Cái Tổ Con Chuồn Chuồn - E

Cái tổ con chuồn chuồn

Óc quan sát thế giới tự nhiên của người Việt Nam dành khá nhiều cho đời sống và cá tính riêng của con chuồn chuồn. Bởi là nó gần gũi với con người, trước hết là với trẻ em. Trẻ em thích chơi chuồn chuồn. Thấy chuồn chuồn là giơ tay bắt ngay, nên mới có câu hát: "Chuồn chuồn có cánh thì bay Đừng cho thằng bé giơ tay bắt chuồn". Cũng có nơi trẻ em lại hát: "Chuồn chuồn có cánh thì bay, Có anh cu Tý thò tay bắt chuồn". Đối với tuổi nhỏ, chuồn chuồn có mặt như một thứ trò chơi và cũng như là bạn bè. Bắt chuồn về cho chuồn chọi nhau; Bắt chuồn về, buộc chỉ vào đuôi, mang theo một mẫu giáo nhỏ lên trời; Bắt chuồn về vặt trụi chân, lồi thả chuồn ra. Chuồn bay Mỏi cánh. Chuồn muốn đậu, mà không cô chân để đậu ( chuồn rơi xuống dết: nằm kềnh ra, trông vui mắt đảo để. Bắt chuồn về, cho chuồn cắn vào rốn, nói là, để cho chóng biết bơi. Và bút nhiêu trò nữa. Chuồn chuồn thân quen và hấp dẫn với trỏ nhỏ đến thế, mà'tổcon chuồn chuồn ở đâu, nghìn đời nay lỏi chẳng ai mách đùm các em một câu! Còn, trong ý thức người lớn tuổi thì khác hơn. Cũng rất quen thuộc. Nhưng chuồn chuồn không còn là một thứ trò chơi nữa, mà đã đi vào chuyện làm ăn, chuyện ứng xử ở đời, có cả những điều hi vọng và những điều buồn đau. Đối với những người để tôm nhiều đến việc buôn bán, làm ăn thì có câu: Vôn. chuồn chuồn, ý nói vốn ít ỏi, mỏng nhỏ, chẳng hề làm nên cơ nghiệp gì. Đối với những người quanh năm suốt tháng làm bạn với nắng mưa với trời đất, thì truyền cho nhau câu tục ngữ: "Chuồn chuồn bay thấp thì mưa Bay cao thì nắng, bay vừa thì râm" Chuồn chuồn cũng tham dự vào ý thức thẩm mĩ của dân gian Việt Nam như là sự liên tưởng - so sánh trực giác, nhờ đó mà nói lên được cô đúc hơn, hình ảnh sâu sắc hơn cái ý về sự hời hợt, qua loa, không chuyên chú theo ' lôi chuồn chuồn đáp nước Chuyện về con chuồn chuồn còn được mang vào mỗi cuộc đời trong cái phút lâm chung của họ. Đó là phút người bệnh đã mê sảng và đã "bắt chuồn chuồn", tức là các ngón tay cứ chúm lại rồi toe ra, lại chúm lại, toe ra như động tác các ngón tay khi bắt chuồn chuồn, báo hiệu cái chết đã đến! Con người quan sát đời sống con chuồn chuồn sâu sắc và đa dạng đến thế mà cái tổ con chuồn chuồn ở đâu và hình dáng của nó ra sao vẫn chẳng ai biết cả Nhưng làm sao, người ta vẫn nói "ai biết đâu cái tổ con chuồn chuồn". Và văn học cứ viết, chẳng hạn như: "Ông Đổng thì bàng quan, cả nghe, cả tin. Mình thì biết tỏng cái tổ con

(Trích từ "Kể chuyện Thành ngữ, Tục ngữ" - Hoàng Văn Hoành - Viện Ngôn Ngữ Học)