 có gì đáng chú ý?
2. 2Ai rời Bộ Chính trị và ai là ứng viên thay thế tiềm năng?
3. 3Đại hội 14: Đảng bầu ban lãnh đạo và tổng bí thư - cửa sáng cho ông Tô Lâm
4. 4Báo chí quốc tế viết về viễn cảnh ông Tô Lâm nhất thể hóa
5. 5Đảng chọn 'trường hợp đặc biệt' lãnh đạo chủ chốt như thế nào?
6. 6Thủ tướng Phạm Minh Chính bước tiếp hay dừng lại?
7. 7Đại hội 14: Đảng chọn tổng bí thư như thế nào?
8. 8Ghế thủ tướng cho ông Lê Minh Hưng: cơ hội và những ẩn số
9. 9Hội đồng Hòa bình Dải Gaza: Ông Tô Lâm có vội vàng nhận lời mời của ông Trump?
10. 10Ai có khả năng trở thành tân ủy viên Bộ Chính trị tại Đại hội 14?