[Bookademy] Review Sách “ Đi Tìm Lẽ Sống” - YBOX

Tôi là ai?

Tôi sinh ra để làm gì?

Làm thế nào để có thể tìm thấy ý nghĩa cuộc sống?

Đây là những câu hỏi mà hẳn bất cứ ai không sớm thì muộn cũng một lần trong đời thắc mắc và cố gắng tìm lời giải đáp. Đến với Đi tìm lẽ sống bạn đọc sẽ được tác giả Viktor E. Frankl, giải đáp tất cả những thắc mắc trên. Theo liệu pháp ý nghĩa thì có ba con đường nhờ đó con người sẽ đạt đến ý nghĩa cuộc sống của mình.Một là làm việc, hai là trải nghiệm, nhất là trải nghiệm tình yêu thương, và ba là vượt lên số phận thay đổi bản thân.

Ngay cả trong hoàn cảnh vô nghĩa, đau đớn và nhẫn tâm nhất, cuộc sống vẫn tiềm ẩn những ý nghĩa. Ông dạy mình và người khác không bao giờ được quên rằng chúng ta vẫn có thể tìm thấy ý nghĩa cuộc sống ngay cả khi đối mặt với một tình huống vô vọng, một số phận không thể thay đổi được. Bởi lẽ ý nghĩa cuộc sống có thể tìm thấy trong mọi khoảng khắc; cuộc sống không bao giờ mất hết ý nghĩa, ngay cả khi phải chịu đau đớn và cái chết.

Tác giả Viktor E. Frankl là một nhà thần kinh học và bác sĩ tâm thần người Áo và là một người sống sót sau nạn Holocaust. Frankl là người sáng lập của liệu pháp ý nghĩa, đó là một hình thức phân tích hiện sinh, các "Trường phái tâm lý thứ va Viên". Cuốn sách bán chạy nhất của ông Man’s search for meaning- tức Đi tìm lẽ sống. Cuốn sách ghi lại trải nghiệm của ông khi là tù nhân ở trại tập trung, đã khiến ông khám phá ra tầm quan trọng của việc tìm kiếm ý nghĩa trong tất cả các dạng sự sống, thậm chí cả những dạng tàn bạo nhất, và do đó, là một lý do để tiếp tục sống. Frankl đã trở thành một trong những nhân vật chính trong liệu pháp hiện sinh và là một nguồn cảm hứng nổi bật cho các nhà tâm lý học nhân bản.

1.Thực tế cuộc sống trong tại giam phát xít

Đến tận bây giờ, mỗi khi nhắc đến từ phát xít tất cả mọi người ai cũng đều cảm thấy ghê sợ. Bởi hình ảnh về phát xít quá sức dã man, nó để lại vết hằn sâu, lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác về tội ác mà chúng đem lại cho nhân loại. Chỉ nghe phong phanh, đồn thổi đã như vậy thì thực tế của những tù nhân trong trại giam của quân phát xít sẽ còn kinh khủng hơn rất nhiều. Nếu chưa từng đọc hay xem tài liệu thì con người ta khó lòng có thể tưởng tượng độ man rợ của một đế chế đã từng suýt làm chủ thế giới thưở nào.

Cuộc sống luôn ngập tràn trong không gian của tra tấn, bạo hành không khó để người tù nhân có thể cảm nhận được cái chết đến với một cá nhân như thế nào. Tất nhiên với việc hằng ngày tiếp xúc với sự ra đi của những bạn tù sẽ khiến các tù nhân còn lại phần nào bị chai sạn đi cảm xúc. Không một ai thương xót, không một giọt nước mắt nào lăn xuống. Bởi ngày mai biết đâu người ra đi sẽ là mình. Một khi ngay cả tính mạng của bản thân còn không thể đảm bảo, thì thật dễ hiểu rằng họ- những con người khốn khổ ấy dần mất đi cảm xúc cơ bản nhất, đẹp đẽ nhất- tình thương.

Sau nhiều lần quan sát chúng tôi có thể dự đoán chính xác ai sẽ là người ra đi tiếp theo và khi nào. “Anh ấy không còn sống được bao lâu đâu” hoặc “Tiếp theo sẽ là anh ấy” , chúng tôi thì thầm trong lúc bắt chấy giận cho nhau. Mỗi ngày qua đi đến chiều tối, chúng tôi quan sát chính thân thể trần truồng của mình và có cùng suy nghĩ: cơ thể của tôi thực sự chỉ còn một chiếc xác. Tôi còn gì là tôi nữa? Tôi vẫn là tôi bên dưới lớp da bọc xương này, là một thành viên phía sau hàng rào bọc thép này, tụ tập trong những lếu trại chật hẹp. Tôi là một phần của đám người mà mỗi ngày ai ai cũng nhận ra rằng một phần nào đó của cơ thể bị mục rã.

Trong tù thì hiển nhiên cái đói luôn rình rập. Bất cứ lúc nào cái đói cũng có thể nuốt sống người tù. Sống trong thời kì hòa bình, khi mà người người nhà nhà sợ thừa cân. Mọi người tranh nhau thực hiên ăn kiêng, tập thể dục để giảm cân nên chúng ta khó mà hiểu được sự khốn khổ của người bạn tù. Họ liên tục hỏi người quản đốc- nếu không phải người khắt khe- mấy giờ rồi, và khẽ chạm vào mẩu bánh mì trong túi áo, trước tiên mân mê nó bằng những ngón tay tê cóng, sau đó mới bỏ một mẩu cho vào miệng, với chút ý chí cuối cùng cho mẩu bánh mì trở lại túi, và hứa rằng để dành nó đến chiều. Sự thiếu ăn là mối quan tâm hàng đầu của các tù nhân, đó cũng là lý do của sự thiếu vắng yếu tố tình dục tại nơi đây.

Điều duy nhất họ có thể nghĩ là làm mọi cách để có thể sinh tồn trong điều kiện khắc nghiệt mà họ đang đối mặt:

..hãy cạo râu hàng ngày, vào mọi lúc có thể, dù cho phải cạo râu bằng mảnh kính hay dù các anh có phải cho đi mẩu bánh mì cuối cùng vì nó. Các anh sẽ trông trẻ hơn và việc cạo râu sẽ làm gò má các anh trông hông hào hơn. Nếu các anh còn muốn sống, cách duy nhất là hãy chứng tỏ cho bọn lính thấy là mình còn sức làm việc. Để tôi nói cho nghe, nếu như một tay SS thấy các anh đi cà nhắc vì bị thương ở gót chân thì ngày hôm sau chắc chắn anh sẽ bị đưa đến phòng hơi ngạt.

Tuy nhiên, đời sống nội tâm của họ vẫn rất sâu sắc, kiên cường. Họ tự rút mình ra khỏi hoàn cảnh khủng khiếp xung quanh để đến với cuộc sống nội tâm phong phú và tự do về tinh thần. Những người tù nhớ đến người vợ- hình dáng, nụ cười, ánh mắt khích lệ,động viên. Tình yêu là mục đích cuối cùng và là mục đích cao cả nhất của nhân loại. Linh hồn của con người chỉ có thể tìm thấy sự cứu rỗi thông qua tình yêu và trong tình yêu.

Một con người không còn gì trên thế gian này vẫn biết thế nào là hạnh phúc, sống trong hạnh púc dù chỉ là thoáng qua, đắm chìm trong suy nghĩ về người mình yêu thương. Trong lúc cảm thấy cô độc, khi không thể làm gì tích cực, khi điều duy nhất một người có thể làm là nhẫn nại chịu đựng thì nỗi nhớ về những người mình yêu thương là niềm hạnh phúc duy nhất của các tù nhân. Tình yêu không chỉ gắn liền với sự hiện hữu của thể xác.Tình yêu tìm thấy ý nghĩa sâu sắc nhất trong tâm trí, trong chính nội tâm của con người.Tình yêu là cách duy nhất để thấu hiểu tới tận cùng một con người. Không ai có thể nhận thức đầy đủ về bản chất của một con người trừ khi đã đem lòng yêu thương con người ấy. Cho dù người ấy có thực sự tồn tại, có còn sống hay không cũng không quan trọng. Hãy khắc tên tôi trong trái tim của em, tình yêu cũng mạnh như cái chết.

2.Những bài học ý nghĩa từ thực tế trại giam

Họ có niềm tin về một sự sống ngắn ngủi ý nghĩa. Người tù nào mất niềm tin vào tương lai của chính mình thì coi như là người đó đã chết. Với việc mất niềm tin ở tương lai, người ấy cũng đánh mất cả tâm hồn, bị suy sụp và rệu rã cả tinh thần.Thông thường sự việc bắt đầu bằng việc một sáng người tù không chịu thay đồ, không chịu mặc quần áo, không lời khẩn nài, đe dọa nào có tác dụng với anh ta. Anh ta không chịu cho mọi người tiếp xúc hay hỗ trợ mình đến bệnh xá. Anh ta cứ nằm yên ra đó bài tiết tại chỗ, và không màng bận tâm đến gì cả. Một khi niềm tin vào tương lai và ý chí sống đã bị tê liệt, cơ thể con người trở thành miếng ngon cho căn bệnh chết người. Vì vậy muốn thành công trong bất cứ nỗ lực nào nhằm khôi phục sức mạnh bên trong một con người, thì điều đầu tiên phải cho người ấy thấy được mục tiêu của họ ở tương lai. Thảm họa sẽ đến với những người không nhìn thấy được ý nghĩa cuộc sống của mình, không mục tiêu, không mục đích, vì nó khiến họ không còn lý do để tiếp tục sống và sẽ nhanh cóng xóa đi chính sự tồn tại của mình.

Tôi nghĩ chắc chắn việc có thể giúp đỡ những người tù khác với tư cách là bác sĩ sẽ có ý nghĩa hơn là sống mọt cuộc đời tẻ nhạt và cuối cùng phí hoài nó trong vai một tên lao động khổ sai vô nghĩa.

Người nào có lý do để sống thì có thể tồn tại trong mọi nghịch cảnh- Nietzche

Chúng ta hãy ngưng hỏi về ý nghĩa của cuộc sống mà thay vào đó nên nghĩ về chúng ta như những người đang bị cuộc sống chất vấn hàng ngày, hàng giờ. Câu trả lời của chúng ta không chỉ nằm ở trong lời nói tâm trí, mà còn nằm trong cách cư xử và hành động đúng đắn. Cuộc sống của chúng ta rốt cuộc là trách nhiệm tìm ra câu trả lời thích hợp cho các vấn đề mà cuộc đời đặt ra và thực hiện nhiệm vụ mà nó không ngừng giao phó.

Những câu hỏi về ý nghĩa cuộc sống cần những câu trả lời sâu sắc chứ không phải những đáp án chung chung. Cuộc sống thật không mơ hồ mà nó rất thực và thực sự tồn tại giống như nhiệm vụ mà cuộc sống đưa ra cũng rất thực và rất rõ ràng. Chúng hình thành nên số phận mỗi người, khác biệt và là duy nhất cho từng cá nhân. Không một ai hay một số phận nào có thể so sánh với bất kì người nào hay một số phận bất kỳ khác. Không có tình huống lặp lại, mỗi tình huống ở mỗi thời điểm yêu cầu cách xử trí khác nhau. Mỗi hoàn cảnh có một sự khác biệt và chỉ có một câu trả lời đúng cho một vấn đề mà hoàn cảnh lúc ấy đem lại.

Điều gì không đánh gục được ta sẽ khiến ta mạnh mẽ hơn. Những gì bạn trải qua không sức mạnh nào có thể lấy đi mất. Không phải chỉ trải nghiệm của chúng ta mà là tất cả những gì chúng ta từng làm, bất cứ suy nghĩ tuyệt vời nào chúng ta, từng có và cả những gì chúng ta chịu đựng đều không mất đi, dù nó là quá khứ. Nó nhập vào bản thể của chúng ta. Những gì chúng ta trải qua cũng là một phần của bản thể, và có lẽ đó là phần chắc chắn nhất.

3.Tóm lại

Ý nghĩa của cuộc đời tưởng khó tìm mà cũng không phải khó, tưởng dễ thực hiện mà cũng không hề dễ chút nào. Cái ý nghĩa cuộc sống, nhiều người nghĩ là cả cuộc đời sẽ phải có một cái ý nghĩa lâu dài. Ý nghĩa của cuộc sống nó nằm ở từng thời điểm: Giống như chơi một ván cờ thì không có nước cờ nào là nước cờ hay nhất mà phải tùy thuộc theo tình huống, tùy thuộc theo người chơi. Khi mà mình là con người ở hiện tại, mình muốn trở thành một người như thế nào thì mình cố gắng trở thành con người như thế – Đó chính là tạo sự áp lực thúc đẩy bản thân mình phát triển nhằm hoàn thiện con người mình hướng đến.

Tác giả: Thảo Hiền - Bookademy

----------

Theo dõi fanpage của Bookademy để cập nhật các thông tin thú vị về các cuốn sách hay tại link: https://www.facebook.com/bookademy.vn/

Tham gia cộng đồng Bookademy để có cơ hội đọc và nhận những cuốn sách thú vị, đăng ký CTV tại link: https://goo.gl/forms/7pGl3eYeudJ3jXIE3