Câu đối nhà thờ họ hay Hoành Phi câu đối là một trong những kiến trúc tâm linh, thờ cúng vô cùng quan trọng, không thể thiếu trong các từ đường, nhà thờ họ. Hoành Phi câu đối phổ biến nhất là các vùng đồng bằng, miền núi Bắc Bộ và Trung Bộ.
Chất liệu thường thấy nhất của bức Hoành Phi là gỗ, đồng còn câu đối nhà thờ thường dùng bằng gỗ, xi măng. Ngoài ra ở nhà thờ họ cũng có sử dụng các cột đá lớn phía ngoài và các cột đá mái hiên, cột đá trong nhà để khắc câu đối.
Câu đối cột đồng trụ nhà thờ họ
Cau doi ha tho ho được gọi là Doanh thiếp – 楹 帖, Doanh liên – 楹 聯, Đối liên – 對 聯 (một cặp câu đối xứng). Thông thường phần hoành phi câu đối thường được sử dụng bằng gỗ sơn son, thiếp vàng, chữ trên câu hoành phi và câu đối màu đen, đỏ, vàng tùy vào cách phối màu của nghệ nhân và yêu cầu của gia chủ.
Hoành Phi, Câu Đối nhà thờ họ Trần và các họ lớn ở Miền Bắc, trung Việt Nam sẽ gồm một bức hoành phi 3 đến 4 chứ Hán, Nôm, và một cặp câu đối bằng gỗ hoặc khắc lên cột đá. Người ta cũng có thể thay hoành phi bằng cuốn thư với các đường nét chạm khắc tinh xảo.
Chữ Hán trên bức Hoành Phi, Cuốn Thư
Đây là một số mẫu chữ Hán hay và ý nghĩa thường được khắc trên Hoành Phi nhà thờ họ
Chứ Hán – Phiên Âm – Dịch Nghĩa:
万古英灵 – Vạn cổ anh linh – Muôn thủa linh thiêng
追念前恩 – Truy niệm tiền ân – Tưởng nhớ ơn xưa
留福留摁 – Lưu phúc lưu ân – Giữ mãi ơn phúc
海德山功 – Hải Đức Sơn Công – Công Đức như biển như núi
