Chỉ Số BOD Là Gì Và Chúng Có ý Nghĩa Như Thế Nào? - Chế Phẩm Vi Sinh

Trong bất kỳ quy trình xử lý nước thải nào hiện nay, người ta đều đo chỉ số BOD của thải sau xử lý có đạt hiệu quả như yêu cầu hay không? BOD là một trong những chỉ số quan trọng giúp đánh giá chất lượng xử lý nước thải chính xác và khách quan. Vậy chỉ số BOD là gì và có ý nghĩa như thế nào? Hãy cùng Chế phẩm vi sinh Đức Bình tham khảo bài viết: Chỉ số BOD là gì và chúng có ý nghĩa như thế nào?

1. Chỉ số BOD là gì?

BOD là từ viết tắt thay cho cụm từ Biochemical (hay Biological) Oxygen Demand – còn gọi là nhu cầu oxy sinh học. Đây là một khái niệm thường dùng để nói về lượng oxy mà các sinh vật tiêu thụ trong điều kiện môi trường thiếu khí oxy. Tại một nhiệt độ xác định khi chúng cần phân hủy các chất hữu cơ cần thiết với sự sống.

Ảnh 1: BOD là chỉ số quan trọng trong hoạt động đánh giá chất lượng nước thải sau xử lý

Trong môi trường nước, chúng ta không thể quan sát thấy khí oxy bằng mắt thường. Hẳn ai cũng đều biết: trong nước có chứa không khí nhưng rất khó để quan sát được điều này. Thực tế, bất kì môi trường nước nào, điển hình như nước ao, hồ, sông, suối đều có chứa một lượng khí oxy nhất định.

Mặc dù phần trăm này là rất nhỏ, chỉ có khoảng 10 phân tử oxy tồn tại nếu xét trên điều kiện có 1 triệu phân tử nước nhưng là tỷ lệ cân bằng cực kì quan trọng trong tự nhiên. Sự có mặt của các phân tử oxy trong nước là yếu tố thiết yếu giúp các sinh vật thủy sinh tồn tại và phát triển.

2. Hiểu đúng về số BOD 

Vai trò của chỉ số BOD

Chất lượng nước trong một khu vực được thể hiện thông qua sự tồn tại của lượng oxy hòa tan bên trong. Do đó, quá trình quản lý chất lượng nước, việc nhận định khả năng tác động của các chất hữu cơ lên nồng độ hòa tan của oxy là công việc quan trọng. Theo đó, chỉ số BOD đo lường mức độ phân hủy của các chất hữu cơ tồn tại trong môi trường nước.

Mục đích chủ yếu khi sử dụng BOD là gì?

Với điều kiện môi trường khó khăn như thời tiết nắng nóng của mùa hè hay từ những tác động của đời sống con người sẽ làm giảm đáng kể lượng oxy hòa tan trong nước. Phân bón hóa học chảy vào nguồn nước cũng ảnh hưởng đến chỉ số BOD. Đó có thể là một trong những nguyên nhân khiến đời sống của các vi sinh vật trong nước, các loài thủy sinh trở nên khó khăn hơn.

Tuy nhiên, việc phân tích chất lượng nước được đề ra với mục tiêu nắm được mức độ ảnh hưởng từ hoạt động phân hủy chất hữu cơ trong nước của các vi khuẩn và vi sinh vật khi chúng tiêu thụ oxy trong quá trình này. Đây cũng chính là vai trò của thước đo nhu cầu oxy sinh học BOD.

Vậy, vai trò của BOD là gì và chỉ số này có tầm quan trọng như thế nào? BOD là một thước đo quan trọng dùng để đo lường mức độ tiêu thụ oxy của các vi khuẩn hiếu khí trong quá trình loại bỏ chất thải hữu cơ ra khỏi môi trường nước.

Sự ổn định của lượng chất thải hữu cơ trong nước chính là nhờ vào quá trình phân hủy tự nhiên này. BOD là chỉ số được sử dụng tại các hệ thống xử lý nước thải, dùng để đánh giá chất lượng đầu ra và nhận định mức độ ô nhiễm nguồn nước.

Ảnh 2: BOD phản ánh mức độ ô nhiễm chất thải hữu cơ trong nước

Đối với những người làm trong các ngành nghề liên quan đến hóa học, đặc biệt là nghiên cứu môi trường thì BOD là một trong những chỉ số quan trọng được nhắc đến thường xuyên. BOD cũng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong vấn đề xử lý chất thải hữu cơ trong nước. Vậy nói chung, ý nghĩa hóa học của chỉ số BOD là gì?

3. Ý nghĩa chỉ số BOD là gì trong hóa học?

Chỉ số BOD là gì chúng tôi đã đề cập nói trên. Đây là khái niệm dùng để nói đến nhu cầu oxy sinh hóa – một nhu cầu cần thiết đối với quá trình phân hủy các chất hữu cơ của vi sinh vật. Quá trình này diễn ra thường xuyên theo phản ứng hóa học sau:

Chất hữu cơ + O2 -> CO2 + H2O + tế bào mới + sản phẩm trung gian

Trong trường hợp này, ý nghĩa của BOD là gì? Đó là phản ánh lượng chất thải hữu cơ tồn tại trong môi trường nước có khả năng bị phân hủy bởi các vi sinh vật sống trong đó.

Nói tóm lại, BOD là một trong những chỉ số quan trọng dùng để kiểm định chất lượng nước thải đầu ra có đạt chuẩn hay không, nhằm mục đích bảo vệ môi trường. Với những kết quả nhận về từ chỉ số BOD phản ánh, ban quản lý sẽ lựa chọn một phương pháp xử lý nước thải tối ưu nhất, đáp ứng yêu cầu.

Nếu như kết quả nhận được từ chỉ số BOD là những con số rất cao đồng nghĩa với tình trạng ô nhiễm chất hữu cơ ở nguồn nước đang ở mức báo động. Do đó, chúng ta cần áp dụng nhanh chóng biện pháp công nghệ sinh học để xử lý một cách triệt để, tránh những nguy cơ tiềm ẩn có thể xảy ra nếu để lâu ngày. 

4. Các thông số BOD của một số loại nước thải hiện nay

Trên cơ sở tìm hiểu chỉ số BOD về phương diện hoá học, bà con cần biết rõ thông số BOD của một số loại nước thải phổ biến hiện nay:

• Nước thải sinh hoạt: thông số BOD từ 100 – 200 mg/L
• Nước thải trong chế biến thủy sản: thông số BOD từ 2000 – 5000 mg/L
• Nước thải trong sản xuất bia: thông số BOD từ 800 – 2000 mg/L
• Nước thải trong nhà máy giấy: thông số BOD từ 2000 – 3000 mg/L
• Nước thải trong sản xuất cao su: thông số BOD từ 3000 – 10000 mg/L
• Nước thải trong xi mạ: thông số BOD từ 300 – 1000 mg/L
• Nước thải trong dệt nhuộm: thông số BOD từ 500 – 3000 mg/L
• Nước thải trong chăn nuôi: thông số BOD từ 3000 – 5000 mg/L
• Nước thải trong mía đường: thông số BOD từ 1600 – 5000 mg/L

5. Phương pháp thử nghiệm BOD

Ảnh 3: Phương pháp thử nghiệm với chỉ số BOD là gì? 

Phương pháp thử nghiệm với chỉ số đo lường BOD được tiến hành bằng cách thu thập một mẫu nước thử vừa đủ từ nguồn nước tương ứng. Hòa chung mẫu thử cùng với một lượng nước đã được khử ion và có lượng oxy đạt mức bão hòa. Cho thêm vào mẫu một lượng xác định vi sinh vật cần thiết, thực hiện đo lượng oxy hòa tan trong nước rồi tiến hành đậy nắp.

Mục đích của bước đậy nắp là để ngăn không cho oxy tiếp tục đi vào và hòa tan trong nước. Sau đó, giữ mẫu thử ở trong bóng tối với nhiệt độ môi trường là 20 °C nhằm tránh hiện tượng quang hợp sẽ làm tăng lượng oxy dự kiến ban đầu. Tiến hành thí nghiệm trong vòng 5 ngày rồi kết thúc với bước đo lại lượng oxy hòa tan. Chỉ số BOD chính là sự chênh lệch giữa lượng oxy hòa tan ban đầu với lượng oxy đo được sau thí nghiệm.

Bên cạnh các mối quan tâm về chỉ số BOD là gì, thì bạn cũng nên tham khảo thêm một vài chỉ số liên quan khác có vai trò quan trọng trong việc đánh giá chất lượng nước thải đầu ra. Đó là các chỉ số COD, DO và TSS.

⫸ Xem thêm: Chế phẩm vi sinh xử lý nước thải là gì? Cách sử dụng như thế nào hiệu quả nhất

⫸ Xem thêm: Cách xử lý nước thải chăn nuôi heo (lợn)

⫸ Xem thêm: Bùn vi sinh là gì? Vai trò của bùn vi sinh trong xử lý nước thải

⫸ Xem thêm: Ứng dụng công nghệ sinh học trong xử lý nước thải? ưu và nhược điểm

6. Chỉ số COD là gì?

COD là viết tắt của cụm từ đầy đủ Chemical Oxygen Demand – phản ánh tổng lượng chất hữu cơ tồn tại trong môi trường nước, bao gồm lượng oxy cần thiết để oxy hóa các hợp chất hóa học trong nước ở cả dạng vô cơ và hữu cơ.

Chỉ số COD được sử dụng phổ biến với mục đích đo lường một cách không trực tiếp khối lượng các hợp chất hữu cơ tồn tại trong môi trường nước. Nói về chỉ số COD, ta thấy nó có vai trò tương đồng với chỉ số BOD. Cả hai chỉ số này đều được dùng để xác định các hợp chất hữu cơ có trong nước. Đây cũng chính là mối quan hệ mật thiết của COD và BOD.

Ảnh 3: Phương pháp thử nghiệm với chỉ số BOD là gì? 

7. Chỉ số DO là gì?

DO là viết tắt của cụm từ Dissolved Oxygen – phản ánh lượng oxy hòa tan cần thiết trong môi trường nước đối với hoạt động hô hấp các sinh vật thủy sinh ở đây. Do đó, chỉ số DO được dùng để nhận định mức độ ô nhiễm chất hữu cơ trong nguồn nước.

Nồng độ oxy tự do trong nước trung bình khoảng 8 -10 ppm. Con số này dao động hay không còn phụ thuộc vào sự phân hủy hóa chất, sự quang hợp của tảo, nhiệt độ môi trường xung quanh,… Để xác định chỉ số DO chính xác, người ta sử dụng một trong hai phương pháp sau:

• Phương pháp winkler (hóa học)
• Phương pháp điện cực oxy hòa tan – máy đo oxy

8. Chỉ số TSS là gì?

TSS là viết tắt của cụm từ Turbidity & Suspended Solids – tổng các chất rắn lơ lửng tồn tại trong môi trường nước. Chỉ số TSS thường được đo bằng máy đo độ đục. Trong đó, độ đục là kết quả gây ra bởi quá trình tiếp xúc giữa ánh sáng và các chất lơ lửng trong nước, các vi sinh vật cùng các chất hữu cơ tồn tại cùng môi trường.

Một số chất điển hình có thể kể tới ở đây là cát, sét, tảo,…  Tập hợp các chất rắn lơ lửng sẽ phân tán ánh sáng và hấp thụ lại để phản xạ. Cách thức thực hiện phụ thuộc vào kích thước, hình dáng và thành phần của các hạt lơ lửng.

9. Một số giải pháp giúp giảm chỉ số BOD

Như đã đề cập nói trên, chỉ số BOD cao có nghĩa là nguồn nước đã bị ô nhiễm năng, chúng không còn khả năng tự làm sạch vì si vinh vật cần một lượng lớn oxy để phân huỷ chất hữu cơ nhưng không được đáp ứng. Do đó, việc làm giảm chỉ số BOD lúc này đặc biệt cần thiết. Dưới đây là một số giải pháp bà con có thể áp dụng:

• Xử lý sơ cấp: Mục tiêu của phương pháp này là loại bỏ các chất thải rắn lớn lơ lửng trong nước hoặc dầu mỡ bằng cách lắng hoặc lọc
• Xử lý sinh học: Đây là phương án xử lý hiệu quả được các chuyên gia khuyên dùng. Người ta sử dụng các chế phẩm sinh học đổ vào nước để các vi sinh vật có lợi hoạt động, thúc đẩy nhanh quá trình phân huỷ chất hữu cơ làm nguồn thức ăn. Dĩ nhiên, khi hoạt động thì vi sinh vật cần oxy để tồn tại. Do đó, chúng ta cần bổ sung oxy hòa tan trong nước
• Hoạt hoá bùn: Là sử dụng bể Aerotank để vi sinh vật phát triển và phân huỷ chất hữu cơ
• Bể lọc sinh học: Là dùng vật liệu Biofilm để các vi sinh vật bám vào và phân huỷ chất hữu cơ trong nước thải
• Hồ sinh học: Tận dụng các loài thực vật thuỷ sinh để hấp thụ dinh dưỡng trong nước và tạo ra khí oxy.
• Xử lý hoá học: Dùng hoá chất tạo kết tủa hấp thụ hoặc oxy hoá các chất hữu cơ trong nước. 
• Xử lý vật lý: Áp dụng các phương pháp như: Lọc, thẩm thấu ngược nhằm loại bỏ chất gây ô nhiễm.

Ngoài các biện pháp nói trên, nhằm góp phần giảm BOD tại nguồn bà con cần: Tái chế rác thải, giảm sử dụng những sản phẩm khó phân huỷ, xử lý chất thải công nghiệp trước khi thải ra môi trường, nâng cao ý thức cộng đồng về việc bảo vệ môi trường nước, sử dụng tiết kiệm nước sạch…

Chúng ta đã tìm hiểu về chỉ số BOD là gì, tầm quan trọng của chỉ số này đối với hoạt động đánh giá chất lượng nước thải sau xử lý như thế nào?  Ngoài ra, bà con cũng tham khảo thêm các khái niệm về một vài chỉ số quan trọng khác. Hy vọng bài viết này sẽ là nguồn tư liệu tham khảo hữu ích dành cho các bạn. Để biết thêm thông tin về hoạt động của các hệ thống xử lý nước thải hiện nay bạn có thể truy cập vào https://chephamvisinh.vn/ 

Tìm hiểu thêm: Nguyên nhân cá bị bệnh nấm và cách phòng trị hiệu quả

Thông tin liên hệ

Công ty TNHH Công nghệ sinh học Đức Bình

MST: 0108433217

Địa chỉ: 57 ngõ 64 Kim Giang, Khương Đình, Hà Nội

SĐT: 024.66.55.46.86

Văn phòng giao dịch

Chế phẩm vi sinh Đức Bình – Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng chế phẩm sinh học chuyên nghiên cứu, sản xuất và ứng dụng các dòng sản phẩm: Men vi sinh, men bể phốt, men xử lý nước thải, men thuỷ sản, chế phẩm sinh …

Địa chỉ : 1B Ngõ 774 Kim Giang, Thanh Liệt, Hà Nội SĐT: 0934.214.579 Hotline: 024.66.55.46.86

Email: [email protected] Website: https://chephamvisinh.vn

5/5 - (4 bình chọn) Đức Bình

Đức Bình là chuyên gia hàng đầu về ngành Công nghệ sinh học, chuyên nghiên cứu và ứng dụng các loại chế phẩm sinh học: Emzeo, trichoderma, EM gốc … Đội ngũ chuyên gia tại Chế phẩm vi sinh Đức Bình có am hiểu sâu sắc về thị trường, vì một nền nông nghiệp hữu cơ bền vững. Với những chuyên gia hàng đầu về ngành Công nghệ sinh học, chuyên nghiên cứu và ứng dụng các loại men vi sinh, chế phẩm sinh học … Đội ngũ Marketing Đức Bình mong muốn lan tỏa kiến thức giá trị, kết nối thương hiệu Chế phẩm vi sinh Đức Bình đến đúng đối tượng, với những sản phẩm công nghệ sinh học tiên tiến, an toàn, tiện dụng và hiệu quả nhất …