Cảnh Giác Với Bẫy Tín Dụng đen Thời COVID-19

Tín dụng đen hoành hành khôn lường

Theo báo cáo Triển vọng Việc làm và Xã hội châu Á – Thái Bình Dương 2020 của Tổ chức lao động Quốc tế (ILO), đại dịch COVID-19 đã gây nên hậu quả nặng nề khi 81 triệu người lao động trên toàn cầu mất việc làm trong năm 2020.

Tại Việt Nam, đại dịch COVID-19 cũng khiến hàng triệu người lao động bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Theo Tổng Cục Thống kê, tính đến tháng 12/2020, cả nước có 32,1 triệu người từ 15 tuổi trở lên bị ảnh hưởng tiêu cực bởi dịch COVID-19. Trong đó, 69,2% người bị giảm thu nhập, 39,9% phải giảm giờ làm, nghỉ giãn việc, nghỉ luân phiên và khoảng 14,0% buộc phải tạm nghỉ hoặc tạm ngừng hoạt động sản xuất kinh doanh.

Lần đầu tiên trong 10 năm qua, nền kinh tế Việt Nam chứng kiến sự sụt giảm nghiêm trọng về số người tham gia thị trường lao động và số người có việc làm. Thu nhập bình quân của người lao động cũng theo đó bị giảm sút. Đặc biệt là những người lao động phổ thông, người lao động có thu nhập thấp – vốn là đối tượng yếu thế trước hậu quả do đại dịch.

Giảm thu nhập, có những người mất hoàn toàn thu nhập, để có chi phí trang trải cho những nhu cầu thường nhật của cuộc sống hoặc giải quyết những tình huống cấp bách, không ít người buộc phải tìm đến các tổ chức tín dụng đen bởi không có đủ điều kiện để có thể vay vốn ngân hàng. Đây chính là hoàn cảnh khiến vấn nạn tín dụng đen tiếp tục biến tướng ngày càng tinh vi. Đại diện Cục Cảnh sát Hình sự (Bộ Công an) cũng cho biết, trong năm 2020, lực lượng cảnh sát hình sự đã truy quét hơn 300 vụ án liên quan đến hành vi cho vay nặng lãi và xử lý hơn 600 đối tượng. Mặc dù tính chất, mức độ đã giảm đáng kể, tuy nhiên diễn biến vẫn còn phức tạp, thực trạng cho vay nặng lãi đang xảy ra ở khắp nơi.

Tháng 1/2021, lãnh đạo công an tỉnh Quảng Bình cho biết, lực lượng vừa đấu tranh thành công chuyên án “tín dụng đen” trên địa bàn, 13 đối tượng liên quan được triệu tập đến cơ quan công an để đấu tranh, làm rõ hành vi cho vay lãi nặng. Bước đầu, các đối tượng khai nhận, từ năm 2019 đến nay đã cho khoảng 200 người trên địa bàn tỉnh Quảng Bình vay với số tiền trên 01 tỷ đồng, với lãi suất từ 250% đến 365%/năm. Cơ quan điều tra đã ra lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp, quyết định tạm giữ hình sự 03 đối tượng và tiếp tục điều tra, mở rộng vụ án.

Gần đây nhất, Tòa án nhân dân TP Hồ Chí Minh đã tuyên phạt Tu Long (28 tuổi) và Yuan Deng Hui (27 tuổi, cùng quốc tịch Trung Quốc), mỗi bị cáo 18 tháng tù về tội "Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự". Các đồng phạm người Việt Nam là Lâm Cẩm Quyền (30 tuổi), Lài Thế Hùng (29 tuổi), Chề Ngọc Trinh (25 tuổi), mỗi bị cáo một năm tù cùng về tội danh này. Theo cáo trạng, từ tháng 4-2019 đến tháng 10-2019, Jiang Miao thuê người đứng tên giấy phép kinh doanh ba công ty: Beta, Vinfin và Ðại Phát. Jiang Miao và Niu Li Li, tạo ra các ứng dụng trên điện thoại di động (app) mang tên: "vaytocdo", "Moreloan" và "VD online". Thông qua các ứng dụng này, các đối tượng cho vay với lãi suất 2,5%/ngày, tương đương hơn 912%/năm, vượt quá năm lần mức lãi suất cao nhất theo quy định pháp luật để thu lợi bất chính.

Nâng cao cảnh giác bẫy tín dụng đen?