Sầm Văn Bình (2018), Từ điển Thái–Việt (Tiếng Thái Nghệ An) [Tai–Vietnamese Dictionary (Nghệ An Tai)][1], Nghệ An: Nhà xuất bản Nghệ An
Tày
[edit]
Tày cardinal numbers
< 6
7
8 >
Cardinal : chết
Etymology
[edit]
From Proto-Tai*cetᴰ(“seven”), from Chinese七 (MC tshit, “seven”). Cognate with Thaiเจ็ด(jèt), Laoເຈັດ(chet), Lüᦵᦈᧆ(ṫsed), Tai Damꪹꪊꪸꪒ, Shanၸဵတ်း(tsáet), Tai Nüaᥓᥥᥖᥱ(tsět), Ahom𑜋𑜢𑜄𑜫(chit), Bouyeixadt, Zhuangcaet, Nong Zhuangjiat.
Pronunciation
[edit]
(Thạch An – Tràng Định) IPA(key): [cet̚˧˥]
(Trùng Khánh) IPA(key): [cet̚˦]
Numeral
[edit]
chết
seven
Tho
[edit]
Etymology
[edit]
From Proto-Vietic*k-ceːt.
Pronunciation
[edit]
IPA(key): /ceːt⁷/
Verb
[edit]
chết
(Cuối Chăm) to die
Vietnamese
[edit]Vietnamese Wikipedia has an article on:chếtWikipedia vi
Alternative forms
[edit]
chít
(Southern Vietnam)chớt
Etymology
[edit]
From Proto-Vietic*k-ceːt, from Proto-Austroasiatic*kceːt(“to die”). Doublet of giết(“to kill”) through an infixed form.
For its relation, or lack thereof, to the Old Yue word meaning "to die" and written as 札, see that entry.
Pronunciation
[edit]
(Hà Nội) IPA(key): [t͡ɕet̚˧˦]
(Huế) IPA(key): [t͡ɕet̚˦˧˥]
(Saigon) IPA(key): [cəːt̚˦˥]
Audio (Saigon):
(file)
Verb
[edit]
chết • (折, 𣩂, 𣩁, 找)
(intransitive) to die; to decease; to perish Antonym:sốngcái chết ― deathsự chết ― death (in Christian literature)Biết chết liền. ― Damned if I know (literally, “If I knew I'd die at once.”).
c. 53 - 57 CE, 1 Corinthians 15:26; 1926 Vietnamese translation by Phan Khôi et al.; 2021 English translation from the New Revised Standard Version Kẻ thù bị hủy-diệt sau-cùng, tức là sự chết.The last enemy to be destroyed is death.
2011 November 27, Refaat Alareer, “If I Must Die”, in In Gaza, My Gaza![2], archived from the original on 27 November 2012; translated into Vietnamese as “Nếu tôi phải chết” by Nguyễn Bình, transl. in Uyên Thi, “Nghệ thuật không phải nơi trú ẩn [Art Is Not a Hideaway]”, in L'Officiel Vietnam, 22 February 2024, of original in English:Nếu tôi phải chếtthì bạn phải sống[...]Nếu tôi phải chết,hãy để điều ấy mang đến hy vọng,hay để điều ấy trở thành chuyện kể.[original:If I must dieyou must live[...]If I must dielet it bring hopelet it be a tale]
(intransitive, figurative, of devices) to break; to stop working
Synonyms
[edit]
In compounds: tử, vong
Formal terms: mất, qua đời, lìa đời, từ trần, tạ thế, khuất núi, hi sinh, ngã xuống, tử vong, thiệt mạng, băng hà (only used for a king), viên tịch (only used for a Buddhist monk or nun)
Literary terms: đi, ra đi, đi xa, ngã xuống, nằm xuống, ra người thiên cổ
General terms: mất mạng, vong mạng
Informal terms: hẹo, ngỏm, ngủm, nghẻo, toi, toi đời, toi mạng, tiêu, teo, tèo, tịch, xong đời, rồi đời, đi bán muối, đi đời, đi đời nhà ma, bay màu, đứt bóng, xuống lỗ
Adjective
[edit]
chết • (折, 𣩂, 𣩁, 找)
dead; deceased; perished cá chết ― dead fish
(figurative, of devices) broken; ruined
(figurative, of time) unoccupied; free; idle
Adverb
[edit]
chết • (折, 𣩂 𣩁, 找)
(informal) extremely; terribly; awfully Em sợ chết đi được. ― I was dead scared.
(followed by a pronoun or kinship term) ... am/is screwed big time Chết tôi rồi!Screw me! / I am so screwed!Đừng! Mày mà đi thì chết tao!Don't! If you go, I'll be dead meat!
1941, Nam Cao, Chí Phèo:A ha! Phải đấy, hắn cứ thế mà chửi, cứ chửi đứa chết mẹ nào đẻ ra thân hắn, đẻ ra cái thằng Chí Phèo!Uh-huh! That's right, he can just do this, he can just curse whatever motherfucker that gave birth to him, to the bastard known as Chí Phèo!
