Chu Văn An – Wikipedia Tiếng Việt

Bài viết này cần thêm chú thích nguồn gốc để kiểm chứng thông tin. Mời bạn giúp hoàn thiện bài viết này bằng cách bổ sung chú thích tới các nguồn đáng tin cậy. Các nội dung không có nguồn có thể bị nghi ngờ và xóa bỏ. (tháng 5/2024) (Tìm hiểu cách thức và thời điểm xóa thông báo này)

Về trường chuyên ở Hà Nội, xem bài Trường Trung học phổ thông Chu Văn An, Hà Nội, hoặc xem các trang có cung tên ở Chu Văn An (định hướng)

Chu Văn An朱文安
Văn Trinh Công
Tượng thờ Chu Văn An tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám
Tên húy	Chu An (朱安)
Tên chữ	Linh Triệt (靈徹)
Tên hiệu	Tiều Ẩn (樵隱)
Bút danh	Tiều Ẩn
Thụy hiệu	Văn Trinh
Thông tin cá nhân
Sinh
Tên húy	Chu An (朱安)
Ngày sinh	(1292-10-06)6 tháng 10, 1292
Nơi sinh	Thôn Văn, xã Thanh Liệt, huyện Thanh Trì (nay là phường Thanh Liệt), thành phố Hà Nội
Mất
Thụy hiệu	Văn Trinh
Ngày mất	14 tháng 12, 1370(1370-12-14) (78 tuổi)
An nghỉ	núi Phượng Hoàng, phường Văn An, thành phố Chí Linh, tỉnh Hải Dương
Giới tính	nam
Gia quyến
Thân phụ	Chu Văn Thiện
Thân mẫu	Lê Thị Chuân
Học vấn	Thái học sinh (Tiến sĩ)
Chức quan	Tư nghiệp Quốc Tử Giám
Tước hiệu	Văn Trinh Công
Nghề nghiệp	Nhà giáo, thầy thuốc,
Tôn giáo	Nho giáo
Quốc gia	Đại Việt
Quốc tịch	Đại Việt
Thời kỳ	Nhà Trần
Tác phẩm	Thất trảm sớ
[sửa trên Wikidata]x • t • s

Chu Văn An (tên thật là: Chu An, 6 tháng 10 năm 1292 – 14 tháng 12 năm 1370) hiệu là Tiều Ẩn, tên chữ là Linh Triệt, là một nhà giáo, thầy thuốc, quan viên Đại Việt cuối thời Trần, "danh nhân văn hóa thế giới".[1] Sau khi mất, ông được vua Trần truy phong tước Văn Trinh công nên đời sau quen gọi là Chu Văn An hay Chu Văn Trinh. Ông được Đại Việt sử ký toàn thư đánh giá là ông tổ của các nhà nho nước Việt.

Ông được gọi là người thầy của mọi thời đại, nhà giáo lỗi lạc của Việt Nam, đã dành cả cuộc đời cho sự nghiệp dạy học, với triết lý giáo dục nhân văn, không phân biệt giàu nghèo, học đi đôi với thực hành, học suốt đời để biết, để làm việc và cống hiến cho xã hội. Tư tưởng đó của ông không những có ảnh hưởng tới nhiều thế hệ người Việt Nam mà còn góp phần phát triển các giá trị nhân văn trong khu vực. Quan điểm giáo dục của ông có những giá trị tiến bộ vượt thời đại, gần gũi với mục đích giáo dục của thế giới hiện nay.

Tiểu sử

[sửa | sửa mã nguồn]

Ông sinh ngày 6 tháng 10 năm 1292 tại thôn Văn, xã Thanh Liệt, huyện Thanh Trì (nay là phường Thanh Liệt), thành phố Hà Nội.

Ông là người chính trực, đã từng đỗ Thái học sinh nhưng không ra làm quan mà mở trường dạy học ở làng Huỳnh Cung, bên kia sông Tô Lịch. Ông có công lớn trong việc truyền bá, giáo dục tư tưởng đạo đức Khổng giáo vào Việt Nam. Vua Trần Minh Tông (1300–1357) mời ông ra làm tư nghiệp Quốc tử giám, dạy cho Thái tử Trần Vượng, tức là vua Trần Hiến Tông tương lai. Đến đời Dụ Tông, thấy quyền thần làm nhiều điều vô đạo, ông dâng Thất trảm sớ xin chém bảy tên gian nịnh, nhưng vua không nghe. Ông chán nản từ quan về ở núi Phượng Hoàng (Chí Linh, Hải Dương), lấy hiệu là Tiều ẩn (người hái củi ở ẩn) dạy học, viết sách cho tới khi mất.[2]

Ông mất ngày 26 tháng 11 năm Canh Tuất (tức là ngày 14 tháng 12 năm 1370), hưởng thọ 78 tuổi.[3]

Được tôn kính

[sửa | sửa mã nguồn]

Cuộc đời thanh bạch và tiết tháo của ông là tấm gương sáng của thời phong kiến Việt Nam. Ông là một trong số rất ít bậc hiền nho được thờ ở Văn Miếu. Sự nghiệp của ông được ghi lại trong văn bia ở Văn Miếu-Quốc Tử Giám.

Hiện nay còn lăng mộ và đền thờ của ông nằm trên núi Phượng Hoàng, thuộc phường Văn An; cách khu di tích Côn Sơn khoảng 4 km. Đây là một điểm di tích văn hóa và danh thắng, với cảnh rừng thông đẹp trùng điệp, có đền thờ cũ và mới xây xong năm 2007. Lăng mộ Chu Văn An nằm trong khu di tích này. Lễ hội vào tháng tám và tháng một, trọng hội vào ngày 25-8 và 26-11. Khu di tích được xếp hạng năm 1998.

Tên ông còn được đặt tên cho các công trình công cộng, như đường phố, trường học.

Tác phẩm

[sửa | sửa mã nguồn]

• Thất trảm sớ
• Tiều ẩn thi tập
• Tiều ẩn quốc ngữ thi tập
• Tứ thư thuyết ước
• Giang đình tác
• Linh sơn tạp hứng
• Miết trì
• Nguyệt tịch bộ Tiên Du sơn tùng kính
• Thứ vận tặng Thủy Vân đạo nhân
• Xuân đán

Xem thêm

[sửa | sửa mã nguồn]

• Thất trảm sớ
• Trường Chu Văn An

Hình ảnh

[sửa | sửa mã nguồn]

• Tượng thờ Chu Văn An tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám
• Tranh thờ Chu Văn An trong Văn Miếu - Quốc Tử Giám tại Hà Nội
• Tượng Chu Văn An tại Văn Miếu Trấn Biên - Đồng Nai

Chú thích

[sửa | sửa mã nguồn]

1. ^ "Danh nhân văn hóa thế giới Chu Văn An "người thầy của mọi thời đại"". VOV2.VN. Truy cập ngày 31 tháng 1 năm 2022.
2. ^ "Cuộc đời chính trực của Chu Văn An, người thầy chuẩn mực muôn đời của Việt Nam". VOH - Đài Tiếng nói Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh. Truy cập ngày 27 tháng 6 năm 2024.
3. ^ nguoihanoi.vn (ngày 27 tháng 3 năm 2024). "Chu Văn An – bậc sư biểu của mọi thời đại và tấm gương cương trực". Tạp chí Người Hà Nội. Truy cập ngày 12 tháng 9 năm 2025.

Liên kết khác

[sửa | sửa mã nguồn] Wikisource có các tác phẩm của hoặc nói về:Chu Văn An