Bóng Rổ – Wikipedia Tiếng Việt

Bóng rổ là một môn thể thao đồng đội, trong đó hai đội, thường gồm năm hoặc ba cầu thủ, đối đầu nhau trên một sân hình chữ nhật hoặc nửa sân đối với bóng rổ ba đấu ba, cạnh tranh với mục tiêu chính là ném một quả bóng (đường kính khoảng 9,4 inch (24 cm) qua vòng đai của rổ (đường kính 18 inch (46 cm) cao 10 foot (3,048 m) được gắn trên một tấm bảng ở mỗi đầu của sân) trong khi ngăn chặn đội đối phương làm điều tương tự vào rổ của phe mình. Một cú ném rổ gần trong phạm vi quy định có giá trị hai điểm, còn cú ném rổ được thực hiện từ phía sau vạch ba điểm sẽ có giá trị ba điểm. Sau khi phạm lỗi, thời gian dừng chơi và người chơi bị phạm lỗi hoặc được chỉ định để ném phạm lỗi kỹ thuật được cung cấp một hoặc nhiều cú ném phạt một điểm, ngoài ra còn có phạt nhận được đường banh (cầu thủ đội có người bị phạm lỗi sẽ được phát banh từ vị trí phạm lỗi ngoài biên). Đội nào có nhiều điểm nhất vào cuối trận sẽ thắng, tuy nhiên, nếu thời gian thi đấu chính thức kết thúc với tỷ số hòa, một hiệp phụ (overtime) sẽ được thực hiện. Nếu hiệp phụ vẫn kết thúc với tỷ số hòa, các hiệp phụ tiếp theo sẽ được thêm vào cho đến khi phân định được thắng thua..

Cơ quan quản lý cao nhất	FIBA
Thi đấu lần đầu	21 tháng 12 năm 1891; 134 năm trước (1891-12-21). Springfield, Massachusetts, Hoa Kỳ
Đặc điểm
Va chạm	giới hạn
Số thành viên đấu đội	5
Giới tính hỗn hợp	Có các giải riêng biệt cho nam và nữ
Hình thức	Trong nhà/Ngoài trời
Trang bị	Quả bóng rổ
Địa điểm	sân bóng trong nhà, hoặc sân bóng ngoài trời (Streetball)
Hiện diện
Quốc gia hoặc vùng	Toàn thế giới
Giải đấu quốc tế lớn nhất	World Cup bóng rổ FIBA
Olympic	Môn biểu diễn: 1904, 1924Môn thuộc chương trình Thế vận hội (1936-nay)
Paralympic	Có

Các cầu thủ di chuyển bóng bằng cách đập bóng xuống sàn trong khi đi bộ hoặc chạy (dẫn bóng/nhồi bóng) hoặc bằng cách chuyền bóng cho đồng đội; cả hai kỹ thuật này đều đòi hỏi kỹ năng đáng kể. Khi tấn công, các cầu thủ có thể sử dụng nhiều kiểu ném khác nhau – lên rổ (layup), ném rổ bật nhảy (jump shot), hoặc úp rổ (dunk); khi phòng thủ, họ có thể cướp bóng (steal) từ người dẫn bóng, cắt đường chuyền, hoặc chắn bóng (block); cả đội tấn công hoặc phòng thủ đều có thể bắt bóng bật bảng (rebound), tức là thu hồi bóng sau một cú ném không thành công nảy ra từ vành hoặc bảng rổ. Việc nhấc hoặc lê chân trụ mà không dẫn bóng, kẹp bóng (carry), hoặc giữ bóng bằng cả hai tay rồi tiếp tục dẫn bóng là phạm luật.

Năm cầu thủ của mỗi đội được phân vào năm vị trí thi đấu. Cầu thủ cao nhất thường là Trung phong (Center), cầu thủ cao thứ hai và khỏe nhất là Tiền phong chính (Power forward), cầu thủ thấp hơn một chút nhưng linh hoạt hơn là Tiền phong phụ (Small forward), và những cầu thủ thấp nhất hoặc xử lý bóng tốt nhất là Hậu vệ ghi điểm (Shooting guard) và Hậu vệ dẫn bóng (Point guard) – người thực hiện kế hoạch của huấn luyện viên bằng cách điều phối các đợt tấn công và phòng thủ (định vị cầu thủ). Một cách không chính thức, người chơi có thể thi đấu theo thể thức ba đấu ba, hai đấu hai và một đấu một.

Được phát minh vào năm 1891 bởi giáo viên thể dục người Mỹ gốc Canada James Naismith ở Springfield, Massachusetts, Hoa Kỳ, bóng rổ đã phát triển để trở thành một trong những môn thể thao phổ biến và được xem rộng rãi nhất trên thế giới.[1] Hiệp hội Bóng rổ Quốc gia (NBA) là giải đấu bóng rổ chuyên nghiệp lớn nhất trên thế giới về mức độ phổ biến, mức lương, tài năng và mức độ cạnh tranh.[2][3] Bên ngoài Bắc Mỹ, các câu lạc bộ hàng đầu từ các giải đấu quốc gia đủ điều kiện đến các giải vô địch lục địa như EuroLeague và Giải vô địch bóng rổ châu Mỹ. World Cup bóng rổ FIBA và Giải bóng rổ Olympic nam là những sự kiện quốc tế lớn của môn thể thao này và thu hút các đội tuyển quốc gia hàng đầu từ khắp nơi trên thế giới. Mỗi lục địa tổ chức các cuộc thi trong khu vực cho các đội tuyển quốc gia, như EuroBasket và FIBA AmeriCup.

Giải bóng rổ thế giới bóng rổ nữ FIBA và Giải bóng rổ Olympic nữ có các đội tuyển quốc gia hàng đầu từ các giải vô địch lục địa. Giải đấu chính ở Bắc Mỹ là WNBA (Giải vô địch bóng rổ hạng I NCAA dành cho nữ cũng rất phổ biến), trong khi các câu lạc bộ mạnh nhất châu Âu tham gia EuroLeague Women.

Tiếng Việt trước năm 1975 ở Miền Nam Việt Nam còn dùng danh từ lam cầu cho bộ môn bóng rổ.[4]

Mục lục

• 1 Các thành phần của sân
• 2 Cách chơi hiện nay
• 3 Thuật ngữ
  • 3.1 Lên rổ
  • 3.2 Các thuật ngữ khác
• 4 Các vị trí
• 5 Các loại hình phòng thủ phổ biến nhất
• 6 Các lỗi/luật
• 7 Thuật ngữ về cách chơi
  • 7.1 Thuật ngữ các kiểu chuyền bóng
• 8 Thuật ngữ khác
• 9 Cách tính điểm
• 10 Một số điều luật thay đổi
• 11 Chiều cao
• 12 Các biến thể của bóng rổ
• 13 Bóng rổ ảo
• 14 Bóng rổ quốc tế
• 15 Bóng rổ Việt Nam
• 16 Xem thêm
• 17 Tham khảo
• 18 Liên kết ngoài