Chiếc Lọ Cuộc đời - Nguyễn Tấn Đại

Trong một buổi diễn thuyết về nghệ thuật sống, diễn giả lấy một chiếc lọ thuỷ tinh miệng rộng đặt trên bàn. Bên cạnh đó là một cái dĩa để sẵn vài hòn đá cuội. Xong ông hỏi “Các bạn nghĩ tôi sẽ bỏ được bao nhiêu hòn đá cuội vào trong chiếc bình này?” Bên dưới cử toạ người đoán nhiều người đoán ít. Ông mỉm cười lẳng lặng lấy từng hòn đá cuội bỏ vào lọ. Đến khi không bỏ thêm được nữa, ông hỏi: “Chiếc lọ này đã đầy chưa?” Tất cả đồng thanh trả lời: “Rồi.”

Ông nhướng mắt nhìn cử toạ: “Á à…”, rồi nhẹ nhàng lấy từ dưới bàn ra một bịch chứa đầy những viên sỏi nhỏ. Ông vừa bốc từng nắm sỏi thả vào lọ vừa lắc đều cho chúng lèn chặt vào các khoảng trống giữa các hòn đá cuội. Sau đó, ông lại hỏi: “Chiếc lọ này đã đầy chưa?” Lần này, cử toạ bắt đầu thận trọng: “Chắc là chưa.”

Ông gật đầu hài lòng: “Tốt lắm!” Rồi lại nhẹ nhàng lấy từ dưới bàn ra một bịch chứa đầy cát, ông chậm rãi vốc từng nắm cát vừa thả vào lọ vừa lắc đều cho cát lèn kín vào các khe hở còn lại giữa các hòn đá cuội và các viên sỏi. Xong ông lại hỏi: “Chiếc lọ này đã đầy chưa?” Tất cả nhất loạt hô to: “Chưa.”

Nguồn ảnh: pxhere.com

Ông tươi cười: “Tốt lắm!” và tiếp tục lấy ra một bình nước, chậm rãi đổ vào lọ. Cho đến khi mực nước dâng lên đến miệng lọ, ông dừng lại và hỏi: “Nào, các bạn rút ra được bài học gì?” Một cánh tay đưa lên: “Đời chúng ta luôn có những khoảng trống, nên chúng ta cần làm việc chăm chỉ để có thể lấp đầy chúng, cho cuộc sống luôn được đủ đầy hơn.”

Ông lắc đầu: “Không phải! Bài học ở đây là: nếu bạn không đặt các hòn đá cuội vào trước, bạn sẽ không bao giờ có được chúng trong chiếc lọ.”

“Luôn được đủ đầy hơn” có thể là một động lực sống nhưng chưa hẳn là tốt, vì quỹ thời gian vốn hữu hạn của mỗi người không cho phép chúng ta làm được mọi thứ. Điều quan trọng là ở chỗ, sự tận lực của chúng ta có ý nghĩa gì nếu chúng ta đang tận lực cho những thứ thiếu ý nghĩa?

Sài Gòn, 04/2018

Phỏng dịch từ Stephen R. Covey, A. Roger Merrill, Rebeca R. Merrill. “First things first”. FranklinCovey Co. & Mango Media Inc. 2015. ISBN 978-1-63353-222-9.