Cây Xanh đô Thị | Tiến Sĩ Nguyễn Thị Thu Hiền - Mysite Tuaf

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC CÂY XANH ĐÔ THỊ

1. Thông tin chung môn học

- Số tín chỉ: 3 (2 lý thuyết + 1 tiểu luận/bài tập lớn)

- Học phần tiên quyết:

- Học phần học trước:

- Học phần song hành:

- Khoa/Bộ môn phụ trách học phần: Bộ môn Cây ăn quả - Nông học.

- Số tiết quy định đối với các hoạt động:

+ Giờ nghe giảng: 22 tiết

+ Thảo luận: 8 tiết

+ Tiểu luận (Bài tập lớn): 30 tiết

2. Thông tin chung về các giảng viên môn học

TT	Học hàm, học vị, họ tên	Số điện thoại	Email
1	TS. Nguyễn T.Thu Hiền	0983419156	[email protected] [email protected]
2	Th.S Hà Duy Trường	0982263909	[email protected]

3. Tóm tắt nội dung môn học

Nội dung chính của học phần bao gồm:

- Chương 1. Mở đầu

- Chương 2. Chức năng của cây xanh đô thị

- Chương 3. Đặc điểm sinh trưởng phát triển cây thân gỗ

- Chương 4. Quản lý, nuôi dưỡng cây xanh đô thị

- Chương 5. Xén tỉa, chỉnh hình cây xanh đô thị

- Chương 6. Kỹ thuật trồng cây xanh đô thị

4. Mục tiêu môn học

- Mục tiêu về kiến thức: Trang bị cho sinh viên cơ sở lý thuyết và những kỹ năng về chăm sóc, quản lý và trồng cây xanh đô thị; có thể triển khai được một số nghiên cứu và ứng dụng cụ thể.

- Mục tiêu về kỹ năng: Sau khi học xong chương trình, sinh viên có khả năng tổ chức tốt các hoạt động sản xuất từ khâu thiêt kế, chỉ đạo thi công: chăm sóc, quản lý và trồng cây xanh đô thị.

- Mục tiêu về thái độ: Sinh viên được rèn luyện tính nghiêm túc, trung thực trong nghiên cứu khoa học, yêu ngành, yêu nghề.

5. Học liệu

a) Tài liệu sử dụng chính cho môn học

(1) Nguyễn Thị Thu Hiền (2014), Bài giảng Cây xanh đô thị. Trường ĐH Nông Lâm Thái Nguyên.

(2) Lãnh Bình Sinh, Sinh thái học lâm viên, Nxb Lâm nghiệp Trung Quốc, 2004.

(3) Zhou Xiaofeng, Rừng và môi trường sinh thái, Nxb Lâm nghiệp Trung Quốc, 1999.

b) Tài liệu tham khảo

(1) Nguyễn Văn Huy, Bài giảng Cây đô thị. Trường ĐH Lâm nghiệp Việt Nam, Hà Nội.

(2) Lê Mộng Chân, Lê Thị Huyên (1996). Thực vật rừng. Trường ĐH Lâm nghiệp Việt Nam. Nxb Nông nghiệp, Hà Nội.

(3) Lưu Đức Hải (1998). Cơ sở khoa học môi trường. Trường ĐH Khoa học tự nhiên - Hà Nội.

(4) Bế Minh Châu, Phùng Văn Khoa. Phòng chống cháy rừng. Nxb Nông nghiệp, Hà Nội.

6. Nhiệm vụ của sinh viên

- Dự lớp trên 80% tổng số thời lượng của học phần.

- Chuẩn bị các bài thảo luận theo yêu cầu của giáo viên.

- Hoàn thành các bài tập được giao trong sách bài tập.

7. Tiêu chuẩn đánh giá sinh viên và thang điểm

- Điểm đánh giá bộ phận chấm theo thang điểm 10 với trọng số như sau:

+ Chuyên cần: 0,2 (tiểu luận/bài tập lớn: 50%; Thảo luận+ý thức học: 50%)

+ Kiểm tra giữa học phần: 0,3

+ Điểm thi kết thúc học phần: 0,5

+ Hình thức thi: Tự luận

- Điểm học phần: là điểm trung bình chung có trọng số của các điểm đánh giá bộ phận và điểm thi kết thúc học phần làm tròn đến một số thập phân.

8. Nội dung chi tiết môn học

8.1. Nội dung về lý thuyết và thảo luận

Chương 1. Mở đầu

(Tổng số tiết: 3; Số tiết lý thuyết: 2; Số tiết thảo luận: 1)

I. Đặc điểm khu đô thị, khu dân cư

1. Kinh tế, xã hội

2. Môi trường tự nhiên

II. Đặc điểm cây xanh đô thị

1. Khái niệm cây xanh đô thị

Sinh viên làm việc theo nhóm trước khi học nội dung 1.2, 1.3

2. Đặc điểm cây xanh đô thị

III. Yêu cầu đối với cây xanh đô thị

Chương 2. Chức năng của cây xanh đô thị

(Tổng số tiết: 6; Số tiết lý thuyết: 4; Số tiết thảo luận 2)

Câu hỏi: Cây xanh có những chức năng/vai trò gì trong đô thị?

I. Chức năng cải thiện môi trường sống

Chức năng cải thiện môi trường sống được thể hiện như thế nào? (Thảo luận theo theo nhóm)

1. Cải thiện chất lượng không khí
2. Giảm thiểu tiếng ồn (Thanh âm)
3. Thanh lọc nước và hạ thấp mực nước ngầm trong đô thị
4. Điều chỉnh nhiệt độ không khí và giảm bức xạ nhiệt

II. Chức năng phòng hộ

Chức năng phòng hộ được thể hiện như thế nào? (Làm việc theo nhóm)

1. Tác dụng điều tiết dòng chảy bề mặt
2. Tác dụng phòng lửa
3. Tác dụng cản gió
4. Tác dụng hấp phụ chất phóng xạ và kim loại độc hại

III. Chức năng làm đẹp (Kiến tạo cảnh quan)

IV. Chức năng sản xuất

Chương 3. Đặc điểm sinh trưởng phát triển cây thân gỗ

(Tổng số tiết: 6; Số tiết lý thuyết: 4; Số tiết thảo luận: 1; Làm bài kiểm tra: 1)

I. Các bộ phận của cây thân gỗ

1. Rễ cây
2. Thân cành
3. Lá cây
4. Hoa
5. Quả

II. Quá trình sinh trưởng và phát triển của cây thân gỗ

1. Khái niệm sinh trưởng, phát triển
2. Các giai đoạn/thời kỳ sinh trưởng phát triển
3. Đặc điểm của quá trính sinh trưởng phát triển

a) Tính chín muộn

b) Vừa sinh trưởng vừa phát triển

c) Tính gián đoạn

d) Tính chu kỳ

e) Tính tương quan

III. Môi trường sống của thực vật thân gỗ

1) Khí hậu

2) Đất đai

3) Ánh sáng

Chương 4. Quản lý nuôi dưỡng cây xanh đô thị

(Tổng số tiết: 7; Số tiết lý thuyết: 6; Số tiết thảo luận: 2)

I. Quản lý đất

II. Bón phân

1) Nguyên tắc bón phân

2) Thời kỳ bón phân

3) Phương pháp bón phân

III. Tưới nước, thoát nước

1) Thời kỳ tưới nước

2) Phương pháp tưới nước

IV. Các quản lý chăm sóc khác đối với cây xanh đô thị

1. Thiên tai và phòng tránh thiên tai
2. Bảo vệ và tu bổ cây
3. Quản lý cây cổ cây di tích
4. Quản lý chăm sóc cây theo mục đích

a) Cây trồng riêng lẻ

b) Cây sân vườn

c) Cây đường phố

d) Khóm cây, mảng rừng

e) Hàng rào cây (Thực vật hàng rào)

Chương 5: Xén tỉa, chỉnh hình cây xanh đô thị

(Tổng số tiết: 6; Số tiết lý thuyết: 3; Số tiết thảo luận: 2; Số tiết kiểm tra: 1)

I. Ý nghĩa và nguyên tắc xén tỉa chỉnh hình cây xanh đô thị

1. Ý nghĩa
2. Nguyên tắc xén tỉa và chỉnh hình

Thảo luận nhóm: Công tác xén tỉa chỉnh hình cây xanh đô thị phải tuân thủ những nguyên tắc nào, tại sao, liên hệ cho những khu đô thị ở Việt Nam?

II. Kỹ thuật xén tỉa và chỉnh hình cây xanh đô thị

1. Kỹ thuật xén tỉa

a) Thời kỳ xén tỉa

b) Phương pháp xén tỉa

2. Kỹ thuật chỉnh hình

a) Thời gian chỉnh hình

b) Hình thức chỉnh hình

III. Xén tỉa chỉnh hình một số loại cây xanh đô thị

1. Loài tùng bách
2. Cây sân vườn, cây đường phố
3. Cây bụi
4. Cây dây leo
5. Cây hàng rào

Chương 6. Kỹ thuật trồng cây xanh đô thị

(Tổng số tiết: 2; Số tiết lý thuyết: 2; Số tiết thảo luận: 0)

I. Kỹ thuật đánh chuyển cây xanh đô thị

1) Tiêu chuẩn trước khi vận chuyển

2) Thời gian vận chuyển

3) Đào và bao bọc cây

4) Bốc dỡ, vận chuyển

II. Kỹ thuật trồng cây xanh đô thị

1) Chọn/ xác định vị trí trồng

2) Kết cấu hố trồng

3) Chăm sóc cây đô thị sau trồng

8.2. Phần tiểu luận/bài tập lớn (tương đương với 1TC = 30 tiết bài tập/1 tuần điều tra ngoài thực địa)

Tên tiểu luận: ĐIỀU TRA ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG CÂY XANH TRÊN MỘT SỐ TUYẾN ĐƯỜNG PHỐ CHÍNH THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN VÀ ĐỀ XUẤT PHƯƠNG ÁN CẢI TẠO

Bao gồm các nội dung sau:

1. Điều tra thành phần loài cây xanh trên các tuyến đường phố, số lượng cây/mỗi loài cây.

2. Tìm hiểu về đặc điểm sinh thái cơ bản (đất, nước, ánh sáng, nhiệt độ,..) của từng loài trên tuyến đường phố.

3. Điều tra đo đếm các chỉ tiêu sinh trưởng: D1.3, Hvn, Dt, Hdc của cây. Trên cơ sở đó đánh giá được tình hình sinh trưởng phát triển của cây xanh trên các tuyến phố.

4. Điều tra tình hình sâu bệnh hại cây; điều tra các biện pháp kỹ thuật tác động trong công tác quản lí, chăm sóc, trồng,.v.v.. đối với cây xanh trên các tuyến phố.

5. Đánh giá công tác quản lí, nuôi dưỡng, chăm sóc cây xanh đối với từng tuyến phố tốt hay không tốt.

6. Đề xuất ý kiến tôn tạo cảnh quan trên từng tuyến đường phố.

Các bảng biểu ghi chép khi điều tra được thiết kế như sau:

Hình minh họa: Kỹ thuật đo chiều cao cây bằng súng BlumeLeiss

Bảng đặc điểm một số thông số của tuyến đường phố điều tra

TT	Tên đường	Chiều dài (m)	Chiều rộng (m)	Vỉa hè (m)	Tổng số cây	Tổng số loài	Cự li trung bình cây – cây
1	315B
2	...

Bảng: Kết quả điều tra hệ thống cây xanh trên tuyến đường phố điều tra

TT

Tên loài

Tên khoa học

Số cây

Tỷ lệ %

Tuổi

Các chỉ tiêu sinh trưởng

Tình hình sinh trưởng

D1.3 (cm)

Hvn (m)

Dt (m)

Hdc (m)

Tốt

TB

Kém

1

Sấu

2

…

Kết thúc bài tập lớn ngoài thực địa mỗi nhóm sinh viên phải hoàn thành báo cáo đồ án của nhóm mình.