Chính Tả Tiếng Anh Nên được đơn Giản Hóa? - BBC

Chính tả tiếng Anh nên được đơn giản hóa?
Chính tả không nhất quán của tiếng Anh là do nó có nhiều từ vựng nhập từ các ngôn ngữ khác.

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Chụp lại hình ảnh, Chính tả không nhất quán của tiếng Anh là do nó có nhiều từ vựng nhập từ các ngôn ngữ khác.
    • Tác giả, Christine Ro
    • Vai trò, BBC Capital
  • 5 tháng 7 2019

Những cải cách chính tả của Noah Webster đã biến từ "centre" thành "center" và "labour" thành "labor". Một số người đang hối thúc áp dụng rộng rãi các phiên bản chính tả tiếng Anh đơn giản hơn.

Sự phức tạp của chính tả tiếng Anh đã làm phiền mọi người gần như bất kỳ khi nào phải viết. Người ta cho rằng cách viết không nhất quán làm cho tiếng Anh khó học một cách không cần thiết. Hiệp Hội Chữ Viết Tiếng Anh, một tổ chức ở Anh đang cố gắng để việc viết được dễ dàng hơn, thậm chí còn lập luận rằng có một mối liên kết giữa việc viết khó với tội phạm nhiều hơn, với nạn mù chữ đưa con người vào một cuộc sống bất hợp pháp. Mặc dù lập luận đó có thể là nói quá, nhưng rõ ràng việc viết phi truyền thống có tạo ra một ấn tượng xấu.

Quá trình đơn giản hóa cách viết

So với tiếng Anh, cách viết của tiễng Mỹ là dễ học hơn với những người nước ngoài do ngắn hơn và bám theo ngữ âm hơn một chút. Chính tả tiếng Mỹ là một di sản của phong trào đơn giản hóa việc viết của Noah Webster, người làm từ điển đầu tiên. Phong trào này đã tìm cách gạt bỏ các chữ kép và chữ câm của tiếng Anh, cũng như các thứ phi hiệu quả khác liên quan đến chính tả.

Có một yếu tố thực tế cũng như chính trị trong vấn đề này. Người học không chỉ thấy dễ dàng hơn để nắm được cách viết đơn giản, Webster lập luận, nhưng cách viết đơn giản thực tế là dân chủ hơn, và giúp để phân biệt người Mỹ với các ông chủ thực dân mới gần đây của họ ở phía bên kia đại dương.

Tiếng Anh không phải là ngôn ngữ duy nhất mà các nhà cải cách chính tả đã được huy động một phần vì lý do chính trị. Sau Thế Chiến II, nguyên âm Rumani 'â' đã chính thức được đổi thành'î' để nhấn mạnh sự tương đồng của tiếng Rumani với tiếng Nga và các ngôn ngữ Xla-vơ khác, mặc dù 'â' quay trở lại khi ảnh hưởng của Liên Xô suy yếu. Trước đó, từ "Romania" được ưu tiên hơn so với "Rumania" và "Roumania" để nhấn mạnh sự kết nối lý tưởng với Rome cổ đại.

Ở Mỹ, Webster không phải là người đầu tiên hoặc cuối cùng đề xuất cải cách triệt để chính tả tiếng Anh. Những người hâm mộ cách viết đơn giản qua nhiều thế kỷ đã đưa tên những người nổi bật như Benjamin Franklin, người chủ trương bỏ chữ "X" trong bảng chữ cái, và Theodore Roosevelt, người bị chế giễu vì định áp dụng những thay đổi như đổi từ "phoenix" thành "fenix".

Nhưng Webster gây được ảnh hưởng trong khi phần lớn người khác bị bỏ qua. Những ý tưởng của ông dẫn đến sự lan truyền ở Mỹ dùng từ "labor" thay cho "labour", "center" thay cho "centre" v.v.. tuy rằng không phải là tất cả. Một lẽ là vì tiếng Anh là một ngôn ngữ bất thường nên không thể xử lý mọi lệch lạc. Không có thể thức tiếng Anh nào được viết hoàn toàn theo đúng âm phát ra. Bất kỳ quy tắc chính tả mới nào cũng sẽ đầy rẫy ngoại lệ.

Nhìn chung, chính tả không nhất quán của tiếng Anh là do nó có nhiều từ vựng nhập từ các ngôn ngữ khác. Giống như sự phong phú của các kiểu giọng nói tiếng Anh, đặc trưng này vừa làm phong phú ngôn ngữ Anh vừa đặt ra thách thức đối với cách viết đơn giản và tiêu chuẩn hóa. Vì vậy không bao giờ có một nhóm lớn các nhà ngôn ngữ học hay công chúng ủng hộ việc cải cách đại trà chính tả tiếng Anh.

Skip Đọc nhiều nhất and continue readingĐọc nhiều nhất
  • Đại hội 14 vừa có phiên khai mạc hôm nay 20/1 và sẽ kéo dài tới Chủ nhật 25/1.  Báo chí quốc tế nói gì về Đại hội 14 và Tổng Bí thư Tô Lâm?
  • Lần sửa Điều lệ Đảng gần nhất diễn ra vào Đại hội 11, tức khoảng 15 năm trướcĐại hội 14 đề xuất hướng sửa đổi điều lệ Đảng, có gì đáng chú ý?
  • Tổng thống Donald TrumpÔng Trump gửi thư cho Thủ tướng Na Uy, nói sẽ lấy Greenland vì không được trao giải Nobel
  • Ông Nguyễn Thanh NghịĐiều giúp ông Nguyễn Thanh Nghị sáng cửa vào Bộ Chính trị

End of Đọc nhiều nhất

Chuyện 'làm ăn' nhộn nhịp trong tù ở Anh

Bạn đã biết đi du lịch đúng cách để không bị ghét bỏ?

Cách thức hợp lý để chống trì hoãn

Lối nhắn tin trên mạng xã hội và điện thoại tạo thói quen viết tắt nhiều hơn.

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Chụp lại hình ảnh, Lối nhắn tin trên mạng xã hội và điện thoại tạo thói quen viết tắt nhiều hơn.

Danh sách 'thành phố đắt đỏ nhất' là 'dành cho người nước ngoài'

Để khách hàng phải mất tiền, tốn công nhưng vẫn vui

Để khách hàng phải mất tiền, tốn công nhưng vẫn vui

Chính tả tiếng Anh và chứng khó đọc

Một nhóm người có thể cần được giúp đỡ bằng cách viết đơn giản hơn là những người mắc chứng khó đọc. Về mặt ngôn ngữ, tiếng Anh là mờ đục, có nghĩa là có rất ít sự tương quan và nhất quán giữa các thể thức nói và viết của nó. Những gì bạn đọc và những gì bạn nói có thể rất khác nhau. Ngược lại tiếng Phần Lan và Tây Ban Nha thì minh bạch hơn. Vì vậy, những đứa trẻ học đọc tiếng Anh chậm hơn những đứa trẻ học các ngôn ngữ minh bạch như Tây Ban Nha, Ý, Séc, Đức." Liory Fern-Pollak, một nhà thần kinh học nhận thức tại Đại Học College London, nói.

Do chứng khó đọc là bệnh thần kinh, một người có bệnh này thì vẫn như vậy cho dù sinh ra ở Phần Lan hay Anh. Nhưng Fern-Pollak giải thích rằng việc chẩn đoán chúng ở Anh sẽ dễ dàng hơn do phải vật lộn với chính tả đặc biệt của tiếng Anh.

Vì vậy, bà tin rằng, sẽ rất hữu ích cho những đứa trẻ mắc chứng khó đọc khi bắt đầu học đọc với cách viết theo âm phát ra, để tạo thuận lợi cho chúng đi vào cách viết tiếng Anh tiêu chuẩn. Điều này xảy ra trong một số ngôn ngữ khác. Chẳng hạn, tiếng Do Thái có các dấu phụ như dấu gạch ngang ở một số chữ cái, đóng vai trò như nguyên âm mặc dù tiếng Do Thái chuẩn được viết không có nguyên âm. Vì vậy, trẻ học cách đọc với các dấu này, dần dần dấu sẽ được bỏ đi khi trẻ em lớn lên. Một hệ thống tương tự (giống như bánh xe phụ cho trẻ em học đi xe đạp) có thể hỗ trợ cho một số người nhất định học tiếng Anh.

Sự gia tăng của các quán bar không rượu

Đến Munich thưởng thức cà phê và bánh ngọt kiểu Đức

Khi chết Marx vẫn là người 'vô tổ quốc'

Tiếng Anh trong thời đại internet

Ý tưởng của Webster có thể là thích đáng mới đây vì ngôn ngữ của CNTT và internet ngày càng ảnh hưởng đến cách viết của tiếng Anh. Trên toàn cầu, Google trả lại nhiều kết quả hơn theo cách viết Mỹ. Trong máy tính, từ "program" nhìn chung được chấp nhận để thay cho từ "programme". Các từ ngắn hơn thì linh hoạt hơn trong tin nhắn và bài đăng trên truyền thông xã hội, và việc tối ưu hóa của công cụ tìm kiếm thường ưu tiên cho cách viết Mỹ. Thí dụ sự Google hóa internet là một lý do mà người Thái Lan thích cách viết của người Mỹ hơn.

Nhưng internet cũng đang phơi mọi người trước rất nhiều cách viết khác nhau. Vì vậy, "người ta đang trưng bày ngôn ngữ nói của mình nhiều hơn thông qua cách viết ở những không gian như Twitter và Instagram," Lauren Squires, một nhà ngôn ngữ học tại Đại Học Bang Ohio nói, Bà nghĩ rằng "người ta trở nên thoải mái hơn với biến thể của chính tả," mặc dù vẫn có một ý nghĩ mạnh mẽ và lâu dài rằng chỉ có một cách viết đúng.

Ở thời kỳ đầu của Internet, đã có những nỗ lực mang tính tân-Webster để hợp lý hóa cách viết tiếng Anh như là một phần của cách nói lóng "Netspeak" trên mạng, như "luv u" (love you) và "hi school" (high school). Nhưng rồi việc này không thành.

Mặc dù tiếng Anh quá bất thường để đơn giản hóa cách viết nhiều như một số người muốn đề xướng, nhưng một khía cạnh của tiếng Anh viết có thể bị cắt giảm bởi giao tiếp trực tuyến, đó là dấu câu.

Dấu chấm hết câu hiện đang bị đe dọa trong nhiều tin nhắn tức thời ngắn gọn, trong đó sự xuất hiện của dấu chấm câu có thể gây ấn tượng về sự lạnh lùng hoặc không thật lòng. Điều này một phần liên quan đến sự ngắt dòng trong tin nhắn nhanh khiến dấu chấm là không cần thiết.

Cũng vậy, dấu nháy đơn có thể biến mất trong một số phần của tiếng Anh viết như một thứ không cần thiết và mất thời gian. Ở những văn bản không chính thức hơn, dấu nháy này có thể đi theo dấu phẩy Oxford: một số người chỉ sử dụng chúng khi muốn tránh nhầm lẫn (ví dụ: his sister's money vs. his sisters' money). Và các cách viết đó đều được cả.

Bài tiếng Anh trên BBC Capital

  • Getty Images

    Chuyện 'làm ăn' nhộn nhịp trong tù ở Anh

    4 tháng 7 năm 2019
  • Một du khách chụp ảnh hình vẽ graffiti tại Barcelona, Tây Ban Nha hồi năm ngoái, theo đó đuổi các du khách đi

    Bạn đã biết đi du lịch đúng cách để không bị ghét bỏ?

    5 tháng 7 năm 2019
  • Bớt việc theo kế hoạch sẽ gây tác động tốt?

    Cách thức hợp lý để chống trì hoãn

    3 tháng 4 năm 2019
  • Những "siêu cây" của Singapore tại 'Gardens by the Bay'. Những thứ như chi phí rất cao cho việc sở hữu xe hơi thường đẩy nó lên đầu bảng xếp hạng của "thành phố đắt đỏ"

    Danh sách 'thành phố đắt đỏ nhất' là 'dành cho người nước ngoài'

    29 tháng 3 năm 2019
  • Getty Images

    Đi du lịch bao nhiêu thì đủ?

    21 tháng 4 năm 2019
  • Getty Images

    Để khách hàng phải mất tiền, tốn công nhưng vẫn vui

    11 tháng 5 năm 2019

Tin chính

  • Báo chí quốc tế nói gì về Đại hội 14 và Tổng Bí thư Tô Lâm?

    20 tháng 1 năm 2026
  • Đại hội 14: Thảo luận văn kiện Đại hội sau cánh cửa khép kín
  • Đại hội 14 đề xuất hướng sửa đổi điều lệ Đảng, có gì đáng chú ý?

    20 tháng 1 năm 2026

BBC giới thiệu

  • Ông Phan Văn Giang, ông Tô Lâm

    Đại tướng Phan Văn Giang: rào cản và cơ hội trên hành trình vào Bộ Ngũ

    15 tháng 1 năm 2026
  • Ông Lê Minh Hưng

    Ghế thủ tướng cho ông Lê Minh Hưng: cơ hội và những ẩn số

    14 tháng 1 năm 2026
  • Binh sĩ Đan Mạch trong một cuộc tập trận quân sự ở Greenland

    Ông Trump có thể 'chiếm' Greenland bằng cách nào?

    8 tháng 1 năm 2026
  • Ảnh minh họa, thủ tướng Phạm Minh Chính, tòa nhà IFC ONE SAIGON với lá cờ Việt Nam, và đồ họa tăng trưởng GDP đi lên

    GDP Việt Nam sẽ vượt Thái Lan ngay trong năm 2026?

    7 tháng 1 năm 2026
  • Trump on the left, Starmer and Macron on the right

    Chiến lược an ninh quốc gia của ông Trump đẩy châu Âu vào thế khó

    10 tháng 1 năm 2026
  • Tỷ phú Phạm Nhật Vượng

    Vì sao Vingroup rút khỏi 'dự án cống hiến' đường sắt cao tốc Bắc-Nam?

    25 tháng 12 năm 2025
  • CSIS cho biết trên Bãi Thuyền Chài, tiền đồn lớn nhất ở Trường Sa của Việt Nam, có 5 cụm tòa nhà, ảnh chụp ngày 1/8/2025

    Việt Nam sắp hoàn thành các tiền đồn ở Biển Đông, có khả năng quân sự hóa?

    18 tháng 12 năm 2025
  • Ông Nguyễn Đức Trung

    Điều gì khiến ông Nguyễn Đức Trung rời ghế Chủ tịch UBND sau 10 ngày?

    28 tháng 11 năm 2025
  • Các nữ chính trị gia Việt Nam

    Quyền lực và áp lực - thăng trầm của các nữ lãnh đạo trên chính trường Việt Nam

    14 tháng 11 năm 2025

Phổ biến

  1. 1Báo chí quốc tế nói gì về Đại hội 14 và Tổng Bí thư Tô Lâm?
  2. 2Đại hội 14 đề xuất hướng sửa đổi điều lệ Đảng, có gì đáng chú ý?
  3. 3Ông Trump gửi thư cho Thủ tướng Na Uy, nói sẽ lấy Greenland vì không được trao giải Nobel
  4. 4Điều giúp ông Nguyễn Thanh Nghị sáng cửa vào Bộ Chính trị
  5. 5Ai có khả năng trở thành tân ủy viên Bộ Chính trị tại Đại hội 14?
  6. 6'Tốt nhất thế giới': Vì sao Mỹ mua tàu phá băng từ Phần Lan?
  7. 7Tinh gọn bộ máy tạo thuận lợi hay thách thức cho ông Tô Lâm tái cử?
  8. 8Vì sao ông Tô Lâm và đội ngũ nhạy cảm về 'phe phái' trong Đảng? - bài 2
  9. 9Đại tướng Phan Văn Giang: rào cản và cơ hội trên hành trình vào Bộ Ngũ
  10. 10Sự gián đoạn toàn cầu bao trùm Diễn đàn Kinh tế Davos

Từ khóa » đơn Giản Hóa Tiếng Anh