Chúa Bà Tộc Mọi, Bà Chúa Bói Của Người Mọi Xưa - Văn Hóa Tâm Linh

MỤC LỤC

Với tài bói và sự anh linh Chúa Bà Tộc Mọi là một trong những vị nữ thần được phối thờ cùng trong hệ thống Thần linh Tứ Phủ linh thiêng.

Sự tích Chúa Bà Tộc Mọi

Chúa Bà Tộc Mọi cũng là một trong những bà chúa bói, đúng như danh hiệu, bà là bà chúa của tộc người Mọi từ rất xa xưa. Hiện nay thì mọi tài liệu kể về sự tích cũng hiển tích của chúa rất ít, hầu như là không có nên chúa cũng được khá ít người biết tới.

Có lẽ bởi trải qua khoảng thời gian chiến tranh dài kỳ và ác liệt cũng như nghìn năm bắc thuộc nên những câu chuyện về Chúa Bà Tộc Mọi bị thất lạc dần vì thế mà những thông tin chính xác về sự tích, hay nơi chính xác thờ phụng bà cũng bị mai một theo thời gian.

Hầu giá Chúa Bà Tộc Mọi

Chúa Bà Tộc Mọi hầu như không mấy khi ngự về đồng, trong số ít những người hầu, chỉ những người ăn lộc chúa thì mới thỉnh chúa về ngự đồng.

Khi loan giá ngự đồng Bà Chúa Tộc Mọi thường mặc áo đen cũng có khi mặc áo chàm, chúa về tấu hương và cũng múa mồi, ban tài phát lộc cho con dân.

Đền Chúa Bà Tộc Mọi ở đâu?

Theo tác giả cuốn sách “Tín ngưỡng Tam Tứ Phủ và thờ Thánh ở Việt Nam” có 3 nơi đang thờ Bà Chúa Tộc Mọi đó là: Đền Chúa Mọi ở Thái Nguyên, đền Chúa Mọi ở Cao Bằng và đền chúa Khuôn Dầu ở Lạng Sơn.

Đền Chúa Bà Tộc Mọi ở Thái Nguyên

Đền Chúa Mọi ở Thái Nguyên được coi là đền thờ chính của Chúa Mọi. Ngôi đền tọa lạc tại Km số 8, xã Sơn Cẩm, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên.

Phương tiện di chuyển tốt nhất đến đền Chúa Bà Tộc Mọi là xe ô tô hoặc xe máy, hoặc xe khách.

Đền Bà Chúa Tộc Mọi ở Cao Bằng

Đền Chúa Mọi tại Cao Bằng cũng được nhiều con hương biết đến và thường đến cúng lễ những dịp đặc biệt trong năm. Đền ở trên động Già Long, thị trấn Tĩnh Túc, huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng. Để đi đến đền, phương tiện di chuyển tốt nhất là xe ô tô hoặc xe máy. Nếu đi bằng xe khách, bạn sẽ phải bắt chặng thứ hai từ bến xe Cao Bằng đến đền khoảng hơn 50km.

Khi đi đến thị trấn Tĩnh Túc hỏi động Già Long, đền chúa nằm ở trên động Già Long. Chủ động là cụ Lê Văn Côi chăm sóc hương đèn. Có người nói, nơi đây là nguồn gốc phát lên các dòng phái sơn trang.

Đền chúa Khuôn Dầu Lạng Sơn

Theo truyền miệng thì đền thờ chúa Mọi cũng có ở Lạng Sơn, từ đền Công Đồng Bắc Lệ đi vào đến cửa rừng Thất Khê, Đèo Kẻng thì có ngôi đền chúa mọi gọi là đền Khuôn Dầu. Nơi đây có lưu truyền câu hát văn thỉnh chúa như sau:

“Khắp Sơn Lâm nức danh Chúa Mọi Tiếng vang lừng khắp cõi Nam Bang”

Lễ vật dâng Bà Chúa Tộc Mọi

Theo lệ cúng bái, vào những ngày đầu năm, đầu tháng, con nhang, đệ tử thành tâm từ xa về gần lần lượt mang lễ bạc tâm thành về dâng cúng cửa Chúa Bà Tộc Mọi. Cầu chúa phù hộ cho gia quyến trong ngoài yên ấm, an bình, có tài, có lộc.

Mâm lễ dâng Chúa Bà Tộc Mọi bao gồm các thức lễ như một đĩa hoa, một đĩa quả, cơi trầu, quả cau, cút rượu, xôi thịt, giấy tiền, thẻ hương và cánh sớ.

Bản văn Chúa Bà Tộc Mọi

Nhang thơm tấu trước án tiền Thỉnh mời tiên chúa bói then ngự đồng Cảnh lâm tùng rừng xanh ngan ngát Cửa thượng ngàn bát ngát suối khe Non thiêng hiu quạnh bốn bề Chúa tiên giáng thế lập nghề bói then Áo chàm đen trâm hoa tràng mạng Đôi kiềng vàng khảm nạm ngọc lam Lạng Sơn Chúa ngự thạch bàn Tay cầm tính tẩu hát vang núi rừng Tu tiên khí dụng công pháp chỉ Phép nhiệm màu tà quỷ sợ uy Sơn tinh voi hổ phục quỳ Man man cầm thú đều thì phục công Miền sơn động tay đàn miệng hát Khí âm dương khúc nhạc điệu then Danh thơm lừng lẫy lưu truyền Tiếng đồn vang khắp trong miền Lạng Sơn Thổ mán mường điều thì cung phục Nhờ ơn bà cây đức vẻ vang Thành tâm giữ nghiệp ca đàn Gọi hồn non nước suối ngàn thủa xưa Linh tiên khí thần cơ ứng khẩu Phép nhập hồn tính tẩu ai hay Có thì có tự mảy may Không thì cả thế gian này cũng không Có phen dạo sơn cùng bích thủy Ai có lòng tùy hỉ hữu duyên Có phen dạo cảnh non tiên Hai nàng thị nữ khăn miên theo hầu Khăn vấn đầu cổ đeo vòng bạc Lược trâm cài má hạc tóc mây Hây hây vành nguyệt vơi đầy Đáng thanh đáng lịch vẻ đầy khuôn trăng Dáng tiên chúa ả Hằng thua sắc Bước khoan thai nhẹ gót lên non Dù cho nước chảy đá mòn Thương đồng chẳng quản dù còn bao xa Chúa về đồng muôn nhà kính phục Nét phong tư vẻ thực tài hoa Chúa tiên linh ứng hay là Khúc đàn non nước cầm ca chiêu hồn Cân đàn then âm dương thấu tỏ Nhạc vang lừng đâu đó mọi nơi Thành tâm khấn bái luyện mời Đan thành nhất dạ làm tôi chúa bà Làm tôi chúa đồng gia hưng thịnh Để cho đời nức tiếng thơm danh Ai ơi hữu tử hữu sinh Một niềm tưởng vọng tâm linh hữu thành Tiết ngày lành dâng văn bái thỉnh Nguyện phúc lai hưng thịnh đề đa Thỉnh tiên chúa giáng điện tòa Khuông phù đệ tử vinh hoa thọ trường