Châm Ngôn 2-6 BPT;NVB - Phần Thưởng Của Sự Khôn Ngoan

Get to know your Bible in your inbox! Sign up!

Passage Resources Hebrew/Greek Your Content Next Châm Ngôn 1Châm Ngôn 7Next Add parallel Share Print Page Options Close BPT Châm Ngôn 2-6 Vietnamese Bible: Easy-to-Read Version

Phần thưởng của sự khôn ngoan

2 Con ơi, hãy chú ý nghe lời tavà ấp ủ điều ta dạy bảo.2 Hãy nghe kỹ điều khôn ngoan;lưu ý đến điều thông sáng.3 Hãy đòi cho được sự khôn ngoan,van xin sự thông sáng.4 Hãy tìm kiếm nó như bạc,săn lùng nó như kho tàng kín giấu.5 Thì con sẽ biết kính sợ Chúa,và tìm được sự hiểu biết về Thượng Đế.6 Chỉ một mình Chúa là Đấng ban sự khôn ngoan;Ngài ban sự thông sáng và hiểu biết.7 Ngài dành khả năng cho những kẻ liêm chính.Ngài bảo vệ người ngay thẳng như cái thuẫn.8 Ngài trông chừng để mọi người được đối xử công bằng,và bảo vệ những kẻ trung thành với Ngài.9 Lúc ấy con sẽ hiểu biết điều ngay thẳng và công chính,cùng sự thanh liêm và các lối đi phải lẽ.10 Sự khôn ngoan sẽ nhập vào tâm trí con,con sẽ ưa thích sự hiểu biết.11 Lẽ phải sẽ bảo vệ con;sự hiểu biết sẽ canh chừng con.12 Nó sẽ giữ chân con khỏi lối đi của kẻ ác,khỏi những kẻ ăn nói thô bỉ,13 khỏi những kẻ bỏ lối đi chính trực,mà theo ngõ tăm tối.14 Chúng thích làm quấy,ưa làm những chuyện không ngay thẳng và gian ác.15 Các lối chúng đều cong quẹo,các đường chúng đều bất lương.16 Sự khôn ngoan sẽ giúp con tránh người đàn bà bất chính,kẻ quyến dụ con ngoại tình bằng những lời đường mật.17 Nàng bỏ chồng mình lấy lúc thanh xuân,không đếm xỉa đến lời hứa trước mặt Thượng Đế.18 Nhà nàng dẫn đến sự chết;các lối đi của nàng đưa đến chỗ chết.19 Không ai đi đến nàng mà trở về,hay sống lại cả.20 Sự khôn ngoan sẽ giúp con đi trên đường chính trực,và đi trong lối ngay thẳng.21 Người lương thiện sẽ sống trong xứ,và những ai vô tội sẽ ở trong đó.22 Nhưng kẻ ác sẽ bị trục xuất khỏi xứ,những kẻ bất trung sẽ bị ném ra khỏi đó.

Lời khuyên con cái

3 Con ơi, đừng quên lời dạy của ta,hãy ghi nhớ lời giáo huấn của ta trong trí.2 Thì con sẽ sống lâu,nó sẽ cho con sự bình an.3 Đừng bao giờ từ bỏ sự yêu thương và lòng thành tín.Hãy đeo nó như vòng xuyến nơi cổ.Ghi tạc nó vào lòng con như ghi trên tập vở.4 Để con được ơn và sự kính nểtrước mặt Thượng Đế cùng người đời.5 Hãy hết lòng nhờ cậy Chúa.Đừng ỷ lại vào sự hiểu biết riêng của con.6 Trong mọi việc làm hãy nhớ đến Chúa,thì Ngài sẽ giúp con đi đúng lối.

7 Đừng ỷ lại vào sự khôn ngoan của con.Hãy kính sợ Chúa và tránh làm điều quấy.8 Như thế thân thể con sẽ khỏe mạnh,và xương cốt con sẽ vững chắc.

9 Hãy dùng tài sản và hoa lợi đầu mùa của conmà tôn kính Chúa.10 Thì các kho chứa con sẽ đầy ắp,và các thùng rượu con sẽ tràn rượu mới.

11 Con ơi, đừng khinh thường sự sửa phạt của Chúa,chớ nổi giận khi Ngài sửa trị.12 Vì Chúa sửa dạy kẻ Ngài yêunhư người cha sửa dạy con cái mình.

13 Phúc cho người nào tìm được sự khôn ngoan,và kẻ có được sự hiểu biết.14 Sự khôn ngoan có giá trị hơn bạc,nàng [a] mang lợi ích hơn cả vàng ròng.15 Sự khôn ngoan quí hơn châu ngọc;không gì sánh với nó được.16 Tay phải nàng cho con sống lâu,còn tay trái nàng cho con sự giàu có và danh dự.17 Các lối đi của nàng đều thoải máivà các đường đi của nàng đều an tịnh.18 Nàng là cây sự sống cho kẻ nào nắm lấy nó.Ai ôm ấp nàng sẽ được hạnh phúc.

19 Chúa tạo nên trái đất nhờ sự khôn ngoan Ngài.Ngài đặt bầu trời vào vị trí nó nhờ sự thông sáng của Ngài.20 Nhờ sự hiểu biết, Ngài khiến các suối phun nước,và mây tạo ra mưa.

21 Con ơi, hãy nắm giữ sự khôn ngoan và trí sáng suốt.Đừng để chúng rơi khỏi tầm mắt con.22 Chúng sẽ giúp con sống lâuvà thêm trang sức như vòng xuyến nơi cổ con.23 Lúc đó con sẽ bước đi vững vàng trên đường lối mình,chân con sẽ không vấp ngã.24 Khi nằm xuống con sẽ không sợ hãi;con sẽ nằm ngủ bình yên.25 Con không sợ tai họa bất chợt xảy đến;con cũng không e ngại sự tàn phá rơi trên kẻ ác,26 vì Chúa là nguồn tin tưởng của con.Ngài sẽ giúp chân con khỏi mắc bẫy.27 Nếu sự việc nằm trong tầm tay con,hãy giúp đỡ người cần được giúp.28 Nếu con có trong tay đồ vật mà người láng giềng xin,thì đừng nói, “Mai đến đây tôi sẽ cho anh.”29 Đừng lập tâm hại người láng giềnglà người sống cạnh con và tin cậy con [b].30 Đừng vô cớ vu cáo người khác,hay thưa gởi kẻ không làm hại mình.

31 Đừng ganh tức với kẻ hung bạo,cũng đừng theo đường lối họ.32 Chúa ghê tởm kẻ lươn lẹo,nhưng Ngài kết bạn với người thanh liêm.33 Chúa nguyền rủa nhà kẻ ác,nhưng chúc phước cho nhà kẻ làm điều lành.34 Chúa chế giễu những kẻ chế diễu Ngài,nhưng Ngài ban ơn cho kẻ khiêm nhường.35 Những kẻ khôn ngoan sẽ nhận được vinh dự,nhưng kẻ ngu dại sẽ bị sỉ nhục.

Sự khôn ngoan vô cùng quan trọng

4 Các con ơi, hãy nghe lời dạy dỗ của cha;hãy chú ý để hiểu biết.2 Lời ta nói ra đều tốt lành,cho nên chớ quên điều ta dạy con.3 Khi ta còn là con trong nhà cha ta,ta như đứa con duy nhất của mẹ ta,4 Cha ta thường dạy ta như sau,“Hãy hết lòng nghe lời dạy của cha.Vâng theo lời chỉ dạy của cha thì con sẽ sống.5 Hãy tìm kiếm sự khôn ngoan và trí hiểu biết.Đừng quên hay bỏ qua lời ta dạy.6 Đừng lìa xa sự khôn ngoan thì nó sẽ chăm sóc con.Yêu mến nó thì nó sẽ giữ con an toàn.7 Sự khôn ngoan vô cùng quan trọng;cho nên hãy cố gắng có được sự khôn ngoan.Dù tốn kém bao nhiêucũng hãy ráng tìm được sự thông hiểu.8 Hãy quí trọng sự khôn ngoan, nó sẽ khiến con được cao trọng;nắm giữ nó thì nó sẽ mang vinh dự đến cho con.9 Nó sẽ như hoa trên tóc con,như mão triều rực rỡ trên đầu con.”

10 Con ơi, hãy lắng nghe và chấp nhận điều cha nói,thì con sẽ sống lâu.11 Cha dạy con đi theo đường khôn ngoan,cha dẫn con đi trên lối ngay thẳng.12 Khi con đi, sẽ không có gì kềm giữ con lại;lúc con chạy, con sẽ không bị vấp ngã.13 Hãy luôn luôn ghi nhớ điều con đã được dạy,đừng quên lãng.Hãy giữ lấy điều con đã họcvì nó vô cùng quan trọng cho đời con.14 Đừng bước vào con đường kẻ ác;cũng đừng làm như chúng.15 Hãy tránh xa lối ấy, chớ chạy theo chúng.Hãy tránh xa khỏi đường ấyvà tiếp tục đi đường con.16 Chúng không thể ngủ yên đượccho đến khi làm cho người khác vấp ngã.Chúng không nghỉ ngơi đượccho đến khi đã làm hại người khác.17 Chúng ăn nuốt điều ác và điều hung bạonhư thể ăn bánh và uống rượu.18 Đường lối của người công chính như ánh bình minh,càng ngày càng rực sáng cho đến giữa trưa.19 Nhưng con đường kẻ ác rất tăm tối;chúng không biết tại sao mình vấp ngã.

20 Con ơi, hãy lưu ý lời cha,nghe cho kỹ điều cha nói đây.21 Đừng bao giờ bỏ qua lời cha;hãy ghi tạc nó trong trí con.22 Vì chúng là sự sống cho ai tìm được;chúng mang sức khoẻ cho cả thân thể.23 Trên hết mọi việc hãy giữ tấm lòng của con,vì sự sống phát xuất từ đó [c].24 Chớ dùng miệng lưỡi mình mà nói dối;Hãy lấy môi gian dối ra khỏi con.25 Mắt con hãy nhìn thẳng phía trước,hãy nhìn thẳng trước mặt.26 Hãy thận trọng điều con làm,thì các bước đi của con sẽ vững chắc.27 Chớ quay qua bên phải hay bên trái;hãy tránh xa con đường độc ác.

Khuyên răn về tội ngoại tình

5 Con ơi, hãy để ý đến sự khôn ngoan ta;hãy lắng nghe sự hiểu biết của ta.2 Hãy thận trọng mà sống cho khôn ngoan,đừng để môi miệng mình nói điều không phải.3 Vì lời dụ dỗ của vợ người khác nghe ngon ngọt như mật;trơn láng hơn dầu ô-liu.4 Nhưng cuối cùng nàng sẽ mang đến cho con sự cay đắng,đâm con đau như gươm hai lưỡi.5 Nàng đang đi trên con đường dẫn đến sự chết;các bước chân nàng hướng thẳng vào mồ mả.6 Nàng đã bỏ con đường sự sống,cũng không hề biết đường mình đi là sai quấy.

7 Nầy các con ta, hãy nghe cha,đừng bỏ qua điều cha dặn.8 Hãy tránh xa hạng đàn bà như thế.Chớ bén mảng đến gần cửa nhà nàng9 nếu không con sẽ phải trao danh dự mình cho kẻ khác,và dâng cuộc đời con cho kẻ hung ác.10 Các người dưng sẽ hưởng của cải con,và những gì con khổ công gây dựng sẽ lọt vào tay kẻ khác.11 Cuối đời con sẽ rên rỉvì sức khoẻ con không còn.12 Lúc đó con sẽ nói, “Tại sao tôi ghét sự dạy dỗ?Tại sao tôi không thèm nghe sự sửa dạy?13 Tôi chẳng thèm nghe thầy dạy tôi,và bỏ ngoài tai sự sửa dạy.14 Cho nên bây giờ tôi phải chịu khốn khổ đủ điều,đến nỗi ai cũng biết.”

15 Hãy chung thủy với vợ con,như uống nước giếng nhà mình.16 Nếu không nước sẽ chảy ra ngoài đường,nước con sẽ chảy ra chỗ công cộng.17 Nước ấy chỉ cho một mình con dùng,không nên san sẻ với người lạ.18 Nguyện nguồn nước của con được phước.Hãy hưởng khoái lạc với vợ con cưới lúc còn trẻ.19 Nàng dễ thương như nai tơ,và duyên dáng như dê rừng.Nguyện thân hình nàng làm con vui sướng;và tình yêu nàng mãi mãi mê hoặc con.20 Con ơi, đừng bị quyến dụ bởi người đàn bà,Chớ ôm ấp vợ người khác.21 Chúa nhìn thấy lối đi của con người,và Ngài dò xét đường lối họ.22 Kẻ ác sẽ sụp vào mưu ác mình;Dây tội lỗi sẽ buộc chặt nó.23 Nó sẽ chết vì không biết tự chế,và sự ngu dại nó sẽ dẫn nó đi lầm lạc.

Đừng bảo lãnh cho ai

6 Con ơi, nếu con bảo lãnh cho người láng giềng,nhất là cam kết trả nợ cho người khác.2 Thì con có thể bị mắc kẹt trong lời cam kết mình;bị vướng trong lời hứa mình.3 Con ơi, nếu số phận con nằm trong tay người láng giềng,thì hãy gỡ mình ra như sau.Con hãy hạ mình, đi đến người ấyvan xin được gỡ khỏi lời hứa của con.4 Chớ ngủ hay chợp mắt5 nhưng hãy tự giải thoátnhư con nai chạy thoát khỏi tay thợ săn,như con chim bay vụt khỏi kẻ đánh bẫy.

Cái nguy của sự biếng nhác

6 Nầy kẻ lười biếng, hãy quan sát loài kiến.Hãy nhìn chúng mà học khôn.7 Tuy chúng không có kẻ chỉ huy,người lãnh đạo hay quan tướng,8 nhưng chúng biết tích trữ thực phẩm lúc mùa hè,và thu chứa lương thực vào mùa gặt.9 Nầy kẻ biếng nhác,các ngươi nằm nướng như thế cho đến bao giờ?Chừng nào thì các ngươi thức dậy?10 Ngủ một chút; chợp mắt một chút.Khoanh tay nghỉ ngơi một chút11 thì sự nghèo khổ sẽ nhanh chóng đến trên con;và cảnh thiếu thốn sẽ ập đến như kẻ cướp.

Những kẻ gây rối

12 Có những người gian ác và vô tích sự.Chỉ đi quanh phao tin thất thiệt,13 chúng chớp mắt, làm dấu bằng chân, ra hiệu bằng tay.14 Lòng hư hỏng của kẻ âm mưu điều ác,lúc nào cũng muốn gieo xích mích.15 Cho nên bỗng chốc tai hoạ sẽ chụp bắt chúng;thình lình chúng bị thiệt hại đến nỗi không ai giúp được.

Điều Chúa ghét

16 Có sáu điều Chúa ghét.Có bảy điều Ngài không chịu nổi:17 cái nhìn tự phụ, lưỡi dối gạt,tay giết người vô tội,18 lòng định mưu ác,chân vội vàng làm điều ác,19 kẻ chứng gian tuôn ra điều dối gạt,và gây chuyện hục hặc trong gia đình.

Lời răn dạy về tội ngoại tình

20 Con ơi, hãy vâng theo lời dạy bảo của cha,đừng quên sự dạy dỗ của mẹ con.21 Buộc nó vào lòng con,đeo nó quanh cổ con.22 Nó sẽ hướng dẫn khi con bước đi.Nó sẽ bảo vệ con khi con ngủ nghỉ.Nó sẽ chuyện trò với con khi con thức dậy.23 Những lời dạy bảo ấy giống như ngọn đèn;lời giáo huấn đó là ánh sáng.Sự sửa trị của nó là con đường sống cho con.24 Chúng sẽ giúp con tránh khỏi người đàn bà tội lỗi,và những lời đường mật của người vợ bất chính.25 Chớ mê nhan sắc nàng.Đừng để cái liếc mắt đưa tình của nàng quyến rũ con.26 Gái làng chơi chỉ tốn có một ổ bánh,nhưng vợ người khác săn lùng đời sống quí báu của con.27 Con không thể nào ôm lửa đỏ vào lòng, mà không cháy quần áo,28 cũng không thể bước trên than hồng mà không bị phỏng chân.29 Nếu con ăn nằm với vợ người khác thì cũng giống như vậy.Ai làm chuyện đó thế nào cũng lãnh trừng phạt.30 Kẻ nào vì đói mà phải ăn cắpthì không bị khinh chê.31 Nhưng nếu bị bắt thì phải bồi thường bảy lần vật nó đánh cắp,có thể phải lấy hết tài sản mình mà bồi thường nữa.32 Kẻ phạm tội ngoại tình thiếu hiểu biết;nó sẽ tự hủy hoại mình.33 Nó sẽ bị đánh đập và bị sỉ nhục,cái nhục đó không bao giờ phai.34 Vì một khi đàn ông nổi ghen thì tràn đầy thịnh nộ,khi người đó báo thù thì chẳng bao giờ nương tay.35 Người sẽ không bao giờ chấp nhận món bồi thường nào cho chuyện quấy ấy cả;đền bù bao nhiêu người cũng không nhận.

Footnotes

1. Châm Ngôn 3:14 nàng Chỉ sự khôn ngoan.
2. Châm Ngôn 3:29 người láng giềng … tin cậy con Hay “người láng giềng vì con và họ sống gần nhau để bảo vệ cho nhau.”
3. Châm Ngôn 4:23 vì sự sống phát xuất từ đó Hay “vì tư tưởng con kiểm soát cả cuộc đời con.”

Close NVB Châm Ngôn 2-6 New Vietnamese Bible

Giá Trị Của Sự Khôn Ngoan

2 Hỡi con ta, nếu con tiếp nhận những lời taVà trân trọng giữ gìn các điều răn ta trong lòng.2 Nếu tai con lắng nghe sự khôn ngoan;Và lòng con hướng về sự hiểu biết;3 Phải, nếu con kêu nài sự sáng suốt;Nếu con cất tiếng xin sự hiểu biết;4 Nếu con tìm nó như tìm bạc,Và kiếm nó như kiếm châu báu ẩn giấu;5 Bấy giờ con sẽ hiểu sự kính sợ CHÚAVà tìm thấy sự hiểu biết Đức Chúa Trời.6 Vì CHÚA ban cho sự khôn ngoan;Sự hiểu biết và sáng suốt đến từ miệng Ngài.7 Ngài tích lũy sự khôn ngoan[a] cho người ngay thẳng;Ngài là thuẫn đỡ cho những kẻ sống chính trực.8 Ngài giữ gìn lối đi của người công bình;Bảo vệ đường lối của kẻ kính sợ Ngài.9 Bấy giờ con sẽ hiểu sự công chính,Công bình và bình đẳng cùng mọi đường lối tốt đẹp.10 Vì sự khôn ngoan sẽ vào lòng con;Sự hiểu biết sẽ làm linh hồn con thích thú.11 Sự khôn khéo sẽ giữ gìn conVà sự sáng suốt sẽ bảo vệ con;12 Giải cứu con khỏi con đường tà,Khỏi kẻ nói lời tai ác;13 Khỏi kẻ từ bỏ con đường ngay thẳng,Đi theo đường lối tối tăm.14 Là kẻ vui vẻ để làm việc dữ;Thích thú trong hành động tai ác gian tà;15 Kẻ có lối đi quanh co,Có đường lối xảo quyệt;16 Giải cứu con khỏi người đàn bà bên ngoài;[b]Là người đàn bà xa lạ[c] có lời nói ngọt ngào;17 Ả đã lìa bỏ bạn đời của tuổi thanh xuân;Quên giao ước của Đức Chúa Trời mình.18 Vì nhà ả chìm xuống cõi chết;Đường lối ả dẫn tới Âm Ty.19 Mọi kẻ đến với ả đều không trở lại,Và cũng không đạt được con đường sự sống.20 Vậy, con hãy đi theo con đường của người thiệnVà giữ lấy đường lối của người công chính.21 Vì những người ngay thẳng sẽ được ở trong đất hứa[d]Và những người trọn vẹn vẫn còn ở tại đó luôn.22 Nhưng những kẻ ác sẽ bị diệt trừ khỏi đấtVà những người xảo trá[e] sẽ bị bứng khỏi vùng đất ấy.

Lời Khuyên Tin Cậy Và Tôn Trọng Chúa

3 Hỡi con ta, chớ quên lời dạy dỗ[f] của ta,Nhưng hãy giữ các điều răn ta trong lòng.2 Vì chúng sẽ thêm cho con tuổi thọ[g] trong đời,Và an khang thịnh vượng.[h]3 Chớ quên tình yêu thương và lòng trung tín,Hãy đeo chúng trên cổ con,Hãy ghi chúng vào lòng con.4 Nhờ đó con sẽ tìm được ơn lành và tiếng[i] tốtTrước mắt Đức Chúa Trời lẫn người ta.5 Hãy hết lòng tin cậy CHÚA,Chớ nương cậy nơi sự sáng suốt của con.6 Hãy nhận biết Ngài trong mọi đường lối mình,Ngài sẽ làm cho đường lối của con ngay thẳng.7 Chớ khôn ngoan theo mắt mình,Nhưng hãy kính sợ CHÚA và tránh điều ác.8 Ấy sẽ là sự chữa bệnh cho thân thể[j] con,Và sự bổ dưỡng cho xương cốt con.9 Hãy lấy tài sản và hoa quả đầu mùa của conMà tôn vinh CHÚA.10 Bấy giờ kho vựa của con sẽ đầy ắp,Và thùng chứa của con sẽ đầy tràn rượu mới.11 Hỡi con ta, chớ khinh thường sự rèn luyện của CHÚA,Cũng đừng nản lòng vì lời quở trách của Ngài.12 Vì CHÚA khiển trách người Ngài thương,Như cha đối với con thân yêu của mình.13 Phước cho người nào tìm được sự khôn ngoan,Và nhận được sự sáng suốt.14 Vì giá trị của nó quý hơn bạc;Lợi ích từ nó tốt hơn vàng.15 Sự khôn ngoan quý hơn hồng ngọc;[k]Tất cả mọi vật con ao ước đều không thể sánh được.16 Tay phải nó nắm sự trường thọ;Tay trái cầm sự giàu sang và vinh hiển.17 Những con đường của nó dễ chịu;Mọi lối đi của nó đều bình an.18 Sự khôn ngoan là cây sự sống cho ai nắm được nó;Người nào giữ chặt lấy nó được gọi là người có phước.19 CHÚA dùng sự khôn ngoan đặt nền cho quả đất,Bởi sự sáng suốt thiết lập các tầng trời.20 Do sự hiểu biết của Ngài các vực sâu tuôn nước,Các đám mây kết tụ thành sương;21 Hỡi con ta, hãy giữ lấy sự khôn ngoan và suy xét;Mắt con chớ rời xa những điều ấy.22 Chúng sẽ là sự sống cho linh hồn con,Và đồ trang sức cho cổ con.23 Bấy giờ con sẽ đi đường bình an,Và chân con sẽ không vấp ngã.24 Khi đi ngủ con sẽ không sợ,Lúc nằm ngủ, con sẽ ngủ ngon.25 Chớ sợ hãi điều kinh khủng bất ngờ,Cũng đừng sợ sự tan hoang ập xuống trên kẻ ác.26 Vì CHÚA sẽ là sự tin cậy của con;Ngài sẽ gìn giữ chân con khỏi mắc bẫy.27 Đừng từ chối điều tốt đẹp cho người xứng đángKhi tay con có quyền làm điều ấy.28 Khi có đừng nói với láng giềng con:“Hãy đi rồi trở lại, ngày mai tôi sẽ cho anh.”29 Chớ âm mưu hại người láng giềngKhi người sống an toàn cạnh con.30 Đừng tranh chấp với ai vô cớKhi người ta chẳng làm gì hại con.31 Chớ ganh tị với người hung dữ,Cũng đừng chọn đường lối nào của nó.32 Vì CHÚA ghê tởm kẻ gian tà,Nhưng Ngài thân cận với người ngay thẳng.33 Sự rủa sả của CHÚA ở trong nhà kẻ ác,Nhưng Ngài ban phước cho nơi ở của người công chính.34 Đối với người nhạo báng, Ngài chế nhạo chúng;Nhưng Ngài ban ơn cho kẻ khiêm nhu.35 Người khôn ngoan sẽ hưởng sự vinh hiển,Nhưng kẻ ngu dại sẽ nhận điều xấu hổ.

Hãy Vâng Lời Cha Mẹ

4 Hỡi các con, hãy nghe lời giáo huấn của người cha;Và hãy chú ý để các con biết được sự sáng suốt.2 Vì ta ban cho các con một đạo lý tốt lành;Đừng từ bỏ lời dạy dỗ của ta.3 Khi thơ ấu ta là con của cha ta,Và là con một[l] của mẹ ta.4 Người dạy bảo ta rằng:Hãy ghi nhớ các lời ta trong lòng;Hãy gìn giữ những điều răn ta và sống.5 Hãy thu nhận sự khôn ngoan, hãy thu nhận sự sáng suốt;Chớ quên, cũng đừng từ bỏ lời phán của ta.[m]6 Đừng từ bỏ sự khôn ngoan[n] thì nó sẽ gìn giữ con;Hãy yêu mến sự khôn ngoan thì nó sẽ bảo vệ con.7 Sự khôn ngoan là điều tiên quyết,[o] hãy thu nhận sự khôn ngoan;Hãy tận dụng mọi điều con có để nhận được sáng suốt.8 Hãy đánh giá cao sự khôn ngoan thì nó sẽ tôn con lên cao;Hãy ôm ấp nó thì nó sẽ làm cho con vinh hiển.9 Sự khôn ngoan sẽ ban cho đầu con một mão hoa ân huệ,Sẽ đội cho đầu con một mão miện vinh hiển.10 Hỡi con ta, hãy nghe và nhận các lời của ta,Thì các năm của đời con sẽ được thêm nhiều.11 Ta dẫn con trên con đường khôn ngoan,Dắt con trong các lối ngay thẳng.12 Khi đi các bước chân con sẽ không bị ngăn trởVà nếu con chạy, con sẽ không bị vấp ngã.13 Hãy nắm chặt lấy lời giáo huấn, chớ buông ra;Hãy gìn giữ nó vì nó là sự sống của con.14 Đừng vào trong lối của những kẻ ác,Chớ đi trên đường của những người dữ.15 Hãy tránh con đường ấy; đừng đi trên đó;Hãy rẽ qua lối khác và cứ đi thẳng luôn.16 Vì chúng không ngủ được nếu không làm điều ácVà bị mất ngủ nếu không làm cho người ta ngã.17 Vì chúng ăn bánh gian ác,Uống rượu hung dữ.18 Nhưng con đường của người công chính như ánh sáng bình minh;Chiếu sáng rạng rỡ cho đến giữa trưa.19 Còn con đường của kẻ ác giống như tăm tối;Chúng nó không biết vật gì làm mình vấp ngã.20 Hỡi con ta, hãy chú ý đến các lời ta;Hãy lắng tai nghe những lời ta nói.21 Mắt con chớ lìa xa các lời ấy;Hãy gìn giữ chúng trong lòng con.22 Vì những lời ấy là sự sống cho ai tìm được chúng,Là sự chữa bệnh cho toàn thân thể họ.23 Trên hết mọi sự, hãy gìn giữ tấm lòng của con,Vì các nguồn sự sống xuất phát từ đó.24 Hãy từ bỏ miệng gian tà;Hãy lìa xa môi xảo quyệt.25 Mắt con hãy nhìn thẳng trước mặt;Mí mắt con hãy hướng thẳng về phía trước.26 Hãy làm cho bằng phẳng con đường con đi,Thì mọi đường lối của con sẽ được chắc chắn.27 Chớ quay sang bên phải hay bên trái;Chân con hãy tránh điều ác.

Lời Khuyên Về Sự Cám Dỗ Tình Dục

5 Hỡi con ta, hãy chú ý đến sự khôn ngoan ta,Hãy lắng tai nghe sự sáng suốt của ta;2 Để con nắm giữ sự thận trọng,Và môi con gìn giữ sự hiểu biết.3 Vì môi của người đàn bà lạ[p] tiết ra mật ngọt;Miệng nó dịu ngọt hơn dầu.4 Nhưng rốt cuộc đắng như ngải cứu,Sắc như gươm hai lưỡi.5 Chân nó đi đến sự chết,Bước nó dẫn xuống Âm Phủ.6 Nó không cân nhắc con đường sự sống,Đường lối nó lầm lạc mà nó không biết.7 Hỡi các con ta, giờ đây hãy nghe ta;Chớ từ bỏ những lời của miệng ta.8 Hãy giữ đường lối con cách xa nó;Chớ đến gần cửa nhà nó.9 E rằng con sẽ tiêu phí danh dự[q] con cho những kẻ khác,Các năm tháng đời con cho kẻ bạo tàn;10 E những người lạ sẽ hưởng trọn công sức của con,Và công lao con sẽ vào nhà người xa lạ.11 Rốt cuộc con sẽ rên siết khi xác thịtVà thân thể tiêu mòn.12 Bấy giờ con sẽ nói: “Sao tôi đã ghét sự giáo huấn;Lòng tôi đã khinh lời quở trách.13 Tôi đã không vâng lời các thầy giáo;Tôi đã không lắng tai nghe những người dạy dỗ tôi.14 Tôi gần như hoàn toàn bị hủy hoạiỞ giữa buổi hội và dân chúng.”[r]15 Hãy uống nước từ hồ chứa của con;Và nước chảy từ giếng của con;16 Lẽ nào các nguồn nước của con chảy ra ngoài đường,Các dòng suối của con chảy ở nơi phố chợ?17 Chúng thuộc về riêng con;Không thể chung với những người khác.18 Nguyện nguồn nước của con được phước;Hãy vui thích với người vợ từ thuở thanh xuân;19 Như con hươu đáng yêu, như con nai duyên dáng;[s]Nguyện ngực nàng làm con vui thỏa luôn luônVà tình yêu nàng làm con say mê mãi mãi.20 Hỡi con ta, tại sao con say mê người đàn bà lạ?Tại sao con ôm ấp người đàn bà xa lạ?21 Vì các đường lối của người ta đều ở trước mắt CHÚAVà Ngài xem xét mọi lối đi của nó.22 Kẻ ác sẽ bởi tội lỗi mình sập bẫy;Và bị các dây tội lỗi mình trói buộc.23 Nó sẽ chết vì thiếu sự giáo huấnVà lầm lạc vì quá ngu dại.

Sự Bảo Lãnh

6 Hỡi con ta, nếu con bảo lãnh cho người láng giềng;Nếu con đưa tay hứa với một người lạ.2 Nếu con bị mắc bẫy vì môi miệng;Nếu con bị mắc bẫy vì lời nói mình.3 Hỡi con ta, hãy làm thế này để giải cứu mình.Vì con đã lọt vào tay kẻ láng giềng con;Hãy đến, cúi đầu nài xin kẻ láng giềng con.4 Đừng để cho mắt con ngủ;Chớ để cho mí mắt con khép lại.5 Hãy thoát thân như nai tơ thoát khỏi tay thợ săn;[t]Như chim thoát khỏi tay người đánh bẫy.

Lười Biếng

6 Hỡi kẻ lười biếng, hãy đến xem con kiến;Hãy xem đường lối nó để trở nên khôn ngoan.7 Nó không có người lãnh đạo,Giám đốc hay người cai trị;8 Nhưng nó tích trữ lương thực vào mùa hèVà thu nhặt thực phẩm trong mùa gặt.9 Hỡi kẻ lười biếng, ngươi còn nằm cho đến chừng nào?Bao giờ ngươi mới thức dậy?10 Ngủ một chút; chợp mắt một chút;Khoanh tay nằm nghỉ một chút;11 Thế là sự nghèo khó của ngươi sẽ đến như kẻ cướp,Và sự thiếu thốn của ngươi sẽ đến như người lính nơi chiến trận.[u]

Sự Gian Tà

12 Người nào sống với môi miệng gian dốiLà kẻ vô loài, người gian ác.13 Hắn nháy mắt làm ám hiệu;Khều chân,Chỉ ngón tay làm dấu;14 Người có lòng gian tà, âm mưu điều ác;Lúc nào cũng gieo điều bất hòa.15 Cho nên tai họa sẽ thình lình kéo đến,Trong chốc lát nó sẽ bị hủy diệt không phương cứu chữa.

Những Điều CHÚA Ghét

16 Có sáu điều CHÚA ghétVà bảy điều Ngài ghê tởm:17 Con mắt tự cao;Lưỡi dối trá;Bàn tay đổ máu vô tội;18 Lòng toan tính những âm mưu gian ác;Chân vội vàng chạy đến điều dữ;19 Nhân chứng gian thốt ra lời dối trá;Kẻ gieo điều bất hòa giữa vòng anh em.20 Hỡi con ta, hãy giữ các điều răn của cha conVà chớ từ bỏ lời dạy dỗ của mẹ con.21 Hãy luôn luôn ghi khắc nó trong lòng;Hãy đeo nó nơi cổ con.22 Khi con đi, nó sẽ dẫn con;Khi con nằm nó sẽ bảo vệ con;Lúc con thức nó sẽ trò chuyện với con.23 Vì điều răn là ngọn đèn;Sự dạy dỗ là ánh sángVà lời quở trách để giáo huấnLà con đường sự sống;24 Để giữ con tránh khỏi người đàn bà gian ác;Khỏi lưỡi ngọt ngào của người đàn bà lạ.25 Lòng con chớ thèm muốn sắc đẹp nó;Cũng đừng để mí mắt nó chiếm lấy con.26 Vì gái điếm làm cho con chỉ còn một miếng bánh;[v]Nhưng người đàn bà ngoại tình[w] săn đuổi chính linh hồn quý giá của con.27 Có thể nào một người mang lửa trên mìnhMà quần áo không cháy sao?28 Hay một người bước đi trên than lửa đỏMà chân không bị bỏng sao?29 Người nào ngủ[x] với vợ người khác cũng như vậy;Ai đụng đến nàng sẽ không tránh khỏi hình phạt.30 Một kẻ cắp sẽ không bị khinhNếu nó đánh cắp để ăn khi đói khát.31 Nhưng nếu nó bị bắt, nó phải đền gấp bảy lần;Nó phải trả bằng tất cả tài sản nhà nó.32 Người ngoại tình là người mất hết tâm trí;Kẻ làm điều đó sẽ hủy diệt linh hồn[y] mình.33 Người sẽ bị thương tích và bị sỉ nhục;Sự sỉ nhục của người sẽ không thể nào tẩy xóa được.34 Vì ghen tuông là cơn thịnh nộ của người chồng;Người sẽ không dung thứ khi báo thù.35 Người sẽ không chấp nhận bất cứ một sự đền bù nào;Dù con đút lót nhiều quà cáp người cũng không chịu.

Footnotes

1. 2:7 LXX: sự cứu rỗi
2. 2:16 Nt: lạ
3. 2:16 Không phải là vợ
4. 2:21 Nt: không có chữ “hứa”; thêm vào cho rõ nghĩa
5. 2:22 Ctd: phản bội
6. 3:1 Nt: Torah, Kinh Luật
7. 3:2 Nt: các ngày dài và năm
8. 3:2 Nt: shalom
9. 3:4 Nt: shekel, hiểu biết
10. 3:8 Nt: cuốn rốn
11. 3:15 Ctd: nữ trang
12. 4:3 LXX: vâng lời cha và yêu dấu
13. 4:5 Nt: lời của miệng ta
14. 4:6 Nt: nàng
15. 4:7 Ctd: điều khởi đầu
16. 5:3 Ctd: dâm loạn
17. 5:9 Ctd: từ bỏ danh dự
18. 5:14 Ctd: tôi gần như bị đủ mọi tại họa giữa cộng đoàn dân chúng
19. 5:19 Nt: ân huệ
20. 6:5 Nt: tay; “thợ săn” được thêm vào cho rõ nghĩa và cân đối với vế dưới
21. 6:11 Nt: người cầm khiên
22. 6:26 Ctd: Vì gái điếm chỉ tốn một miếng bánh
23. 6:26 Nt: vợ người khác
24. 6:29 Nt: đến
25. 6:32 Ctd: đời sống

Next Châm Ngôn 1Châm Ngôn 7Next dropdown Vietnamese Bible: Easy-to-Read Version (BPT)

© 2010 Bible League International

New Vietnamese Bible (NVB)

New Vietnamese Bible. Used by permission of VBI (www.nvbible.org)