Chiến Tranh Thế Giới – Wikipedia Tiếng Việt

Bước tới nội dung

Nội dung

chuyển sang thanh bên ẩn

• Đầu
• 1 Chiến tranh thế giới trong thế kỷ XX
• 2 Chiến tranh thế giới trong lịch sử thế giới
• 3 Xem thêm
• 4 Tham khảo

• Bài viết
• Thảo luận

Tiếng Việt

• Đọc
• Sửa đổi
• Sửa mã nguồn
• Xem lịch sử

Công cụ Công cụ chuyển sang thanh bên ẩn Tác vụ

• Đọc
• Sửa đổi
• Sửa mã nguồn
• Xem lịch sử

Chung

• Các liên kết đến đây
• Thay đổi liên quan
• Liên kết thường trực
• Thông tin trang
• Trích dẫn trang này
• Tạo URL rút gọn
• Tải mã QR

In và xuất

• Tạo một quyển sách
• Tải dưới dạng PDF
• Bản để in ra

Tại dự án khác

• Wikimedia Commons
• Khoản mục Wikidata

Giao diện chuyển sang thanh bên ẩn Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Bài viết này cần thêm chú thích nguồn gốc để kiểm chứng thông tin. Mời bạn giúp hoàn thiện bài viết này bằng cách bổ sung chú thích tới các nguồn đáng tin cậy. Các nội dung không có nguồn có thể bị nghi ngờ và xóa bỏ. (tháng 9 năm 2025) (Tìm hiểu cách thức và thời điểm xóa thông báo này)

Chiến tranh thế giới hay thế chiến (Tiếng Anh: world war) là cuộc chiến có quy mô rộng lớn với nhiều quốc gia tham gia và phần nhiều ảnh hưởng lớn tới hầu như toàn bộ thế giới. Đây là kiểu chiến tranh tốn kém nhất và thiệt hại nhiều nhất về người. Thế giới đã trải qua hai cuộc chiến tranh thế giới là Chiến tranh thế giới thứ nhất và Chiến tranh thế giới thứ hai. Tuy nhiên, Chiến tranh Bảy Năm và chiến tranh giả thiết trong tương lai (Chiến tranh thế giới thứ ba) cũng được gọi là chiến tranh thế giới.

Chiến tranh thế giới trong thế kỷ XX

[sửa | sửa mã nguồn]

Chiến tranh thế giới thứ nhất	Chiến tranh thế giới thứ hai
Chết	15 - 21 triệu người	75 triệu người
Bị thương	9 - 15 triệu người	20 triệu người
Lính	65 triệu người	90 triệu người
Quy mô chiến trường	3 triệu km²	17 triệu km²

Chiến tranh thế giới trong lịch sử thế giới

[sửa | sửa mã nguồn]

Đã có nhiều cuộc chiến kéo dài từ 2 lục địa trở lên trong suốt lịch sử, bao gồm:

Sự kiện	Thấp nhất ước tính	Cao nhất ước tính	Địa điểm	Thời lượng (năm)
Thời kỳ Hậu đồ đồng (1200s TCN - 1150s TCN)	Ai Cập, Tiểu Á, Syria, Canaan, Síp, Hy Lạp, Lưỡng Hà	40–50
Chiến tranh Hy Lạp-Ba Tư (499 TCN - 449 TCN)	Hy Lạp, Thracia, Quần đảo Aegea, Tiểu Á, Síp, Ai Cập	50
Chiến tranh Peloponnisos (431 TCN - 404 TCN)	Hy Lạp, Tiểu Á, Sicilia	27
Những cuộc chinh phạt của Alexandros Đại Đế (335 TCN - 323 TCN)	Thracia, Illyria, Hy Lạp, Tiểu Á, Syria, Văn minh cổ Babylon, Ba Tư,Afghanistan, Sogdiana, Ấn Độ	12
Chiến tranh Diadochi (322 TCN - 275 TCN)	Macedon, Hy Lạp, Thracia, Tiểu Á, Levant, Ai Cập, Văn minh cổ Babylon, Ba Tư	47
Chiến tranh Punic lần thứ nhất (264 TCN - 241 TCN)	285,000[cần dẫn nguồn]	400,000[1]	Địa Trung Hải, Sicilia, Sardegna, Bắc Phi	23
Chiến tranh Punic lần thứ hai (218 TCN - 201 TCN)	616,000[cần dẫn nguồn]	770,000[1]	Ý, Sicilia, Hispania, Cisalpine Gaul, Transalpine Gaul, Bắc Phi, Hy Lạp	17
Chiến tranh La Mã-Seleukos (192 TCN - 188 TCN)	Hy Lạp, Tiểu Á	4
Chiến tranh La Mã-Ba Tư (92 TCN - 629)	Lưỡng Hà, Syria, Levant, Ai Cập, Ngoại Kavkaz, Atropatene, Tiểu Á, Balkan	721
Chiến tranh Mithridates lần thứ nhất (89 TCN - 85 TCN)	Tiểu Á, Achaean, Biển Aegea	4
Đại nội chiến La Mã (49 TCN - 45 TCN)	Hispania, Ý, Hy Lạp, Illyria, Ai Cập, Châu Phi	4
Chiến tranh Byzantine-Sassanid (502-628)	Kavkaz, Tiểu Á, Ai Cập, Levant, Lưỡng Hà	126
Những cuộc xâm lược của người Hồi Giáo (622-1258)	Lưỡng Hà, Kavkaz, Ba Tư, Levant, Maghreb, Tiểu Á, bán đảo Iberia, Gallia, Khorasan, Sindh, Transoxiana	636
Chiến tranh Ả Rập-Đông La Mã (629-1050)	Levant, Syria, Ai Cập, Bắc Phi, Tiểu Á, Crete, Sicilia, Ý	421
Thập tự chinh (1095-1291)	1,000,000[2]	3,000,000[3]	Bán đảo Iberia, Cận Đông, Tiểu Á, Levant, Ai Cập.	197
Các cuộc xâm lược của Mông Cổ (1206-1324)	30,000,000[4]	40,000,000[1]	Lục địa Á-Âu	118
Chiến tranh Đông La Mã-Ottoman (1265-1479)	Tiểu Á, bán đảo Balkan	214
Thực dân châu Âu tại châu Mỹ (1492-1900)	2,000,000[5]	100,000,000[6]	Châu Mỹ	408
Chiến tranh Ottoman-Habsburg (1526-1791)	Hungary, Địa Trung Hải, Balkan, Bắc Phi, Malta	265
Chiến tranh Anh-Tây Ban Nha thứ nhất (1585-1604)	Đại Tây Dương, Eo biển Manche, Low Countries, Tây Ban Nha, Spanish Main, Bồ Đào Nha, Cornwall, Ireland, Châu Mỹ, Açores, Quần đảo Canaria	19
Chiến tranh Hà Lan-Bồ Đào Nha (1602-1663)	Đại Tây Dương, Brasil, Tây Phi, Nam Phi, Ấn Độ Dương, Ấn Độ, Đông Ấn, Bán đảo Đông Dương, Trung Quốc	61
Chiến tranh Ba Mươi Năm (1618-1648)	3,000,000	11,500,000	Châu Âu, chủ yếu là ngày nay nước Đức	30
Chiến tranh Anh-Tây Ban Nha lần thứ hai (1654-1660)	Vùng Caribe, Tây Ban Nha, Quần đảo Canaria, Hà Lan thuộc Tây Ban Nha	6
Chiến tranh Chín Năm (1688-1697)	Châu Âu, Ireland, Scotland, Bắc Mỹ, Nam Mỹ, Châu Á	9
Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha (1701-1714)	Châu Âu, Châu Mỹ	13
Cuộc chiến của Liên minh Quadruple (1718-1720)	Sicilia, Sardegna, Tây Ban Nha, Bắc Mỹ	2
Chiến tranh Anh-Tây Ban Nha lần thứ ba (1727-1729)	Tây Ban Nha, Panama	2
Chiến tranh Kế vị Áo (1740-1748)	Châu Âu, Bắc Mỹ, Nam Mỹ, Ấn Độ	8
Chiến tranh Bảy Năm (1754-1763)	1,500,000[1]	Châu Âu, Châu Mỹ, Châu Phi, Châu Á	9
Chiến tranh Cách mạng Hoa Kỳ (1775-1784)	Bắc Mỹ, Gibraltar, Quần đảo Baleares, Ấn Độ, Châu Phi, Biển Caribe, Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương	8
Chiến tranh Cách mạng Pháp (1792-1802)	Châu Âu, Ai Cập, Trung Đông, Đại Tây Dương, Vùng Caribe, Ấn Độ Dương	10
Các cuộc chiến tranh của Napoléon (1803-1815)	3,500,000[cần dẫn nguồn]	7,000,000[7]	Châu Âu, Đại Tây Dương, Địa Trung Hải, Biển Bắc, Sông La Plata, Guyane thuộc Pháp, Tây Ấn, Ấn Độ Dương, Bắc Mỹ, Ngoại Kavkaz	13
Chiến tranh Krym (1853-1856)	255,000[8]	1,000,000[9]	Sicilia, Sardegna, Tây Ban Nha, Bắc Mỹ, Đông Nam Âu, Biển Đen	3
Chiến tranh thế giới thứ nhất(1914-1918)	15,000,000[10]	65,000,000[11]	Toàn cầu	4
Chiến tranh thế giới thứ hai (1939-1945)	40,000,000[12]	85,000,000[13]	Toàn cầu	6
Chiến tranh Lạnh (1947-1991)	22,345,162 (thương vong bởi tất cả các cuộc chiến bắt đầu trong Chiến tranh Lạnh với Chiến tranh Vùng Vịnh, Chiến tranh Việt Nam, Chiến tranh Triều Tiên, Chiến tranh Algérie, Chiến tranh Iran-Iraq, Nội chiến Nigeria hoặc là Chiến tranh Xô-Afghanistan)[14][cần nguồn tốt hơn]	+94,000,000 (22 triệu người thiệt mạng trong tất cả các cuộc nội chiến bắt đầu ở Châu Á, Nam Mỹ và Châu Phi + số người thiệt mạng ở Châu Á và Châu Âu bởi chính phủ Cộng sản, với thương vong là Nạn đói ở Liên Xô 1946-1947, Diệt chủng Campuchia, Đại Cách mạng Văn hóa vô sản, và Đại nhảy vọt)[15][cần nguồn tốt hơn]	Toàn cầu	44
Chiến tranh chống khủng bố (2001-nay)	272,000[16]	1,260,000[16][17][18]	Toàn cầu	22

Xem thêm

[sửa | sửa mã nguồn]

• Chiến tranh toàn diện
• Chiến tranh hạt nhân
• Nội chiến
• Chiến tranh thế giới thứ ba
• Lịch sử thế giới

x t s Toàn cầu hóa
Sách Chỉ số Tạp chí Danh sách Tổ chức Nghiên cứu Thuật ngữ Nhà văn
Phương diện	Toàn cầu hóa thay thế Chống lại toàn cầu hóa Chống lại sự bá quyền toàn cầu hóa Toàn cầu hóa văn hóa Phi toàn cầu hóa Toàn cầu hóa dân chủ Toàn cầu hóa kinh tế Hệ thống tài chính toàn cầu Chính quyền toàn cầu Y tế toàn cầu Lịch sử toàn cầu hóa Chính trị toàn cầu Toàn cầu hóa thương mại Nhân lực toàn cầu
Khái niệm	Trao đổi Colombo Công đoàn Xã hội tiêu dùng Chủ nghĩa thế giới Dân chủ hóa Kinh tế Phát triển Tăng trưởng Toàn cầu Công dân Thành phố Chung toàn cầu giới quyền lực Công lý Globalism Globality Bản địa hóa Quốc tế Phát triển Tài chính bất bình đẳng Chủ nghĩa tự do mới Mundialization democratic Những ranh giới hành tinh siêu quốc gia Nén thời gian-không gian Chủ nghĩa xuyên quốc gia Thế giới Công dân Kinh tế
Vấn đề liên quan	Khí hậu Biến đổi khí hậu công lý Hỗ trợ phát triển Bất bình đẳng kinh tế Ngôn ngữ bị đe dọa Công bằng thương mại Toàn cầu Toàn cầu hóa và dịch bệnh Chia sẻ kỹ thuật số toàn cầu Bất bình đẳng labor arbitrage Ấm lên toàn cầu Nạn khan hiếm nước Các loài xâm lấn Nhân quyền Dòng tài chính bất hợp pháp Giải quyết tranh chấp nhà đầu tư-nhà nước Phân công quốc tế mới về lao động Phân chia Bắc-Nam Offshoring Quá tải dân số xu hướng Cuộc đua xuống đáy Giả thuyết thiên đường ô nhiễm Tội phạm xuyên quốc gia Tây hóa Chiến tranh thế giới
Học thuyết liên quan	Tích lũy tư bản Phụ thuộc Sự phát triển Hệ thống Trái Đất Hiện đại hóa sinh thái Tích lũy nguyên thủy Biến đổi xã hội Lịch sử thế giới hệ thống thế giới
Học giả	Samir Amin Arjun Appadurai K. Anthony Appiah Giovanni Arrighi Jean Baudrillard Zygmunt Bauman Ulrich Beck Walden Bello Jagdish Bhagwati Manuel Castells Noam Chomsky Alfred Crosby Andre G. Frank Thomas Friedman Anthony Giddens Michael Hardt David Harvey David Held Paul Hirst Paul James Ibn Khaldun Naomi Klein Antonio Negri Jeffrey Sachs Saskia Sassen John R. Saul Vandana Shiva Joseph Stiglitz John Urry Immanuel Wallerstein
Chủ đề Thể loại Commons

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]

1. ^ a b c d Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên horriblethings
2. ^ John Shertzer Hittell, "A Brief History of Culture" (1874) p.137: "In the two centuries of this warfare one million persons had been slain..." cited by White
3. ^ Robertson, John M., "A Short History of Christianity" (1902) p.278. Cited by White
4. ^ The Cambridge History of China: Alien regimes and border states, 907–1368, 1994, p.622, cited by White
5. ^ Rummel, R.J. Death by Government, Chapter 3: Pre-Twentieth Century Democide
6. ^ Stannard, David E. (1993). American Holocaust: The Conquest of the New World. New York & Oxford: Oxford University Press. tr. 11. ISBN 978-0-19-508557-0. In the 1940s and 1950s conventional wisdom held that the population of the entire hemisphere in 1492 was little more than 8,000,000—with fewer than 1,000,000 people living in the region north of present-day Mexico. Today, few serious students of the subject would put the hemispheric figure at less than 75,000,000 to 100,000,000 (with approximately 8,000,000 to 12,000,000 north of Mexico).
7. ^ Charles Esdaile "Napoleon's Wars: An International History".
8. ^ Bodart, Gaston (1916). Westergaard, Harald (biên tập). Losses of Life in Modern Wars: Austria-Hungary; France. Clarendon Press. tr. 142.
9. ^ Edgerton, Robert (1999). Death or Glory: The Legacy of the Crimean War. Boulder, CO: Westview Press. tr. 5. ISBN 978-0-8133-3789-0.
10. ^ Willmott 2003, tr. 307Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFWillmott2003 (trợ giúp)
11. ^ "Emerging Infectious Diseases journal - CDC". www.cdc.gov.
12. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên auto
13. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên auto1
14. ^ Danh sách các cuộc chiến theo số người chết
15. ^ Sách đen chủ nghĩa cộng sản
16. ^ a b "Human costs of war: Direct war death in Afghanistan, Iraq and Pakistan October 2001 – February 2013" (PDF). Costs of War. tháng 2 năm 2013. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 30 tháng 4 năm 2013. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2013.
17. ^ "Update on Iraqi Casualty Data" Lưu trữ ngày 1 tháng 2 năm 2008 tại Wayback Machine by Opinion Research Business. January 2008.
18. ^ "Revised Casualty Analysis. New Analysis 'Confirms' 1 Million+ Iraq Casualties" Lưu trữ ngày 19 tháng 2 năm 2009 tại Wayback Machine. ngày 28 tháng 1 năm 2008. Opinion Research Business. Word Viewer for.doc files.

Bài viết này vẫn còn sơ khai. Bạn có thể giúp Wikipedia mở rộng nội dung để bài được hoàn chỉnh hơn.

• x
• t
• s

Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Chiến_tranh_thế_giới&oldid=74133769” Thể loại:

• Xung đột toàn cầu
• Chiến tranh theo loại
• Chiến tranh
• Thế giới
• Chiến tranh thế giới

Thể loại ẩn:

• Trang có lỗi chú thích
• Lỗi không có mục tiêu Harv và Sfn
• Bản mẫu webarchive dùng liên kết wayback
• Trang thiếu chú thích trong bài
• Bài viết có trích dẫn không khớp
• Bài thiếu nguồn tham khảo đáng tin cậy
• Tất cả bài viết sơ khai
• Sơ khai

Tìm kiếm Tìm kiếm Đóng mở mục lục Chiến tranh thế giới 76 ngôn ngữ Thêm đề tài