Câu Chuyện đằng Sau Con Cá Trống Pêru

Ông Taurino Querevalu sống tại Pêru, một trong những nước có trữ lượng cá trống lớn nhất thế giới. Thế nhưng cảnh tượng mà mọi người thường thấy là sau những lần ra khơi đánh cá, ông Querevalu lại tay trắng trở về.

Ngư dân Pêru đã từng vào bờ với những con tàu đầy ắp cá trống.

Trước đây, hiếm khi chiếc tàu đánh cá của vị thuyền trưởng 48 tuổi này vào cảng với một khoang cá rỗng tuếch như vậy. Ông Querevalu ngậm ngùi nhớ lại: “Ngày ấy có đủ cá dành cho tất cả mọi người. Chúng tôi, cứ ra biển là thấy bạt ngàn cá”. Nhưng đó là câu chuyện của gần 10 năm trước.

Cá trống Pêru phát triển mạnh trong dòng biển lạnh mang theo nhiều sinh vật phù du chảy dọc theo bờ biển Pêru và Chilê. Loài cá này hiếm khi được người ta ăn tươi mà thường được phơi khô rồi nghiền ra thành bột để xuất khẩu làm thức ăn giàu chất đạm dành cho gia súc hoặc thủy sản. Bột cá trống chiếm khoảng 1/3 nền công nghiệp chế biến bột cá trên toàn cầu, là nguồn thức ăn “vỗ béo” lý tưởng cho đàn cá hồi ở Na Uy cho tới những chú lợn được nuôi ở Trung Quốc.

Trong thập kỷ qua, số lượng cá trống ở Pêru đã giảm gần một nửa bất chấp khả năng sinh sản nhanh chóng của chúng. Theo Tổ chức Nông Lương của Liên hợp quốc, cá trống là loài cá bị “bóc lột” nặng nề nhất trong lịch sử thế giới. Số liệu của Viện hải dương Pêru cho thấy, trữ lượng cá trống đã sụt giảm đến 41% kể từ mùa hè năm 2011 và thấp hơn mức bình quân trong vòng 12 năm qua khoảng 28%.

Thực trạng này không chỉ khiến Pêru đánh mất vị trí là nước xuất khẩu bột cá số một thế giới, mà còn làm dấy lên hồi chuông báo động về vấn đề an ninh lương thực tại quốc gia trước đây sở hữu nguồn thủy sản dồi dào và giá rẻ này. Giá thủy sản kể từ năm 2009 đã tăng gấp bốn lần so với mức tăng của các loại thực phẩm khác. Bên cạnh đó, sự sụt giảm trữ lượng cá liên tục trong nhiều năm qua còn tác động tiêu cực lên chuỗi thức ăn trong tự nhiên. Các loài sinh vật biển ăn cá trống cũng theo đó mà ít dần đi. Hệ sinh thái biển bị biến đổi nghiêm trọng.