Cải Thiện Chỉ Số Phát Triển Con Người

Tin nóng

• Bộ Giáo dục lấy ý kiến Dự thảo Thông tư mới về dạy thêm, học thêm
• Giải quyết tập trung 85 thủ tục nội vụ trên nền tảng số
• Xuất hơn 800 tấn gạo dự trữ hỗ trợ nhân dân Cao Bằng dịp Tết Nguyên đán
• Phụ nữ sinh con thứ hai sẽ được nghỉ dài hơn, được ưu tiên mua nhà ở xã hội
• Từ 1/1/2026, người dân thực hiện nhiều thủ tục hành chính trực tuyến qua VNeID
• Chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của Văn phòng Chính phủ từ 1/1/2026

Đầu tư và cuộc sống Cải thiện Chỉ số Phát triển con người Minh Nhung - 02/03/2022 19:07 Chỉ số Phát triển con người (HDI) của Việt Nam năm 2020 đã đạt nhiều kết quả tích cực, song vẫn còn những hạn chế, bất cập, cần phải có các giải pháp để cải thiện. TIN LIÊN QUAN

• Những vấn đề đặt ra với Chỉ số Phát triển con người (HDI) của Việt Nam

HDI là chỉ tiêu tổng hợp của tổng hợp, phản ánh sự phát triển của con người về 3 mặt: thu nhập, sức khỏe, tri thức của con người. Nền kinh tế mà Việt Nam lựa chọn là kinh tế thị trường, theo định hướng “dân giàu, nước mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh” - tức là nền kinh tế do con người, vì con người. Bởi thế, HDI đối với Việt Nam - một nước có nền kinh tế chuyển đổi, một nước đang phát triển - có vai trò quan trọng đặc biệt.

HDI của Việt Nam trong những năm qua có nhiều kết quả tích cực, liên tục tăng lên qua các năm (2010 là 0,572, 2015 là 0,666, 2020 là 0,706). HDI tăng do cả 3 chỉ số thành phần cùng tăng. Trong đó, chỉ số tuổi thọ đóng góp lớn nhất vào chỉ số HDI, đã tăng lên qua các năm (2005 là 72,2, 2010 là 72,9, 2015 là 73,3, 2020 là 73,7), hiện cao hơn mức 72 của Đông Nam Á, 73 của châu Á và 73 của thế giới và ở mức cao hơn chỉ số tri thức, chỉ số thu nhập.

Trong khi đó, chỉ số giáo dục (tri thức) tăng lên và hiện thuộc loại khá (nếu năm 2010 mới đạt 0,48, thì 2015 đạt 0,58). Chỉ số thu nhập liên tục tăng lên khi GDP tăng liên tục trong thời gian khá dài (41 năm, có chăng chỉ thấp thua kỷ lục thế giới 44 năm hiện do Trung Quốc nắm giữ).

Với mức 0,706 điểm vào năm 2020, HDI của Việt Nam đã được Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) quyết định chuyển từ nhóm nước có HDI trung bình lên nhóm nước có HDI cao. Thứ bậc của Việt Nam về HDI cao hơn thứ bậc về GNI bình quân đầu người, nên HDI của Việt Nam cao hơn thứ bậc về HDI của một số nước có GNI bình quân đầu người cao hơn mức tương ứng của Việt Nam, thể hiện rõ hơn định hướng của Việt Nam.

Tuy vậy, thứ bậc về HDI của Việt Nam vẫn còn thấp (trong khu vực đứng thứ 7, trên thế giới còn đứng thứ 119). HDI của Việt Nam tuy tăng lên, nhưng tăng chậm, nên thứ bậc chậm cải thiện, trong khi các nước cũng có sự cải thiện trong thời gian tương ứng.

Thứ bậc về 3 chỉ số thành phần của HDI của Việt Nam cũng tăng chậm. Chỉ số về tuổi thọ sau 5 năm chỉ tăng 0,004 điểm, mức tăng thấp nhất trong 3 chỉ số thành phần. Nguyên nhân được nhận diện là: tuổi thọ cao, nhưng những người cao tuổi của Việt Nam phần nhiều không khỏe, nhiều người có bệnh nền, ít có tích lũy, phần lo tuổi già còn nhỏ; “cơ cấu dân số vàng” đang qua nhanh, “cơ cấu dân số già” đang đến nhanh và xen kẽ với “cơ cấu dân số vàng”, nên đang đứng trước nguy cơ “chưa giàu đã già”…

Chỉ số tri thức tăng chậm, sau 5 năm chỉ tăng 0,022 điểm. Giáo dục - đào tạo có nhiều hạn chế, nhất là về chất lượng, cơ cấu đào tạo có những bất hợp lý về lý thuyết với thực hành, giữa các trình độ, giữa đào tạo và sử dụng, giữa các ngành, nghề… Giáo dục - đào tạo chưa thực sự là chìa khóa của khoa học - công nghệ; khoa học - công nghiệp chưa thực sự là động lực của tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội…

Chỉ số về thu nhập dù có mức tăng cao nhất trong 5 năm qua (với mức tăng 0,040 điểm), nhưng quá nhỏ và cũng có không ít hạn chế. Tuy GDP cao lên, nhưng tỷ lệ GNI/GDP có xu hướng giảm xuống - tức là phần chi ra nước ngoài lớn hơn phần thu từ nước ngoài và chênh lệch này có xu hướng tăng lên về mặt tuyệt đối qua các năm.

Mặc dù có thời gian tăng liên tục khá dài, có tốc độ tăng năng suất lao động tương đối cao, nhưng do điểm xuất phát quá thấp, nên mức GNI bình quân đầu người tính bằng USD của Việt Nam thấp hơn nhiều nước, kể cả khi GDP và GNI của Việt Nam sau đánh giá lại. Nguyên nhân chính là hiệu quả đầu tư và mức năng suất lao động của Việt Nam thuộc loại thấp, tỷ trọng đóng góp của yếu tố năng suất các nhân tố tổng hợp vào tốc độ tăng trưởng kinh tế tăng nhưng còn thấp.

Do vậy, ngoài việc chăm sóc sức khỏe, tăng tuổi thọ, Việt Nam cần tập trung hơn cho việc nâng cao chỉ số tri thức và đặc biệt là chỉ số thu nhập. Cần khắc phục những hạn chế của các chỉ số này, tập trung nâng cao chất lượng giáo dục, tăng tỷ lệ người lao động đang làm việc qua đào tạo, ứng dụng và phát triển khoa học - công nghệ, nhất là kinh tế số… Cơ cấu lại nền kinh tế, trong đó cần tập trung cho cơ cấu lao động, ngành kinh tế, vùng kinh tế, vốn đầu tư, loại hình kinh tế...

[Infographic] Lần đầu tiên Việt Nam vào nhóm nước có Chỉ số phát triển con người cao Chỉ số phát triển con người (HDI) của Việt Nam năm 2019 là 0,704, đứng ở vị trí 117 trên 189 quốc gia/vùng lãnh thổ và lần đầu tiên vào nhóm chỉ... #Chỉ số Phát triển con người # HDI # HDI của Việt Nam Bình luận bài viết này Xem thêm trên Báo Đầu Tư

• Bắt đầu tổng điều tra kinh tế năm 2026 trên phạm vi toàn quốc
• Bộ Giáo dục lấy ý kiến Dự thảo Thông tư mới về dạy thêm, học thêm
• Giải quyết tập trung 85 thủ tục nội vụ trên nền tảng số
• Xuất hơn 800 tấn gạo dự trữ hỗ trợ nhân dân Cao Bằng dịp Tết Nguyên đán

• Phụ nữ sinh con thứ hai sẽ được nghỉ dài hơn, được ưu tiên mua nhà ở xã hội
• Từ 1/1/2026, người dân thực hiện nhiều thủ tục hành chính trực tuyến qua VNeID
• Chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của Văn phòng Chính phủ từ 1/1/2026
• Một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thực hiện đột phá phát triển giáo dục và đào tạo
• Phạt đến 500 triệu đồng nếu xâm phạm quyền tác giả
• Quy định chặt với quảng cáo 11 nhóm sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đặc biệt trên mạng
• Hoàn thành "Chiến dịch Quang Trung": Thực hiện "3 ca, 4 kíp," "làm ngày, làm đêm, làm thêm ngày nghỉ," "làm xuyên lễ tết"

Đọc nhiều

• 1 38,42 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam trong năm 2025
• 2 Đề nghị Trung ương hỗ trợ 7.000 tỷ đồng xây đường kết nối Ninh Bình - Hưng Yên
• 3 Dự báo thị trường chứng khoán tuần giao dịch đầu tiên của năm 2026
• 4 “Nút thắt” tỷ giá và điểm đảo chiều của dòng vốn ngoại

Chuyên đề

• Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng
• Thu hút đầu tư, huy động các nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới
• Giảm nghèo thông tin

Thông tin doanh nghiệp

• BIC ra mắt nhận diện thương hiệu mới
• “Hạ tầng liên vùng tỷ đô kích hoạt trục tăng trưởng mới tại vùng lõi Vịnh Tiên”
• Xi măng Long Sơn chúc mừng năm mới chào xuân Bính Ngọ 2026
• Chubb Life trao 1 tỷ đồng hỗ trợ trẻ em khó khăn
• LOTTE MART Việt Nam được vinh danh Top 10 Doanh nghiệp tạo giá trị hàng đầu Việt Nam 2025 ngành Bán lẻ
• FranGlobal mua độc quyền nhượng quyền NYNA Coffee, đưa lifestyle coffee 24/7 vào Ấn Độ và GCC Countries