Cấp Cứu Sốc Nhiễm Khuẩn - , Y Học Bạch Mai

Mới cập nhật Đừng để thiếu Vitamin D: 4 thực phẩm cứu cánh vào mùa đông Thói quen bảo vệ thận khỏe mạnh trong mùa lạnh cực đơn giản Làm thế nào để thoát khỏi chứng đầy hơi: nguyên nhân, triệu chứng và giảm đau Cẩm nang phòng đột quỵ từ chuyên gia tim mạch khi trời rét đậm Quên Kombucha đi: 4 siêu đồ uống giàu Probiotics gấp bội Sau 50 tuổi: các bài tập vàng giúp kéo dài tuổi thọ Cẩn trọng dấu hiệu tê bì tay chân, chuột rút buổi sáng Tại sao vitamin C tự nhiên lại là vị cứu tinh cho da vào mùa đông Chuyên gia tiết lộ: 4 thói quen “vàng” giúp ổn định đường huyết Giảm mỡ nội tạng nên ăn nhóm thực phẩm nào Mối tương tác giữa SIBO và bệnh gan thông qua trục ruột-gan, những hiểu biết mới nhất 5 dấu hiệu bất thường ở bụng cảnh báo ung thư 6 loại nước ép giúp kiểm soát huyết áp hiệu quả 6 lời khuyên cho người rối loạn tiêu hóa để thành công với chế độ ăn ít FODMAP Chỉ số IQ trung bình là bao nhiêu và điểm số của bạn thực sự có ý nghĩa như thế nào Y học Bạch Mai » Chuyên khoa » Cấp cứu » Cấp cứu sốc nhiễm khuẩn Chủ Nhật, 06/09/2015 | 12:12

Sốc nhiễm khuẩn là biến chứng cấp tính, nặng của nhiễm trùng, có thể cứu được nếu phát hiện sớm và điều trị đúng.

Đại cương

Như đã nói ở trên, sốc nhiễm trùng gồm:

– Nhiễm trùng có biểu hiện toàn thân (sepsis)

–  Hạ huyết áp: Huyết áp tâm thu < 90mm Hg hay giảm hơn 40mm Hg so với huyết áp tâm thu lúc bình thường. Hoặc huyết áp  động mạch (đo trực tiếp bằng thiết bị xâm nhập vào  động mạch nối với một monitoring). Không tìm thấy lý do nào khác gây hạ huyết áp.

– Hạ huyết áp kéo dài ít nhất 1 giờ bù đủ lượng dịch.

Hay: Phải dùng thuốc vận mạch mới duy trì  được huyết áp tâm thu  ≥  90 mm Hg hay huyết áp động mạch trung bình ≥ 70 mm Hg

Ranh giới giữa nhiễm trùng toàn thân nặng và sốc nhiễm trùng rất mong manh, vì thế điều trị tích cực nhiễm trùng toàn thân nặng là một hình thức để phòng sốc nhiễm trùng. Bản chất ban đầu của sốc nhiễm trùng là sốc giảm thể tích, không bù dịch kịp thời cùng với điều trị nhiễm trùng thích đáng, sẽ tiến sang giai đoạn sốc lạnh hay sốc giảm phân bố máu (hypokinetic shock), giảm tưới máu cho mô dẫn đến toan máu, thiểu niệu, rối loạn ý thức..).

Nguyên nhân bệnh

1.Các yếu tố khởi đầu

Giải phóng các thành phần của tác nhân gây bệnh như các mảnh của vách tế bào vi khuẩn (peptidoglycan, axit techoic..), ngoại và nội độc tố (vi khuẩn Gram âm), trong đó thành phần lipopolysaccharide (LPS) với lõi trung tâm lipide A được nghiên cứu nhiều nhất.

2. Đích tác động

2.1. Về thể dịch

Hiện tượng hoạt hóa bổ thể, giải phóng C3a và C5a và yếu tố đông máu XII.

2.2. Về tế bào

Hoạt hóa đại thực bào, tế bào đơn nhân, giải phóng các cytokin (TNF,IL1,IL6,IL8 ).

3. Hậu quả

Hoạt hóa quá trình đông máu, liên quan đến độ nặng của tình trang nhiễm trùng.

Hoạt hóa các bạch cầu trung tính, dính vào nhau và dính vào tế bào nội mạc. Quá trình nầy đưa đến hội chứng ARDS ở phổi.

Giải phóng các chất của màng tế bào như acid arachidonic, các gốc tự do và các men thuộc tiêu thể gây độc tế bào, làm tổn thương tế bào nội mô mao mạch, gây tăng tính thấm mao mạch và dãn mạch, trên lâm sàng biểu hiện bởi sốc giảm thể tích.

Dưới tác động của nội độc tố và tế bào nội mô bị tổn thương, nhiều chất trung gian hoạt hóa. Cường độ và vị trí tác động của các chất trung gian nầy lên các tế bào (rồi cơ quan), giải thích giai đoạn lâm sàng, tiến triển, khả năng hồi phục hay không của sốc nhiễm trùng.

Suy tuần hoàn cấp: Là hậu quả của giảm thể tích tuyệt đối (dịch thấm ra ngoài lòng mạch) và tương đối (liệt mạch do giảm trương lực mạch máu) và do tim không bù trừ nổi do tác dụng inotrope (-) của nhiều chất trong máu chưa xác định được.

Triệu chứng lâm sàng

Cổ điển người ta chia thành 2 giai đoạn: sốc nóng và sốc lạnh

Triệu chứng  Sốc nóng (hyperkinetic)	Sốc lạnh (hypokinetic)
Nhịp tim  ↑ mạch nhảy mạnh Huyết áp  Bình thường, hiệu áp rộng  ↓ Dấu vằn hổ (Marbrure) ở đầu gối  – Suy tim trên lâm sàng  – Đầu chi  Nóng, khô, tưới máu tốt Nước tiểu (đặt sonde để theo dõi là tốt)  Bình thường	mạch yếu hiệu áp kẹp + + Lạnh, vân cẩm thạch hay giảm  < 20ml/giờ

Bảng  2: Phân biệt sốc nóng và sốc lạnh trong sốc nhiễm trùng

Xử trí ban đầu

1. Chẩn đoán sốc nhiễm trùng

Ở giai đoạn sớm thường rất khó chẩn đoán, tương ứng với giai đoạn trước đây gọi là sốc nóng. Cần lưu ý đến các triệu chứng nhẹ không đặc hiệu như: cảm giác mệt đột ngột, kiệt sức, lo lắng, thay đổi hành vi buồn nôn, thở nhanh. Huyết áp sẽ báo động hay xác định sốc.

Tuy nhiên có trường hợp sốc xẩy ra đột ngột với triệu chứng nhiễm độc nặng ngay từ đầu (tử ban ác tính do não mô cầu) với co mạch mạnh (sốc lạnh) Nếu bù kịp và đủ dịch, thường hồi phục nhanh và không qua giai đoạn suy tim. Hiện nay, lactate máu là một xét nghiệm thường  được xử dụng  để nghi ngờ có thiếu Oxy của các cơ  quan và  được dùng như  một chỉ số để chẩn  đoán nhiễm trùng biểu hiện toàn thân nặng và sốc nhiễm trùng.

2. Xác định bản chất sốc và loại trừ nguyên nhân không phải nhiễm trùng 

Cần tìm các triệu chứng liên quan đến nhiễm trùng (hội chứng nhiễm trùng toàn thân nặng, ảnh hưởng phủ tạng, đường vào..). Tăng hay hạ nhiệt, tăng hay giảm bạch cầu hay đáp ứng viêm toàn thân, nếu là dấu hiệu duy nhất thì không đặc hiệu để chẩn đoán nhiễm trùng.

3. Đánh giá hậu quả của sốc

3.1. Lâm sàng

Đánh giá mức hạ huyết áp, tuần hoàn ngoại vi, chức năng thận (vô niệu, cần thẩm phân  –  chạy thận nhân tạo), tình trạng phổi (khó thở, hội chứng ARDS, cần thở máy), thần kinh (mở khí quản, đặt sonde dạ dày, hô hấp hổ trợ), tiêu hóa (chảy máu, tắc ruột, viêm đại tràng do thiếu máu cục bộ).

3.2. Cận lâm sàng

Đánh giá các rối loạn chuyển hóa (Tăng lactate máu > 2mmol/L, điện giải đồ, creatinin máu), chức năng gan (ứ mật, tiêu tế bào gan, suy gan), chức năng cầm  –  đông máu toàn bộ (DIC, tiêu sợi huyết).

4. Xác định nguyên nhân nhiễm trùng

Cấy máu. Tìm vi khuẩn ở đường vào, các ổ nhiễm di trú (nhuộm soi, cấy bệnh phẩm).

5. Xét nghiệm khác tùy theo gợi ý lâm sàng.

Cơ chế  Nguyên nhân  Lâm sàng  Cận lâm sàng

Nghẽn mạch máu về tim

Thuyên tắc phổi  Đau ngực, suy tim phải, viêm TM

ECG, Phim phổi, khí máu, phóng xạ đồ phổi, chụp mạch máu phổi

Suy tim  Chèn ép do tràn dịch

Nhồi máu cơ tim

Loạn nhịp

Mạch nghịch lý, suy tim phải hay toàn bộ

Đau ngực, suy tim toàn bộ

ECG, siêu âm

ECG, trophonin, siêu âm

Giảm thể tích thật sự hay tương đối

Chảy máu

Phản vệ

Viêm tuỵ cấp

Xanh, chảy máu ra ngoài

Đỏ da, phù Quincke

Đau bụng

Công thức máu

Amylase máu ↑

Điều trị cụ thể

Sau khi khám và cân nhắc chẩn đoán một cách nhanh chóng, cần tiến hành điều trị ngay lập tức, không chờ đợi các kết quả.

1. Điều chỉnh huyết áp

Trước tiên, phải  bù dịch trong vòng 20 phút, dưới hướng dẫn của áp lực tĩnh mạch trung tâm. Có thể dùng dung dịch keo 500ml  cho người lớn hay 20ml/kg cho trẻ. Nếu huyết áp vẫn tiếp tục thấp hay kẹp, hoặc cải thiện ít, tiếp tục bù dịch lần 2.

Nếu vẫn thất bại, có thể dùng  thuốc vận mạch như Dopamin  10-20 μg/kg/phút tăng dần 2-5μg/kg mỗi phút trong vòng 10 phút.

Nếu không có hiệu quả, cần xem lại tất cả các xét nghiệm liên quan để định hướng điều trị. Ở người lớn, đặt sonde Swan-Gans để theo dõi áp lực động mạch phổi và động mạch phổi bít. Nếu các thông số chứng tỏ bù dịch chưa đủ, tiếp tục bù dịch. Nếu có chứng cơ suy tim, dùng Dopamin 20μg/kg/phút kèm Dobutamin 5-15 μg/kg/phút.

Nếu không cải thiện có thể dùng Adrenaline 0,5-5μg/kg/phút.

Ở trẻ em, quá trình cũng tương tự, tuy nhiên cần cân nhắc khi các thông số cho biết có thể do liệt mạch. Trong trường hợp liệt mạch, có thể dùng Noradrenalin (0,5-5μg/kg/phút) kèm theo Dobutamin hay không (5-15 μg/kg/phút) hay chỉ dùng một mình Adrenaline 0,5-5μg/kg/phút.

2. Điều trị nhiễm trùng

Nếu thành công, xử dụng kháng sinh theo kinh nghiệm và tiếp tục theo dõi, khi có kết quả kháng sinh đồ sẽ điều chỉnh và tiếp tục theo dõi.

Tweet

Chưa có bình luận.

Từ khóa: Tin khác Cách xác định Đột quỵ và các triệu chứng giống như đột quỵ ở những người trẻ tuổi Liệu pháp oxy, thở oxy: tất cả những lưu ý cần biết Chấn động não: Triệu chứng chấn động, dấu hiệu cần cấp cứu Bão Cytokine là gì? Nguy hiểm nhất cho bệnh nhân covid-19 Thiếu oxy não: Dấu hiệu, những tổn thương bên trong khi não thiếu oxy Cơ thể thiếu oxy: dấu hiệu nguy hiểm, nguyên nhân, điều trị Hướng dẫn quy trình kỹ thuật test da Hướng dẫn chỉ định làm test da Hộp thuốc cấp cứu phản vệ và trang thiết bị y tế Hướng dẫn xử trí phản vệ trong một số trường hợp đặc biệt Chẩn đoán và xử trí phản vệ Xuất huyết não (xuất huyết nội sọ): nguyên nhân, triệu chứng và diễn biến bệnh Chúng tôi trên Facebook Dinh dưỡng

• 6 loại nước ép giúp kiểm soát huyết áp hiệu quả
• Bật mí 5 loại quả màu đỏ cực tốt cho tim mạch
• 3 thực phẩm giúp dịu cơn ho, dưỡng ẩm phổi nên ăn trong mùa lạnh
• Top 6 thực phẩm siêu bổ máu, làm chậm lão hóa
• Điều gì xảy ra khi ăn chuối xanh mỗi ngày
• 6 món ăn vàng giúp sạch ruột, khỏe trực tràng khi bụng đói
• Bật mí các thực phẩm nên ưu tiên khi mưa lũ, ngập lụt
• Bật mí loại đồ uống ngừa đau họng cực tốt
• 6 loại thực phẩm cần chần sơ: loại bỏ độc tố nguy hại

Thuốc

• 5 loại thực phẩm chức năng người bị huyết áp cao nên tránh
• RESOLOR, Prucalopride, thuốc điều trị táo bón kháng trị
• Điều trị bệnh vảy nến bằng phương pháp Đông y
• Men Vi Sinh: Tốt cho mọi người, nhưng liệu có phải là “thần dược” cho tất cả?
• Những bài thuốc trị bệnh hay từ hạt vải
• Tác dụng của cây cà gai leo đối với sức khoẻ
• IMFINZI, IMJUDO (Durvalumab) thuốc điều trị một số bệnh ung thư
• Camizestrant, thuốc mới đột phá điều trị ung thư vú
• Xoa bóp bấm huyệt điều trị hội chứng ruột kích thích

• Tin mới
• Tin nổi bật

• 1 Đừng để thiếu Vitamin D: 4 thực phẩm cứu cánh vào mùa đông
• 2 Thói quen bảo vệ thận khỏe mạnh trong mùa lạnh cực đơn giản
• 3 Làm thế nào để thoát khỏi chứng đầy hơi: nguyên nhân, triệu chứng và giảm đau
• 4 Cẩm nang phòng đột quỵ từ chuyên gia tim mạch khi trời rét đậm
• 5 Quên Kombucha đi: 4 siêu đồ uống giàu Probiotics gấp bội
• 6 Sau 50 tuổi: các bài tập vàng giúp kéo dài tuổi thọ
• 7 Cẩn trọng dấu hiệu tê bì tay chân, chuột rút buổi sáng
• 8 Tại sao vitamin C tự nhiên lại là vị cứu tinh cho da vào mùa đông
• 9 Chuyên gia tiết lộ: 4 thói quen “vàng” giúp ổn định đường huyết
• 10 Giảm mỡ nội tạng nên ăn nhóm thực phẩm nào

• 1 Tăng tuổi thọ người lớn tuổi nên tránh xa 3 điều này
• 2 Thói quen xấu âm thầm gây hại cho tim mạch cần bỏ ngay
• 3 Top 6 loại trái cây mùa hè giúp giảm cân hiệu quả
• 4 Những loại đồ uống cải thiện làn da, bổ sung khí huyết
• 5 Thói quen gây hại cho thận cần bỏ ngay
• 6 5 cách để tăng cường sức khỏe đường ruột của trẻ
• 7 Các triệu chứng phổ biến của dư axit dạ dày
• 8 Kinh nghiệm đi khám tại bệnh viện Bạch Mai, hướng dẫn các bước khám bệnh
• 9 Bài tập Yoga nâng cao sức khoẻ với chuyên gia Ấn Độ Master Kamal (P4)
• 10 Giảm cân bằng ớt chuông an toàn lại hiệu quả

Chuyên khoa

• Làm thế nào để thoát khỏi chứng đầy hơi: nguyên nhân, triệu chứng và giảm đau
• Mối tương tác giữa SIBO và bệnh gan thông qua trục ruột-gan, những hiểu biết mới nhất
• 6 lời khuyên cho người rối loạn tiêu hóa để thành công với chế độ ăn ít FODMAP
• Chỉ số IQ trung bình là bao nhiêu và điểm số của bạn thực sự có ý nghĩa như thế nào
• Các triệu chứng về đường ruột có phải do nấm mốc gây ra không?
• Người cây căn bệnh da liễu kỳ lạ

Liên hệ Về chúng tôi Điều khoản sử dụng Chính sách bảo mật