Cây Củ đậu (củ Sắn) - RAU RỪNG VIỆT NAM

Cây củ đậu (củ sắn)

CÂY CỦ ĐẬU (CỦ SẮN)

Mô hình cây củ đậu Củ đậu -Tên gọi khác: Dây củ sắn, Cây sắn nước. -Tên tiếng Anh: Jícama, Yam bean, Mexican Yam, MexicanTurnip, -Tên khoa học: Pachyrhizus erosus (L.)Urb. -Tên đồng nghĩa: (không có) -Các loài tương cận: Dây củ đậu Nam Mỹ (Pachyrhizus ahipa). Dây củ đậu Amazon (Pachyrhizus tuberosus) Lưu ý quan trọng! Cần phân biệt với Cây sắn dây (có tên khoa học là Pueraria thomsoni Benth.), cũng thuộc họ Đậu (Fabaceae), có nguồn gốc ở Châu Á, là vị thuốc Đông y quan trọng ở Trung Quốc từ hàng ngàn năm với tên vị thuốc là Cát căn (là củ của Cây sắn dây). Nhiều tài liệu Đông y không chính thống cho rằng “Cát căn” là củ sắn (củ đậu) là một sai lầm lớn, rất nguy hiểm. Trong trang Blog/Website này có trang riêng nói về Cây sắn dây (khác với Dây củ sắn /củ đậu) được đề cập ở đây.

Phân loại khoa học

Scientific classification
Bộ(ordo): Đậu (Fabales)
Họ(familia): Đậu (Fabaceae)
Phân họ(subfamilia): Đậu (Faboideae)
Tông(tribus): Phaseoleae
Phân tông(subtribus): Glycininae
Chi(genus): Pachyrhizus
Loài(species): Pachyrhizus erosus
Loài Cây củ đậu (=Cây củ sắn) hoàn toàn khác biệt với Cây sắn dây có tên khoa học là Pueraria thomsoni với củ của loài cây này có vị thuốc Đông y là “Cát căn”.

Phân bố

Chi Củ đậu (Pachyrhizus) là một chi nhỏ gồm khoảng 5 đến 6 loài dây leo có rể phình thành củ phân có nguồn gốc ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới Châu Mỹ. Sau khi người Châu Âu khám phá ra Châu Mỹ một số loài quan trọng trong chi này được giới thiệu sang Châu Phi, Châu Á và Châu Úc. Loài Củ đậu hay dây củ sắn (Pachyrhizus erosus) là loài dây leocó nguồn gốc từMexicoTrung Mỹ. Người Tây Ban Nha đưa dây củ sắn từ Mexico vào Philippines trong thế kỷ thứ 18 và từ đó cây củ đậu được lan truyền đến các khu vực khác củ Đông Nam Á và Trung Quốc. Hiện nay Cây củ đậu được trồng nhiều Châu Mỹ,Trung QuốcĐông Nam Á. Ở Việt Nam Cây củ đậu được người Pháp nhập vào đầu thế kỷ 20 và được trồng nhiều ở các tỉnh Đồng bằng Sông Cữu Long và Miền Đông Nam Bộ, ở Miền Bắc gọi là Cây củ đậu.

Mô tả

Cây củ đậu là loài dây leo thân thảo sống lâu năm, thân chính sống hằng năm và tái sinh qua chồi non mọc từ củ để sống nhiều năm. -Thân: Thân dây leo dài 4-5 mét, có thể đến 10 mét nếu có dàn để bò, gồm một thân chính và nhiều nhánh phụ. Từ củ mọc thành chồi mới để tạo thành các thân chính ở các thế hệ tiếp theo. -Củ: Củ do những đoạn rễ cái phình to mà thành, có thể dài tới 2 m và nặng đến 20 kg. Vỏ củ có màu vàng và mỏng như giấy còn ruột có màu trắng kem hơi giống ruộtkhoa tâyhayquả lê. Củ sắn có vị ngọt thường được ăn sống, đôi khi được chấm muối hoặc với nướcchanhvàớtbột. Người ta cũng nấu củ sắn dưới dạngxúp,món xào. -Lá: Lá kép gồm 3 chét hình tam giác rộng, mỏng. -Hoa: Hoa màu tím nhạt mọc thành chùm ở nách lá; ởViệt Namthường ra vào tháng 4, tháng 5; hoa khá lớn, mọc thành chùm dài ở kẽ lá. -Quả: Quả nang tự khai, vỏ quả hơi có lông, không cuống, dài 12 cm, được ngăn vách nhiều rãnh ngang, thường chứa từ 4-9 hạt. -Hạt: Hạt khá lớn, có màu vàng nâu. Trong hạt chứa rất nhiều chất độc (Poison). Chủ yếu là chất rotenonevà tephrosin, các chất này rất độc với cá, côn trùng và động vật máu nóng. Do đó người xưa thường dùng hạt củ sắn để làm thuốc trừ sâu khi chưa có thuốc hóa học. Trồng bằng hạt, thời gian từ lúc hạt nảy mầm đến khi thu hoạch củ là 110 - 120 ngày.

Thành phần dinh dưỡng

Trong cây củ đậu, ngoài củ sắn là không có chất độc (Poison). Các bộ phận còn lại của cây như rể, thân, cành, hoa, quả, hạt đều có chất độc, chủ yếu là chất rotenone và tephrosin, các chất này có rất nhiều trong hạt. Trong 100g củ đậu có chứa 92g nước, 1g protit, 6g glucit, 0.7g xenluloza, 0.3g tro, cung cấp được 29 Kcalo và một lượng nước ngon ngọt có tác dụng giải nhiệt, giải khát. Ngoài ra, trong củ đậu còn có nhiều vitamin và muối khoáng (8mg canxi, 16mg photpho, 6mg vitamin C... trong 100g) cần thiết cho cơ thể. Hương vị ngọt ngào của củ đậu là do chất oligofructoseInulin(còn gọi là đường fructo-oligosaccharide) là một chất prebiotic.

Công dụng

a-Củ đậu được dùng làm rau 1-Củ đậu dùng làm rau tươi Củ đậu tươi xắt miếng, xắt lát, xắt nhuyển hoặc thái mỏng được dùng làm rau tươi hoặc sà lách rau rất phổ biến ở các nước Châu Á và Nam Mỹ. Ở Việt Nam món củ đậu xắt nhuyển không thể thiếu khi ăn với bánh xèo, bánh cuốn. Rau củ đậu Món sà lách củ đậu Món sà lách cà rốt củ đậu Món gỏi củ đậu 2-Củ đậu tươi dùng để ăn chơi Trong mùa nắng nóng, củ đậu được gọt bỏ vỏ, xắt miếng để ăn giải nhiệt. Rất được quý cô, quý bà ưa thích. Củ đậu là món ăn chơi rẻ tiền nhưng bổ dưỡng và mát mẽ. Món củ đậu tươi 3-Củ đậu dùng để xào Món củ đậu xào rất phổ biến ở những nước có trồng và nhập khẩu củ đậu tươi. Ở Việt Nam củ đậu xào riêng hoặc xào chung với giá, hẹ, đậu hũ rất phổ biến trong cả món ăn chay và món mặn thì có thịt, hải sản… Củ đậu xào là món ăn bình dị và phổ biến nhất ở miền Trung. Món ăn đơn giản, không cầu kỳ. Củ đậu lột bỏ vỏ, rửa sạch và thái thành từng lát mỏng. Đặt chảo lên bếp, phi thơm dầu ăn, cho củ đậu vào đảo nhanh khoảng chừng vài phút, nêm gia vị vừa ăn. Để lửa vừa, xào gần chín thì thêm ít lá nén thái nhỏ, nếm lại cho vừa ăn. Món củ đậu xào đơn giản Sau đây là các món củ đậu xào điển hình ở Việt Nam: +Món củ sắn xào thịt Nguyên liệu: 150g thịt nạc dăm, 200gcủ sắn, 50g bông hẹ; 1/3 củ cà rốt Gia vị: hành tỏi băm, hành ngò, tiêu, dầu ăn, nước tương, hạt nêm Cách làm: -Thịt nạc cắt lát mỏng, ướp 1/2m hạt nêm, tiêu, hành tỏi băm, để thấm. -Củ đậu gọt vỏ, cắt hình vuông bằng dao răng cưa. Cà rốt tỉa hoa, cắt lát mỏng. Bông hẹ cắt khúc 3cm. Hành ngò cắt khúc 1cm. -Phi thơm hành tỏi băm, xào săn thịt, cho cà rốt và củ đậu vào, nêm 1/2m hạt nêm, thêm ít nước vào xào cho củ đậu chín, cuối cùng cho bông hẹ và hành ngò vào xào chín tới. Tắt lửa. -Chocủ đậu xào thịtra dĩa, rắc thêm tiêu, trang trí hành ngò, chấm kèm nước tương. Món củ đậu xào thịt Món Củ đậu xào ruốc Nguyên liệu: 400g củ đậu, 100g con ruốc khô, 50g hành lá, 2 thìa cà-phê hành tỏi băm nhuyễn. Gia vị: muối, đường, hạt nêm, dầu ăn, nước tương, ớt thái lát. Cách chế biến: -Củ đậu gọt vỏ, thái sợi dài 4cm, dày 0,7cm. -Con ruốc đem xào nhanh tay với 1 thìa súp dầu ăn, cho ra bát. -Phi thơm hành tỏi băm với 1 thìa súp dầu ăn. -Cho củ đậu vào xào trên lửa lớn, nêm gia vị vào vừa đủ. -Tiếp tục cho con ruốc cùng hành lá băm nhuyễn vào đảo đều, tắt bếp. Cho ra đĩa, dùng kèm nước tương và ớt thái lát. Món củ đậu xào ruốt 4-Củ đậu dùng trong các món nấu Củ đậu được dùng trong các món canh, súp, kể cả canh chay hay canh mặn. Với canh mặn củ đậu được nấu với xương, thịt. Điều đặc biệt là củ đậu tuy mềm nhưng khi nấu vẩn còn nguyên, ít khi bị rã như các loại khoai và rau quả khác. Món canh củ đậu b-Các bộ phận cây củ sắn dùng làm thuốc Theo Đông y Cây củ đậu từ hạt, hoa, lá, củ đều được tận dụng để làm thuốc. -Củ có vị ngọt, tính mát, có tác dụng sinh tân chỉ khát, được dùng trị bệnh nhiệt khát nước, trường phong hạ huyết (đi ngoài ra máu). Phụ nữ thường dùng củ đậu tươi xắt lát xoa hoặc ép lấy nước bôi mặt hoặc cắt ăn sống như một loại hoa quả vừa mát, bổ, đỡ khát nhanh lại có tác dụng làm mịn da. Củ đậu khô có thể tán bột dùng làm phấn bôi mặt, xoa rôm, sảy. Củ đậu hầu như không chứa chất béo, thích hợp cho việc ăn nhẹ, giảm cân. Trong củ đậu cũng giàu chất xơ nên rất tốt cho hệ tiêu hóa, có lợi cho đại tiện. -Lá cây có chất độc, nên cũng chỉ dùng chữa bệnh ngoài da. -Hoa củ đậu dùng trị trúng độc rượu cồn mạn tính. -Hạt cây củ đậu rất độc, nếu ăn phải dễ dẫn đến tử vong, nhưng dùng nó giã nhỏ nấu với dầu mè để nguội bôi chữa ghẻ lại rất hiệu quả. Lưu ý khi dùng các bộ phận cây củ đậu (củ sắn) làm thuốc Trong hạt củ đậu có chứa một chất độc gọi là rôtenon, hàm lượng từ 0.56 - 1%, người và súc vật ăn phải sẽ bị ngộ độc. Người dân vùng trồng củ đậu cũng biết rõ tính chất độc của loại hạt này. Từ lâu, ở một số nơi người ta vẫn lấy hạt củ đậu ngâm nước một đêm rồi giã nhỏ, pha thêm nước vào trộn đều để làm thuốc trừ rệp cho cây trồng, bông, thuốc lá, mía... Trong thực tế đã có những trẻ em ăn nhầm hạt củ đậu vì tưởng là loại hạt đậu đỗ và bị ngộ độc. Trồng cây củ đậu Thu hoạch củ đậu Kỹ sư Hồ Đình Hải Tài liệu tham khảo 1- http://en.wikipedia.org/wiki/Pachyrhizus 2-http://en.wikipedia.org/wiki/Pachyrhizus_erosus 3-http://vi.wikipedia.org/wiki/Cay_cu_dau 4-http://www.congbothucpham.com/dinh-duong/24-ngon-mat-nhu-cu-dau.html 5-http://www.orienttea.com.vn/index.php?module=com_content&task... 6-http://vietpharm.com.vn/Coi-chung-voi-hat-cu-dau_.aspx 7-http://giadinh.vnexpress.net/tin-tuc/am-thuc/cu-dau-mon-an-nha-que.html 8-http://www.vietgiaitri.com/an-choi/am-thuc/…/che-bien-cu-san-xao-thit/

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

Bài đăng Mới hơn Bài đăng Cũ hơn Trang chủ Đăng ký: Đăng Nhận xét (Atom)

BẢN DỊCH DÀNH CHO ĐỌC GIẢ QUỐC TẾ

TIN THỜI SỰ MỚI NHẤT

  • NHÂN DÂN ONLINE (English)
  • TIN NHANH VIỆT NAM
  • Thời sự: NHÂN DÂN ĐIỆN TỬ
  • DỰ BÁO THỜI TIẾT HÔM NAY VÀ 24 ĐẾN 48 GIỜ TỚI

CÁC BÀI ĐƯỢC TRUY CẬP NHIỀU NHẤT

  • Dây trái giác DÂY TRÁI GIÁC Kỹ sư Hồ Đình Hải Cập nhật ngày 12/2/2014 Dây trái giác Trái giác -Tên gọi khác: Dây vác, Dây sạt -Tê...
  • Cây Bồ công anh Việt Nam CÂY BỒ CÔNG ANH VIỆT NAM Theo GS.TS   Đỗ Tất Lợi ( Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam ) thì cây Bồ công anh trong tiếng Việt để ch...
  • Cây thù lù (các loại) CÂY THÙ LÙ (CÁC LOẠI) Kỹ sư Hồ Đình Hải Cập nhật ngày 23/2/2014 Cây Thù lù cạnh hay Tầm bóp Cây thù lù nhỏ Cây thù l...
  • Cây tầm bóp ( Thù lù cạnh ) CÂY TẦM BÓP (THÙ LÙ CẠNH) Kỹ sư Hồ Đình Hải Cập nhật ngày 23/2/2014 Cây tầm bóp 1-Tên gọi và danh pháp khoa học - Tên thườ...
  • Cây củ đậu (củ sắn) CÂY CỦ ĐẬU (CỦ SẮN) Mô hình cây củ đậu Củ đậu - Tên gọi khác: Dây củ sắn, Cây sắn nước. - Tên tiếng Anh: J ícama , Yam bea...
  • Dây trái gùi DÂY TRÁI GÙI Kỹ sư Hồ Đình Hải Cập nhật ngày 20/05/2014 Dây trái gùi - Tên gọi khác : Dây trái guồi - Tên tiếng Anh : ...
  • Cây Sa kê Cây Sa kê Cây Sa kê 1- Tên gọi: + Tên khoa học:   Artocarpus altilis   (Parkinson) Fosberg. + Tên đồng nghĩa : Artocarpu...
  • Móp gai MÓP GAI -Tên gọi khác: Móp, Cừa , Ráy gai, Chóc gai, Dã vu, Hải vu, Sơn thục gai. -Tên tiếng Anh:   Pimply lasia, unicorn plant . ...
  • Cây lộc vừng CÂY LỘC VỪNG Cây lộc vừng Hồ Gươm ( Barringtonia acutangula ) Cây lộc vừng –Cây Mứng- Huế ( Barringtonia acutangula ) Cây...
  • Cây chùm ngây CÂY CHÙM NGÂY Cây chùm ngây -Tên gọi khác: Cây kỳ diệu (tên từ nước ngoài). -Tên tiếng Anh: Moringa tree , Drumstick tree, Hors...

Hãy tìm đọc các trang Blog và Web của Kỹ sư Hồ Đình Hải

  • RAU RỪNG VIỆT NAM Cây Sa kê - *Cây Sa kê* Cây Sa kê *1- Tên gọi:* *+ Tên khoa học:* *Artocarpus altilis *(Parkinson) Fosberg. *+ Tên đồng nghĩa*: *Artocarpus communis* J. R. Forst. & G. ... 11 năm trước
  • Bảo Vệ Thực Vật Nấm đối kháng Trichoderma - *NẤM ĐỐI KHÁNG TRICHODERMA* Chế phẩm nấm Trichoderma BIMA của Trung tâm Công nghệ sinh học TP HCM *1-Phân loại khoa học* (*Scientific classification)* *Giớ... 12 năm trước
  • THE GLOBAL AGRICULTURE Director General of IRRI - *Director General of IRRI* Dr. Robert S. Zeigler. IRRI office in Philippines Dr. Robert "Bob" Zeigler is an internationally respected plant pathologist wi... 12 năm trước
  • World rices Director General of IRRI - *Director General of IRRI* Dr. Robert S. Zeigler. IRRI office in Philippines Dr. Robert "Bob" Zeigler is an internationally respected plant pathologist wi... 12 năm trước
  • THE NATURE AND LIVING WORLD The Earth Mantle - Mantle (geology)[image: Picture] The *mantle* is a part of a terrestrial planet or other rocky body large enough to have differentiation by density... 13 năm trước
  • TOP TEN OF THE WORLD Top 10 largest river drainage basin in the world - *The top 10 largest river drainage basins in the world* The Amazon river basin map *River* *Location* *Size of Area and Discharge rate* *Drainage basin* ... 13 năm trước
  • Wild vegetables Centella: The famous wild vegetable of Asia - *Centella (Centella asiatica): The famous wild vegetable of Asia* Wild vegetable: *Centella asiatica* *Centella asiatica juice used in Vietnam* *Classifi... 13 năm trước
  • Plant Protection Rattus: the main pest of crops - *Rattus: the main pest of crops* Brown rat (*Rattus norvegicus*) Black rat (*Rattus rattus*) *Classification* *Kingdom:* Animalia. *Phylum:* Chordata. ... 13 năm trước
  • THE EDIBLE PLANTS IN VIETNAM - HOME -
  • THE WORLDWIDE VEGETABLES - The-World-wide-vegetables -
  • THE WORLDWIDE FRUITS - HOME -
  • Kỹ sư Hồ Đình Hải -
  • Cây lúa thế giới -
  • Ho Dinh Hai - HOME -

Hãy đọc những bài viết của Kỹ sư Hồ Đình Hải trong Blog này!

  • ▼  2013 (46)
    • ▼  tháng 4 (11)
      • Cây mè
      • Cây mướp rồng Nhật Bản
      • Cây mướp rừng
      • Cây khoai mỡ
      • Cây khoai từ
      • Cây củ nâu
      • Cây củ mài
      • Cây rau má lá rau muống
      • Cây sắn dây
      • Cây củ đậu (củ sắn)
      • Cây khoai lang

Từ khóa » Củ đậu Tên Tiếng Anh