Cái Ấm Đất | Ca Dao Tục Ngữ Phú Yên

Cái Ấm Đất

Xưa, có một ông lão tu nhân tích đức nhưng sớm góa vợ ở vậy nuôi ba đứa com trai khôn lớn. Ngày sắp lâm

chung, ông gọi các con lại, cầm tay chúng mà trăn trối rằng:

– Suốt đời cho làm lụng nuôi nấng mấy con ăn học thành người. Nay cha thấy rõ trong mình có nhiều biến đổi xấu, chắc có lẽ cha không còn sống được bao lâu nữa. Cha chỉ để lại cho các con chín sào vườn, một cái nhà và một cái ấm đất. Các con liệu chia cho nhau làm cái vốn ban đầu để ra sức gắng công gây dựng thêm lên, trước là ấm thân, vợ con được nhờ, sau nữa lả vinh hiển cho tổ phụ.

Nói xong, ông trút hơi thở. Ba anh em làm lễ mai táng cha chu đáo. Sau ngày mãn tang, ba anh em họp nhau lại chia gia sản. Anh Hai giành lấy phần cái nhà. Người anh Ba lấy cái vườn chín sào. Còn sót lại cho em út cái ấm đất.

Người em út vốn tính non dại và thiệt thà, được sao hay vậy, không biết so đo ganh tị.

Từ ngày được chia của, người anh Hai đem nhà cho thuê thuê lấy tiền hàng tháng để ăn Người anh Ba cũng cho mướn mảnh vườn thu huê lợi địa tô. Còn người em chỉ có cái ấm đất không biết lấy gì ăn, phải ở ~ lại ăn nhờ hai anh, lúc ăn ở nhà anh này, khi ăn ở nhà anh khác. Thấy em “ăn chực” của mình hoài, hai anh nói với út:

– Của cải cha để lại, chúng tao đã chia sòng phẳng cho mày. Hãy xách cái ấm đó đi mà kiếm ăn, hơi đâu chúng ta nuôi báo cô mày mãi?

Chàng út chẳng nói chẳng rằng, lặng lẽ đem cái ấm đất ra đi…

Đi miết một ngày ròng chân mỏi, mắt hoa, bụng đói. Đang lúng túng chưa biết tính sao, bỗng ngang qua nhà kia, út thấy thột người đàn bà: ôm bụng bò lăn ra vừa kêu “đau quát đau quá” vừa rên khát nước mà không thấy ai cho uống.

Tuy mình cũng đang mệt mỏi rã rời, nhưng út thấy bà kia còn đau khổ hơn mình anh không đành dạ. Sẵn có cái ấm trên tay, anh lần ra khe suối múc một ấm nước đem về cho bà ta uống.

Không ngờ, mới uống vô một miếng bà ta đã thấy hết đau. Uống thêm chín, mười hớp nữa bà ta hết khát và thấy trong người khỏe mạnh hẳn lên, hầu như không còn biết vừa rồi mình đã đau bụng ghê gớm như thế nào.

Anh út cũng không kém phần ngạc nhiên. Ai có ngờ đâu cái ấm đất cũ kỹ như-thế, chỉ đựng nước lạnh ở suối mà lại chữa được bệnh mau lé đến vậy. Đang đói khát mệt mỏi, anh cũng rót ra uống thử vài hớp và cũng kỳ lạ thay, bụng anh hết đói hết khát, còn thấy khỏe khoắn lên gấp bội, tựa hồ như uống liều thuốc tiên vậy. Anh ta phấn khởi vô cùng

và đến lúc này mới biết rõ cha đã để lại cho cái ấm quý.

Người đàn bà khỏi bệnh, xin hậu tạ anh nhiều thứ, nhưng anh không nhận. Liên tiếp mấy ngày sau anh vẫn đi. Qua làng mạc nào có người bệnh nặng anh đều đem ấm ra dùng. Anh hái lá cây (bất cứ lá gì miễn là không độc) bỏ vào ấm đun sôi rồi cho họ uống, tức thì mạnh ngay. Vì vậy làng trên xóm dưới nô nức kẻo nhau đến xin anh cho uống nước Anh vui vẻ cho uống. Hết ấm này anh nấu thêm ấm khác. Uống xong ai nấy đều tiêu tan bệnh tật, còn tăng thêm sức khỏe gấp bội. Có nhiều nhà giàu các nơi tìm tới tranh nhau hỏi mua cho bằng được cái ấm đất với giá hàng trăm, hàng ngàn nén vàng, nhưng anh không bán.

Thế là một đồn ra mười, mười đồn thành trăm… tin lạ bay đến tai vua.

Thuở ấy trong cung vua có nàng công chúa út bị chứng bệnh kỳ quái. Suốt mấy năm nay, bao nhiêu ngự y giỏi, bao nhiêu thang thuốc quý nhất trên đời cũng không chữa hết bệnh công chúa.

Vua đành phải cho truyền rao ai chữa được bệnh công chúa, vua sẽ gả cho, hoặc muốn thưởng bao nhiêu bạc vàng châu báu cũng cho hết, không tiếc. Nay nghe anh Út có cái ấm thuốc quý, chữa bách bệnh, vua triệu mời anh ta vô điện Thái Hòa.

Trước mặt vua và văn võ bá quan, anh ta có phần run. từ chối mấy lần không đứợc. Vua ép anh cứ mạnh dạn cho uống thử, may ra công chúa hết bệnh. Còn rủi không thuyên giảm thì thôi, vua hứa không bắt tội.

Anh phập phồng lo âu, đem ấm ra sắc nước lá cẩn thận cho công chúa uống. Thật may mắn cho anh: Công chúa uổng đến đâu liền hết bệnh ngay đến đó. Uống xong ấm nước lá, nàng trở nên khỏe khoắn lạ thường, da dẻ hồng hào sắc diện xinh đẹp hơn xưa gấp bội. Nhà vua vô cùng mừng rỡ. Giữ đúng lời hứa, vua gả công chưa cho anh. Từ đó anh Út trở thành phò mã.

Tuy giàu sang tột đỉnh, nhưng anh không bao giờ rời bỏ việc nấu nước lá chữa bệnh cho dân lành, bất kể sang hèn. Vì vậy vua còn ban thêm cho anh danh hiệu “thần thánh dược”

Nói về hai người anh của út đã quên mất lời dạy của cha, ỷ lại vào của cải sẵn có tha hồ ăn chơi phung phí, lạ lười biếng không chịu động tay làm ra của cải, mà còn “nhàn cư vi bất thiện” nẩy thói cờ bạc, trai gái, rượu chè hút xách.. Chẳng được mấy năm mà tiêu tan hết những thứ cha để lại. Anh lớn thì bán nhà, anh kế thì bán vườn nướng sạch vào sòng bạc, đâm ra trắng tay, phải đi lang thang tha phương cầu thực…

Vừa may, nghe tin em út mình làm nên sự nghiệp lớn hai anh bèn tìm đến. Khi gặp lại em Út, hai anh liền kể lể công ơn nào là xưa cho em tá túc nuôi cơm, nào là cho phần hậu hĩnh cho em (là cái ấm đất). Người em Út cũng cảm động, giúp đỡ hai anh chuộc lại thửa vườn và cái như xưa. Qua đó, Út xin nhắc cho hai anh hãy nhớ lời cha dặn lúc lâm chung rằng: người ngồi ăn núi lở… Dù cho tiền bạc của cải chất đống như núi mà chỉ ăn không chịu làm thì rồi núi cũng phải hết. Huống chi vừa ăn vừa xài phí thì càng mau hết hơn”.

Hai anh nghe vậy càng tỉnh ngộ. Từ đấy về sau họ quyết chí lo làm ăn, không ỷ lại vào ai nữa.

 (Sưu tầm, 1994, tại thị xã Tuy Hòa. ông Bảy Tính kể)

Chia sẻ:

• X
• Facebook

Thích Đang tải...

Có liên quan