Các Phản ứng Quá Mẫn Với Vắc-xin

Vắc-xin và các thành phần tá dược có thể gây ra các tác dụng phụ không mong muốn. Những phản ứng này là nguyên nhân gây ra sự tranh phản đối và làm cản trở các chương trình tiêm chủng mở rộng mang tầm cỡ quốc gia. Những vắc-xin mà thành phần bao gồm trứng hoặc gelatine thì phản ứng dị ứng thường nặng và tần suất xuất hiện các phản ứng dị ứng cũng thường xuyên hơn. Tuy vậy, sốc phản vệ rất hiếm khi xảy ra và thường chỉ khoảng xấp xỉ 1 trên 1.000.000 liều dùng.

Các biểu hiện phản ứng phụ do vắc-xin rất đa dạng nhưng hầu hết khu trú tại chỗ tiêm và là hậu quả của quá trình viêm không đặc hiệu do các thành phần trong vắc-xin như muối nhôm hoặc các thành phần vi khuẩn hoạt động. Trên thực tế có một số ghi nhận những trường hợp xuất hiện cơn co thắt phế quản giống hen, xơ cứng rải rác, hội chứng Guillain-Barré, viêm ruột hoặc tử vong ngay sau tiêm vắc-xin có thể do nguyên nhân nào đó chưa biết rõ. Đối với bệnh nhân có cơ địa dị ứng (Atopy) hiện nay chưa có bằng chứng về tăng nguy có dị ứng vắc-xin trong nhóm bệnh nhân này.

Các phản ứng nhẹ tại chỗ hoặc tình trạng Sốt sau tiêm vắc-xin thường xảy ra và không có chống chỉ định tiêm những liều vắc-xin sau. Tuy nhiên những trường hợp phản ứng dị ứng toàn thân hoặc sốc phản vệ cần được thăm khám, khai thác tiền sử đầy đủ và làm test da với vắc-xin và thành phần trong vắc-xin, tuân thủ theo các hướng dẫn là điều quan trọng để chẩn đoán đúng và đưa ra quyết định điều trị hoặc sử dụng lại vắc-xin ở bệnh nhân có phản ứng tức thì với vắc-xin.

Trong bài này, chúng tôi tập trung vào các phản ứng quá mẫn qua đáp ứng miễn dịch mặc dù có nhắc tới các phản ứng phụ tại chỗ thường gặp liên quan đến tiêm vắc-xin.

Bảng: Tần suất xuất hiện các tác dụng phụ của một số vắc-xin thông thường