Bộ Cá Bống – Wikipedia Tiếng Việt

Bước tới nội dung

Nội dung

chuyển sang thanh bên ẩn

• Đầu
• 1 Phân loại
• 2 Phát sinh chủng loài
• 3 Đặc điểm sinh sống
• 4 Văn hóa
• 5 Chú thích
• 6 Tham khảo

• Bài viết
• Thảo luận

Tiếng Việt

• Đọc
• Sửa đổi
• Sửa mã nguồn
• Xem lịch sử

Công cụ Công cụ chuyển sang thanh bên ẩn Tác vụ

• Đọc
• Sửa đổi
• Sửa mã nguồn
• Xem lịch sử

Chung

• Các liên kết đến đây
• Thay đổi liên quan
• Liên kết thường trực
• Thông tin trang
• Trích dẫn trang này
• Tạo URL rút gọn
• Tải mã QR

In và xuất

• Tạo một quyển sách
• Tải dưới dạng PDF
• Bản để in ra

Tại dự án khác

• Wikimedia Commons
• Wikispecies
• Khoản mục Wikidata

Giao diện chuyển sang thanh bên ẩn Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Bộ Cá bống
Cryptocentrus cinctus
Phân loại khoa học
Giới:	Animalia
Ngành:	Chordata
Lớp:	Actinopterygii
nhánh:	Acanthomorpha
Liên bộ:	Acanthopterygii
nhánh:	Percomorpha
Bộ:	GobiiformesGünther, 1880
Loài điển hình
Gobius nigerLinnaeus, 1758
Các họ
Rhyacichthyidae Odontobutidae Milyeringidae Butidae Eleotridae Thalasseleotrididae Oxudercidae Gobiidae[1]

Bộ Cá bống (danh pháp khoa học: Gobiiformes) là một bộ cá vậy tia. Trước đây, chúng được xếp như là phân bộ Gobioidei thuộc bộ Cá vược - bộ cá lớn nhất trên thế giới. Tuy nhiên, một số nghiên cứu gần đây cho thấy bộ Cá vược không đơn ngành, và toàn bộ phân bộ Cá bống được tách ra để phục hồi lại thành bộ riêng là bộ Cá bống (Gobiiformes Günther, 1880), có quan hệ họ hàng gần với bộ Kurtiformes trong cùng nhánh Gobiomorpharia = Gobiaria.[2]

Phân loại

[sửa | sửa mã nguồn]

Khi xếp trong bộ Cá vược, phân bộ này bao gồm 9 họ cá bống.

• Eleotridae (Cá bống đen)
• Gobiidae (Cá bống trắng)
• Kraemeriidae (Cá bống cát)
• Microdesmidae (Cá bống biển sâu, gồm cả Ptereleotridae (cá bống bay)).
• Odontobutidae (Cá bống tròn)
• Rhyacichthyidae (Cá bống chạch)
• Schindleriidae (infantfishes)
• Thalasseleotrididae[3]
• Xenisthmidae (cá bống dừa)

Khi tách ra thành bộ Cá bống, thì phân bộ Cá bống nghĩa hẹp không chứa 2 họ Eleotridae và Odontobutidae. Chúng được xếp tương ứng trong các phân bộ Eleotroidei (cá bống đen) và Odontobutoidei (cá bống tròn). Phân loại cụ thể như sau:

• Bộ Gobiiformes
  • Phân bộ Odontobutoidei
    • Odontobutidae
    • Rhyacichthyidae
  • Phân bộ Eleotroidei
    • Eleotridae (gồm cả Xenisthmidae)
    • Milyeringidae (tách ra từ Eleotridae)[4]
  • Phân bộ Gobioidei
    • Butidae (tách ra từ Eleotridae)[4]
    • Oxudercidae (tách ra từ các phân họ Gobionellinae, Amblyopinae, Oxudercinae và Sicydiinae của Gobiidae)[4]
    • Gobiidae (chỉ còn phân họ Gobiinae, cộng các họ Microdesmidae, Ptereleotridae, Kraemeriidae, Schindleriidae)
    • Thalasseleotrididae

Phát sinh chủng loài

[sửa | sửa mã nguồn]

Gobiaria	Kurtiformes     Kurtidae      Apogonidae      Gobiiformes       Rhyacichthyidae      Odontobutidae          Milyeringidae[4]        Eleotridae nghĩa mới        Butidae        Thalasseleotrididae[3]        Gobiidae nghĩa mới      Oxudercidae

Đặc điểm sinh sống

[sửa | sửa mã nguồn]

Đa dạng, nước ngọt, nước lợ, nước mặn...

Văn hóa

[sửa | sửa mã nguồn]

Cá bống xuất hiện trong truyện cổ tích Việt Nam Tấm Cám với câu thần chú khi rải cơm để cá bống nổi lên từ giếng:

"Bống bống bang bangLên ăn cơm vàng, cơm bạc nhà taChớ ăn cơm hẩm, cháo hoa nhà người."

Chú thích

[sửa | sửa mã nguồn]

1. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên NGW-2016
2. ^ Ricardo Betancur-R., Richard E. Broughton, Edward O. Wiley, Kent Carpenter, J. Andrés López, Chenhong Li, Nancy I. Holcroft, Dahiana Arcila, Millicent Sanciangco, James C Cureton II, Feifei Zhang, Thaddaeus Buser, Matthew A. Campbell, Jesus A Ballesteros, Adela Roa-Varon, Stuart Willis, W. Calvin Borden, Thaine Rowley, Paulette C. Reneau, Daniel J. Hough, Guoqing Lu, Terry Grande, Gloria Arratia, Guillermo Ortí, 2013, The Tree of Life and a New Classification of Bony Fishes Lưu trữ ngày 11 tháng 11 năm 2020 tại Wayback Machine, PLOS Currents Tree of Life. 18-04-2013. Ấn bản 1, doi:10.1371/currents.tol.53ba26640df0ccaee75bb165c8c26288.
3. ^ a b Anthony C. Gill & Randall D. Mooi, 2012. Thalasseleotrididae, new family of marine gobioid fishes from New Zealand and temperate Australia, with a revised definition of its sister taxon, the Gobiidae (Teleostei: Acanthomorpha) Lưu trữ ngày 24 tháng 12 năm 2016 tại Wayback Machine. Zootaxa 3266: 41–52
4. ^ a b c d Prosanta Chakrabarty, Matthew P. Davis, John S. Sparks. 2012. The First Record of a Trans-Oceanic Sister-Group Relationship between Obligate Vertebrate Troglobites. PLOS One. doi:10.1371/journal.pone.0044083

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]

• Dữ liệu liên quan tới Gobiiformes tại Wikispecies
• Tư liệu liên quan tới Gobiiformes tại Wikimedia Commons
• Cá bống tại Từ điển bách khoa Việt Nam

Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại	Wikidata: Q20403870 Wikispecies: Gobiiformes BHL: 47271173 BOLD: 747032 EoL: 39722129 iNaturalist: 1303725 NCBI: 1489878 Paleobiology Database: 266096

Cơ sở dữ liệu tiêu đề chuẩn: Quốc gia	Latvia

x t s Thứ tự các bộ cá vây tia (Actinopterygii) hiện hữu.
Giới: Động vật  • Ngành: Chordata  • Phân ngành: Vertebrata  • Phân thứ ngành: Gnathostomata  • Siêu lớp: Osteichthyes (Euteleostomi, Euosteichthyes)
Cladistia Polypteriformes
Actinopteri Chondrostei   Acipenseriformes Neopterygii Holostei Amiiformes  • Lepisosteiformes Teleostei Elopocephalai Elopocephala Elopomorpha: Elopiformes  • Albuliformes  • Notacanthiformes  • Anguilliformes (gồm cả Saccopharyngiformes) Osteoglossocephalai Osteoglossocephala Osteoglossomorpha: Hiodontiformes  • Osteoglossiformes Clupeocephala Otomorpha (Otocephala, Ostarioclupeomorpha) Clupei: Clupeiformes Alepocephali: Alepocephaliformes Ostariophysi Anotophysa: Gonorynchiformes Otophysa Cypriniphysae: Cypriniformes Characiphysae: Characiformes Siluriphysae: Gymnotiformes  • Siluriformes Euteleosteomorpha Lepidogalaxii: Lepidogalaxiiformes Protacanthopterygii: Galaxiiformes  • Argentiniformes  • Salmoniformes  • Esociformes Stomiati: Stomiatiformes  • Osmeriformes Neoteleostei Ateleopodia: Ateleopodiformes Eurypterygia Aulopa (= Cyclosquamata): Aulopiformes Ctenosquamata Myctophata: Myctophiformes Acanthomorphata = Acanthomorpha Lampridacea: Lampridiformes Paracanthomorphacea = Paracanthopterygii Percopsaria: Percopsiformes Zeiogadaria Zeariae: Zeiformes Gadariae: Stylephoriformes  • Gadiformes Polymixiacea: Polymixiiformes Euacanthomorphacea = Acanthopterygii Berycimorphaceae: Beryciformes (gồm cả Stephanoberyciformes, Cetomimiformes)  • Trachichthyiformes Holocentrimorphaceae: Holocentriformes Percomorphaceae Ophidiaria: Ophidiiformes Batrachoidaria: Batrachoidiformes Gobiaria: Kurtiformes  • Gobiiformes Syngnatharia: Syngnathiformes (cộng một phần Gasterosteiformes) Pelagiaria: Scombriformes Anabantaria: Synbranchiformes  • Anabantiformes Carangaria: Bộ chưa xác định  • Istiophoriformes  • Carangiformes  • Pleuronectiformes Ovalentaria Bộ chưa xác định Cichlomorphae: Cichliformes (gồm cả Pholidichthyiformes) Atherinomorphae: Atheriniformes  • Beloniformes  • Cyprinodontiformes Mugilomorphae: Mugiliformes Blenniimorphae: Blenniiformes  • Gobiesociformes Eupercaria: Bộ chưa xác định  • Gerreiformes  • Uranoscopiformes  • Labriformes  • Ephippiformes  • Chaetodontiformes  • Acanthuriformes  • Lutjaniformes  • Lobotiformes  • Spariformes  • Priacanthiformes  • Caproiformes  • Lophiiformes  • Tetraodontiformes  • Pempheriformes  • Centrarchiformes (gồm cả Cirrhitiformes)  • Perciformes (gồm cả Scorpaeniformes, cộng một phần Gasterosteiformes)
Nguồn tham khảo Ricardo Betancur-R., Richard E. Broughton, Edward O. Wiley, Kent Carpenter, J. Andrés López, Chenhong Li, Nancy I. Holcroft, Dahiana Arcila, Millicent Sanciangco, James C Cureton II, Feifei Zhang, Thaddaeus Buser, Matthew A. Campbell, Jesus A Ballesteros, Adela Roa-Varon, Stuart Willis, W. Calvin Borden, Thaine Rowley, Paulette C. Reneau, Daniel J. Hough, Guoqing Lu, Terry Grande, Gloria Arratia, Guillermo Ortí, 2013, The Tree of Life and a New Classification of Bony Fishes, PLOS Currents Tree of Life. 18-04-2013. Phiên bản 1, doi:10.1371/currents.tol.53ba26640df0ccaee75bb165c8c26288, PMCID PMC3644299. Betancur-R R., E. Wiley, M. Miya, G. Lecointre, N. Bailly & G. Ortí. 2013. New and Revised Classification of Bony Fishes Phiên bản 2, 27-11-2013. Betancur-R R., E. Wiley, N. Bailly, M. Miya, G. Lecointre, G. Ortí. 2014. Phylogenetic Classification of Bony Fishes – Phiên bản 3, 30-7-2014. Betancur-R. R., E. Wiley, N. Bailly, A. Acero, M. Miya, G. Lecointre, G. Ortí. 2017. Phylogenetic Classification of Bony Fishes – Phiên bản 4, 2017. BMC Evolutionary Biology BMC series – open, inclusive and trusted 2017 17: 162, doi:10.1186/s12862-017-0958-3.

Bài viết Lớp Cá vây tia này vẫn còn sơ khai. Bạn có thể giúp Wikipedia mở rộng nội dung để bài được hoàn chỉnh hơn.

• x
• t
• s

Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Bộ_Cá_bống&oldid=71810748” Thể loại:

• Lớp Cá vây tia
• Bộ Cá bống
• Nhóm loài do Albert Günther đặt tên
• Sơ khai Lớp Cá vây tia

Thể loại ẩn:

• Trang có lỗi chú thích
• Bản mẫu webarchive dùng liên kết wayback
• Articles with 'species' microformats
• Tất cả bài viết sơ khai

Tìm kiếm Tìm kiếm Đóng mở mục lục Bộ Cá bống 19 ngôn ngữ Thêm đề tài