Cha đẻ Thuyết Hỗn Mang Hiện đại Qua đời - Báo Tuổi Trẻ

Trang chủ » Thuyết Hỗn Mang Là Gì » Cha đẻ Thuyết Hỗn Mang Hiện đại Qua đời - Báo Tuổi Trẻ

Có thể bạn quan tâm

YL307Nu3.jpgPhóng to
Edward Lorenz - Ảnh: AFP
Học viện công nghệ Massachusetts (MIT - Mỹ) ngày 17-4 thông báo nhà khí tượng học, cha đẻ học thuyết hỗn mang hiện đại, Edward Lorenz, đã qua đời ngày 16-4 vì bệnh ung thư, hưởng thọ 90 tuổi.

Trên cương vị giáo sư tại MIT, Giáo sư Lorenz là người đầu tiên phát hiện ra hoạt động hỗn loạn trong mô hình toán học của các hệ thống thời tiết, trong đó những chênh lệch nhỏ trong một hệ động năng, như thời tiết, "có thể dẫn tới những hậu quả to lớn và thường không thể lường trước được".

Nghiên cứu này đã giúp ông phát triển thành học thuyết "hiệu ứng cánh bướm", ý tưởng cho rằng nếu một biến số đầu vào cực nhỏ thay đổi, chỉ như cú đập cánh của một loài côn trùng, có thế dẫn tới những hậu quả to lớn. Thuật ngữ trên được lấy từ tiêu đề bài thuyết trình năm 1972 của ông: "Khả năng dự báo: Liệu cú đập cánh của một con bướm ở Brazil có gây nên một cơn bão ở Texas?".

Trong thông báo, MIT ca ngợi những nghiên cứu ban đầu của Lorenz "đã đánh dấu bước khởi đầu của một lĩnh vực nghiên cứu mới có tác động không chỉ ở riêng lĩnh vực toán học mà còn tới mọi lĩnh vực khác của khoa học, như sinh học, vật lý học và xã hội học". Tuyên bố cũng cho rằng ngày nay nhiều nhà khoa học đã khẳng định thế kỷ 20 sẽ được nhớ tới bởi 3 cuộc cách mạng khoa học: thuyết tương đối, thuyết cơ học lượng tử, và thuyết hỗn mang.

Năm 1991, một ủy ban đã trao tặng Lorenz giải thưởng Kyoto về các môn khoa học cơ bản với khẳng định học thuyết gây chấn động của ông là kết quả của "một trong những thay đổi sâu sắc nhất trong quan điểm về tự nhiên của loài người kể từ định luật vạn vật hấp dẫn của Issac Newton".

Đọc tiếp Về trang Chủ đề

Từ khóa » Thuyết Hỗn Mang Là Gì