Biếng ăn ở Trẻ Em - TT Y TẾ QUẬN PHÚ NHUẬN

Ở trẻ từ 1-3 tuổi, tỷ lệ biếng ăn có thể đến 30 – 40% do nhiều nguyên nhân khác nhau như: tâm lý bị ép ăn, sợ ăn; chế độ dinh dưỡng, cách chế biến món ăn không phù hợp; mắc các bệnh nhiễm trùng…

Trẻ biếng ăn là khi trẻ ăn ít hơn bình thường, ngậm thức ăn trong miệng lâu không chịu nuốt, không chịu ăn một số loại thức ăn như thịt, cá, trứng, sữa hoặc từ chối ăn tất cả các loại thức ăn, chạy trốn khi tới bữa ăn, buồn nôn khi nhìn thấy thức ăn… Đây là tình trạng khá phổ biến ở trẻ em mọi lứa tuổi, đặc biệt là trẻ ở tuổi ăn dặm, tuổi mầm non mẫu giáo. Việc phát hiện sớm, xác định chính xác nguyên nhân gây biếng ăn ở trẻ sẽ giúp chúng ta có giải pháp khắc phục đúng đắn và hiệu quả.

1. Dấu hiệu trẻ biếng ăn mẹ cần biết

Trẻ được coi là biếng ăn khi có > 2 dấu hiệu dưới đây:

- Lượng thức ăn trẻ ăn vào trong ngày ít hơn ½ khẩu phần theo độ tuổi.

- Trẻ ngậm thức ăn trong miệng không chịu nuốt.

- Bữa ăn thường kéo dài hơn 30 phút.

- Trẻ có biểu hiện sợ ăn, chạy trốn, khóc khi đến bữa.

- Trẻ nhìn thấy thức ăn là có phản ứng nôn ọe.

- Không tăng cân liên tục trong 3 tháng liền.

2. Nguyên nhân khiến trẻ biếng ăn

Biếng ăn là biểu hiện thường gặp ở trẻ em, có thể do một hoặc nhiều nguyên nhân sau:

- Biếng ăn sinh lý: Thường xuất hiện vào những thời điểm trẻ mọc răng, tập đi, tập nói,…

- Biếng ăn do tâm lý: Trẻ không thích thú và sợ hãi khi đến bữa ăn vì trẻ bị ép ăn, hoặc dọa nạt đánh đòn

- Biếng ăn do bệnh lý: Thường do trẻ mắc các bệnh nhiễm trùng, như viêm mũi họng, viêm amidan, viêm phế quản, viêm phổi, nhiễm trùng đường ruột, thiếu vi chất dinh dưỡng như sắt, kẽm, lysine, đạm…

- Biếng ăn do thói quen cho trẻ ăn: Lựa chọn thực phẩm, chế biến món ăn chưa hấp dẫn, chưa phù hợp với từng độ tuổi của trẻ. Cho trẻ ăn không đúng giờ giấc. Trẻ vừa xem tivi, chơi game vừa ăn. Số lượng bữa ăn chưa hợp lý, ăn quá ít hoặc quá nhiều.

3. Hậu quả khi trẻ biếng ăn:

Tình trạng biếng ăn nếu không được điều trị kịp thời sẽ dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng cả về thể chất lẫn trí tuệ của trẻ:

- Suy dinh dưỡng: Biếng ăn khiến trẻ không có đủ năng lượng để phát triển đúng chuẩn về chiều cao, cân nặng, thể trạng gầy còm, xanh xao, ốm yếu hơn các bạn đồng trang lứa. Nguy hiểm hơn trẻ dễ mắc các bệnh lý truyền nhiễm do sức đề kháng kém.

- Thiếu hụt vi chất dẫn đến rối loạn tăng trưởng: Trẻ biếng ăn sẽ không được cung cấp đủ vi chất dinh dưỡng cho nhu cầu phát triển của cơ thể. Chẳng hạn, thiếu sắt gây thiếu máu; thiếu canxi và vitamin D gây còi xương; thiếu kẽm khiến trẻ thấp bé, chậm phát triển; thiếu vitamin A gây khô mắt, khô giác mạc dẫn đến mù lòa…

- Chậm phát triển trí não: Trẻ biếng ăn sẽ gặp nguy cơ thiếu hụt các chất dinh dưỡng cần thiết cho hoạt động của não bộ như: chất bột đường; chất đạm; chất béo đặc biệt là các axit béo thiết yếu như DHA, Omega-3 và Omega-6; Sắt, Taurin…

- Suy giảm hệ miễn dịch, trẻ dễ bị bệnh: Thiếu hụt dinh dưỡng sẽ khiến hệ miễn dịch của trẻ suy yếu, sức đề kháng kém nên trẻ dễ mắc các bệnh về đường hô hấp, tiêu hóa như: Viêm họng, viêm phổi, viêm tai giữa, tiêu chảy, táo bón, viêm đại tràng…

- Ảnh hưởng đến chỉ số cảm xúc: Trẻ biếng ăn thường có chỉ số EQ thấp, trẻ có xu hướng thụ động, cáu gắt, khó hòa nhập… lâu dài có thể dẫn đến tự kỷ, học hành kém, mất tập trung, học hành sa sút.

4. Cách phòng tránh biếng ăn cho trẻ

- Cho trẻ ăn bổ sung đúng thời điểm, tròn 6 tháng tuổi. Không nên cho trẻ ăn bổ sung quá sớm hoặc quá muộn.

- Cho trẻ ăn vừa đủ số lượng và số bữa phù hợp với lứa tuổi của trẻ. Khẩu phần của trẻ cần phù hợp với độ tuổi. Tránh cho trẻ ăn quá nhiều làm trẻ quá no khiến trẻ khó chịu dẫn đến sợ ăn.

- Cho trẻ ăn đa dạng các loại thức ăn để phòng tránh thừa hoặc thiếu vitamin, khoáng chất.

- Để cho trẻ “ĐƯỢC ĐÓI” bằng cách cho trẻ ăn đúng bữa, đúng giờ. Không nên bắt ép trẻ ăn, không quát mắng, dọa dẫm hay đánh trẻ. Cha mẹ hãy DỪNG BỮA khi trẻ không còn muốn ăn thêm.

- Hạn chế tối đa sự mất tập trung khi cho trẻ ăn, không nên cho trẻ vừa ăn vừa xem tivi, chơi điện thoại, chơi game hay đi rong.

- Tạo không khí vui vẻ, thoải mái khi cho trẻ ăn và sẵn sàng khen ngợi trẻ khi cần.

5. Nên làm gì khi trẻ biếng ăn

- Thay đổi thức ăn cho trẻ hàng ngày, cho trẻ ăn nhiều món ăn khác nhau. Hãy tôn trọng sở thích của bé bằng cách cho trẻ ăn món trẻ thích.

- Không nên cho trẻ ăn quá nhiều thịt cá. Cho trẻ ăn lượng cân đối các dạng thức ăn.

- Thường xuyên thay đổi cách chế biến để giúp trẻ ngon miệng.

- Trang trí, chuẩn bị món ăn thật đẹp đẽ, hấp dẫn. Ví dụ như bát và thìa cho trẻ ăn có nhiều hình thù khác nhau giúp trẻ hứng thú khi ăn.

- Nếu trẻ từ chối ăn một loại thức ăn mới, cha mẹ đừng cố ép mà hãy thử vào khi khác.

- Không nên cho trẻ ăn quà vặt như bánh kẹo, nước ngọt trước bữa ăn.

- Bữa ăn của trẻ không kéo dài quá 30 phút.

- Cho trẻ ăn khi thấy trẻ đói, khi trẻ từ chối ăn không nên ép và cho trẻ thử ăn thức ăn khác (nếu phù hợp). Khen thức ăn ngon và tươi cười vui vẻ, khuyến khích trẻ thật nhiều để trẻ tự tin và thích thú với việc ăn.

- Nên cho trẻ tự xúc ăn, tự cầm thức ăn để ăn.

- Hãy khen ngợi khi trẻ chịu ăn dù chỉ là một lượng thức ăn nhỏ.

- Tham khảo thêm ý kiến các chuyên gia dinh dưỡng để giúp chúng ta thực hiện thêm một số kiểm tra nhằm đưa ra phác đồ điều trị hiệu quả, xây dựng thực đơn phù hợp, kích thích bé thèm ăn và ăn ngon miệng. Phòng TTGDSK Nguồn tin : Viện dinh dưỡng