Chùa Bang (Phước Đức Cổ Miếu, Thành Phố Bạc Liêu - Chốn Thiêng

Giới thiệu

Ngoài điệu Dạ cổ Hoài Lang nức tiếng xa gần và giai thoại về vị Hắc công tử đốt tiền nấu trứng, Bạc Liêu còn thu hút nhiều khách thập phương bởi vẻ đẹp cổ kính của nhiều chùa chiền, miếu trăm tuổi, trong đó không thể không nhắc đến Chùa Bang hay còn có tên gọi là Phước Đức cổ miếu.

Chùa Bang tọa lạc tại số 74 đường Điện Biên Phủ, phường 3, thành phố Bạc Liêu. Đây là ngôi miếu lâu đời nhất của người Hoa sống ở Bạc Liêu. Du lịch Bạc Liêu, đến thăm Phước Đức Cổ Miếu bạn sẽ tận mắt thấy được kiến trúc đặc biệt của người Hoa cổ.

Lược sử

Chùa Bang (Phước Đức cổ miếu) được một nhóm người Hoa xây dựng vào khoảng năm 1810. Ban đầu, ngôi miếu được dựng bằng cây lá đơn sơ để thờ các vị thần theo tín ngưỡng dân gian người Hoa như: Bổn Đầu Công (Ông Bổn), Quan Đế, Thần Nông, Thổ công, Ông bà Công Mẫu, v.v…Cũng vì Ông Bổn được thờ chính, nên gọi là “miếu Ông Bổn”; về sau đổi là “Phước Đức cổ miếu”, vì người Hoa tin rằng Bổn Đầu Công cũng chính là Phước Đức chánh thần – một vị thần được coi là có công khai hoang đất đai và phù trợ cho mọi người sinh cơ lập nghiệp có cuộc sống an lành. Năm 1903, bang Triều Châu được thành lập, đặt trụ sở tại Phước Đức cổ miếu, trong căn phòng rộng cạnh Tây lang, nên còn gọi là chùa Bang. Từ một ngôi miếu nhỏ có diện tích khiêm tốn, sau nhiều lần trùng tu, ngôi miếu ngày nay đã có diện tích 580 m2, theo kiến trúc hình chữ Quốc, một lối kiến trúc cung đình triều Minh, Trung Quốc.

Kiến trúc

Toàn bộ ngôi miếu là một công trình kiến trúc nghệ thuật quy mô và hoàn mỹ toát vẻ đẹp uy nghi, cổ kính. Cột, đầu kèo, đầu xiên, con đội, án thờ…bằng đá và gỗ quý đều được chạm khắc tỉ mỉ, công phu, tinh xảo bằng chữ Hán được mạ vàng, theo lối Hành thư và Khải thư. Tất cả thể hiện các chủ đề: Tứ linh (long, lân, quy, phụng), cỏ cây, hoa lá, hình nhân và linh thú. Ngoài ra còn trang trí các hoành phi, câu đối được sơn son, thếp vàng lộng lẫy.

Trên nóc miếu gắn cặp rồng chầu mặt trời (lưỡng long triều dương), hình ảnh phổ biến nhất được trang trí trên các đình miếu người Hoa, tượng trưng hạnh phúc vĩnh hằng. Mái lợp ngói ống, diềm mái bằng gốm tráng men xanh, cuối mái trang trí hoa văn hình long vĩ, hai bên là hai pho tượng gốm nhỏ biểu tượng của âm dương, nguồn gốc của mọi sự hòa hợp, kỷ cương của vạn vật. Mỗi bộ phận trong miếu đều được xem như một cổ vật có giá trị nghệ thuật cao. Với các chất liệu có tính bền vững nên Phước Đức cổ miếu tồn tại kiên cố đến ngày nay. Các tác phẩm nghệ thuật ấy đã được các nghệ nhân liên kết với nhau một cách hài hòa và chặt chẽ tạo thành một tổng thể kiến trúc độc đáo. 

Không chỉ là nơi thờ cúng các vị thần, Phước Đức cổ miếu còn là cơ sở hoạt động cách mạng của Chi bộ làng Long Thạnh quận Vĩnh Lợi, tỉnh Bạc Liêu do đồng chí Nguyễn Văn Đàng làm bí thư từ 1930 đến 1954. Với những giá trị đó, chùa được Bộ Văn Hóa Thông Tin công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia năm 2000.

Lễ hội

Ngày 29/3 âm lịch bạn sẽ được dự lễ Đản Sinh Thần Phước Đức (Sinh nhật Ông Bổn), đây là lễ chính của miếu. Lễ được diễn ra vào lúc tám giờ sáng, nghi lễ diễn ra rất đơn giản nhưng rất trang nghiêm, nghi lễ phải trãi qua nhiều giai đoạn như: Hiến đèn, hiến hương, dâng hoa, dâng trà, dâng rượu, hiến vật tế (thường là heo)… Sau Lễ tế Ông là Lễ “Đấu đèn”, lễ này diễn ra trong không khí vui nhộn của những người đến dự lễ, ban tổ chức lễ sẽ định số đèn theo từng năm (thường thì chọn 3 cây đèn – dạng đèn Kéo quân) và sau đó sẽ đem từng cây đèn ra đấu giá, ai trả giá cao sẽ được “Thỉnh đèn” về nhà. Số tiền thu được từ cuộc đấu đèn sẽ sử dụng cho công tác cứu tế hay những hoạt động xã hội khác. Ngoài ra, hàng năm tại Phước Đức cổ miếu đều có tổ chức các lễ hội lớn như: Lễ Kỳ Yên… lễ Vu Lan được tổ chức vào ngày rằm tháng 7 âm lịch.

Phước Đức cổ miếu không chỉ là chốn tâm linh của người dân địa phương mà còn trở thành địa điểm du lịch Bạc Liêu thú vị của khách thập phương. Ghé thăm Phước Đức Cổ Miếu, du khách sẽ được thưởng thức những nét đẹp thuộc về bản sắc văn hóa của người Hoa ở Bạc Liêu.

____________________________

Tiếng Anh (English)

Phuoc Duc Ancient Temple, also known as Chua Bang, is located at 74 Dien Bien Phu Street, Bac Lieu City, and is one of the attractions for tourists due to its ancient beauty and unique architecture of the Chinese. Built around 1810 by a group of Chinese people, the temple was originally a place of worship for deities such as Bon Dau Cong, Quan De, Thanh Nong, and Mr. and Mrs. Cong Mau. Later, the temple was renamed Phuoc Duc Ancient Temple because the Chinese believed that Bon Dau Cong was also the principal deity Phuoc Duc, who had the merit of reclaiming land and assisting people.

With unique architecture following Han and Khai script styles, Phuoc Duc Ancient Temple exudes a solemn and ancient beauty. Every detail in the temple is meticulously carved, from pillars, rafters, to decorative motifs such as dragons, unicorns, tortoises, and phoenixes, as well as couplets. The temple is also a site of revolutionary activities of the Long Thanh village Communist Party and has been recognized as a national cultural heritage site since 2000.

Tiếng Trung (Chinese)

福德古庙，又称为邦寺，位于越南北柳市电白幅街74号，是吸引游客的景点之一，因其古老的美丽和特殊的华人建筑而闻名。这座庙宇约建于1810年左右，由一群华人建造，最初是供奉众神如本头公、关帝、神农和夫妇崇母的地方。后来，庙宇改名为福德古庙，因为华人相信本头公也是福德正神，他曾公开开垦土地并帮助了人们。

福德古庙以汉式和开式的独特建筑而闻名，展现出庄严古老的美感。庙宇的每个细节都经过精心雕刻，从柱子、梁头、斜顶到装饰图案如龙、麟、乌、凤和对联。这座庙宇也是龙盛村革命活动的场所，并于2000年被认定为国家级历史文化遗址。

Tiếng Pháp (French)

Le temple ancien de Phuoc Duc, également connu sous le nom de Chua Bang, est situé au 74, rue Dien Bien Phu, dans la ville de Bac Lieu, et est l’une des attractions touristiques en raison de sa beauté ancienne et de son architecture unique de style chinois. Construit vers 1810 par un groupe de Chinois, le temple était à l’origine un lieu de culte pour des divinités telles que Bon Dau Cong, Quan De, Thanh Nong, et M. et Mme Cong Mau. Plus tard, le temple a été rebaptisé Phuoc Duc Ancient Temple parce que les Chinois croyaient que Bon Dau Cong était également la divinité principale Phuoc Duc, qui avait le mérite de défricher les terres et d’aider les gens.

Avec une architecture unique suivant les styles des caractères Han et Khai, Phuoc Duc Ancient Temple dégage une beauté solennelle et ancienne. Chaque détail dans le temple est méticuleusement sculpté, des piliers, poutres, aux motifs décoratifs tels que les dragons, les licornes, les tortues et les phénix, ainsi que les couplets. Le temple est également un site d’activités révolutionnaires du Parti communiste du village de Long Thanh et a été reconnu comme un site du patrimoine culturel national depuis 2000.

Chấm điểm