Chùa Hà (Cầu Giấy, Hà Nội) - Chốn Thiêng

Tên gọi và vị trí địa lý

Chùa Hà, được gọi là Thánh Đức tự và Đình Bối Hà, hợp thành khu di tích Đình – Chùa Hà, đặt trên một khu đất trước đây thuộc làng Dịch Vọng (tên nôm là làng Vòng) ở huyện Từ Liêm. Ngày nay, nằm tại địa chỉ số 86 phố Chùa Hà, phường Dịch Vọng, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội. Chùa Hà là một trong những ngôi chùa cầu duyên nổi tiếng ở miền Bắc.

Lịch sử và nhân vật

Trong quá khứ, Chùa Hà mang đến hai truyền thuyết khác nhau về nguyên do xây dựng. Truyền thuyết đầu tiên kể về thời kỳ Lý, khi vùng Dịch Vọng nổi tiếng với nhiều danh thắng. Vào thời Lý Thánh Tông, khi vua 42 tuổi vẫn chưa có con, ông đã cầu tự tại một ngôi chùa và sau đó sinh được Thái tử Càn Đức, nên ngôi chùa được gọi là Thánh Chúa để kỷ niệm sự kiện này. Trong hành trình của vua, ông còn ghé qua một ngôi chùa khác, tặng tiền bạc để trùng tu, nên chùa này còn có tên Thánh Đức tự. Vua Lý Thánh Tông qua đời đột ngột khi 50 tuổi, và thái tử Càn Đức, sau này là Lý Nhân Tông, lên ngôi khi chỉ 7 tuổi.

Truyền thuyết thứ hai kể về việc xây dựng Chùa Hà để tưởng nhớ lòng biết ơn của vua Lê Thánh Tông đối với các đại thần Nguyễn Trãi, Nguyễn Xí, Đinh Liệt, những người đã giúp ông lên ngôi vua năm 1460.

Chùa Thánh Đức đã trải qua nhiều lần bị phá hủy trong quá khứ. Đến năm 1680, chùa vẫn chỉ có lá gồi và tường xây bằng gạch vồ, nên dân gian gọi là chùa Vồi. Tới đời vua Lê Hy Tông, hai gia đình từ làng Thổ Hà tỉnh Bắc Giang sang kinh doanh ở Thăng Long và dành nhiều công đức để xây dựng lại chùa với quy mô lớn bằng gạch ngói vào năm 1680. Từ đó, hai làng Thổ Hà và Dịch Vọng Trung kết nghĩa, đặt tên xóm có ngôi chùa là Bối Hà và chùa có tên là chùa Hà. Trải qua những lần trùng tu sau đó, diện mạo của chùa ngày nay là kết quả của sự nỗ lực này.

Phường Dịch Vọng và ban quản lý di tích chùa đã tiến hành nâng cấp và xây dựng lại Chùa Hà và Đình Bối Hà từ năm 1995 đến 2003, giữ cho tam quan được giữ nguyên vẹn.

Chùa Hà ở Hà Nội được chia thành từng khu riêng biệt và có các ban thờ riêng cho Phật, Thánh Mẫu. Hiện nay, chùa Hà thờ rất nhiều vị thần Phật như Đức Ông, Đức Thánh Hiền cùng các vị Phật và tam tòa Thánh Mẫu. Người ta tin rằng việc tận tâm khấn bái các vị thần này sẽ mang lại bình an, thuận lợi và tình duyên trọn vẹn.

Sau khi thăm chùa Hà, du khách có thể di chuyển sang Đình Bối Hà ngay bên cạnh. Trong đình có một bàn thờ Thành Hoàng làng Triệu Chí Thành, một vị tướng đã đóng góp lớn trong cuộc chiến chống giặc Lương dưới thời Triệu Việt Vương (năm 550 thế kỷ VI).

Kiến trúc cảnh quan

Các công trình kiến trúc của Chùa Hà được tổ chức tập trung trong một không gian rộng và thoáng đãng. Ngoại cùng là cổng Tam quan có hai tầng, với hệ thống cầu thang lên ở phía trái. Tầng trên có kiểu chồng diêm, giữa bờ đinh mái thượng đắp nổi hình mặt trời lửa và hình hổ phù, hai đầu kìm đắp hình rồng đuôi xoắn, miệng ngậm bờ nóc, mái lợp giả ngói ống. Tầng dưới được chia thành ba gian, với 12 cột trụ xây nổi trên mặt tường. Tam quan có ba vòm cửa, trong đó cửa giữa rộng hơn.

Tầng hai của Tam quan treo chuông đồng Thánh Đức tự, chung niên hiệu Cảnh Thịnh thứ 7 (1799), là một di vật từ thời Tây Sơn được bảo quản nguyên vẹn. Chuông cao 1m20, chu vi đáy 1m80, được đúc tinh tế, với bốn múi chuông được khắc nội dung văn chuông và phần dưới khắc tứ linh: long, ly, quy, phượng cách điệu mà rất sống động. Phía trên là hai con bồ lao đầu nhìn về hai phía, bốn chân gắn chặt vào chuông.

Sau cổng tam quan là một khu vườn cây xanh, hồ nước hình bán nguyệt, cây đa và sân chùa. Bên cạnh hồ nước là bia đá bốn mặt Thánh Đức tự bi được phục chế gần đây. Ba mặt bia khắc chữ Hán theo nội dung lưu tại Thư viện Viện nghiên cứu Hán nôm, một mặt bia khắc chữ quốc ngữ. Bia chùa tạo năm Chính Hòa thứ 16 (1695), Tri huyện Nguyễn Đình Trạch soạn văn bia. Ở bên phải trước cửa chùa đặt 18 tấm bia hậu được tạo vào cuối thời Nguyễn, ghi chú về việc tu sửa và gửi hậu tại chùa.

Chùa Hà hướng về phía tây, với kiến trúc chính theo kiểu chữ Đinh có Tiền đường và Thượng điện, tam bảo năm gian rộng. Tòa phật điện của chùa được bố trí theo nhiều lớp. Lớp cao nhất là ba pho Tam thế thường trụ diệu pháp thân, đại diện cho Đức Phật ở thì hiện tại, quá khứ và tương lai. Lớp thứ hai có tượng A Di Đà kích thước lớn, Quan Thế Âm Bồ Tát, Đại Thế Chí Bồ Tát. Phía dưới tượng A Di Đà là tượng A Nan Đà, Đức Ông. Đức Ông chùa Hà được coi là linh thiêng, được biết đến qua câu ngạn ngữ “Đức Ông chùa Hà, Đức Bà chùa Hương”. Phía ngoài chính điện giáp với đại bái là tượng Thích Ca sơ sinh. Lớp tượng ở nhà bái đường nổi bật nhất là tượng Thiên Tướng Hộ pháp cao lớn mặc áo giáp vàng, ngồi trên con sấu. Hai bên đầu hồi còn đặt 8 vị Thần Vương Hộ pháp.

Phía sau chính điện của chùa là Điện Mẫu. Kiến trúc Điện Mẫu bao gồm phương đình phía trước và Thần điện phía sau. Trong phương đình có đặt đỉnh hương và đôi hạc lớn. Phía sau phương đình là nhà bái đường gồm 5 gian theo kiến trúc cổ. Gian chính giữa có Mẫu Thượng Thiên trong bộ trang phục màu đỏ, bên trái là tượng Mẫu Thượng Ngàn mặc áo màu xanh, bên phải là tượng Mẫu Thủy mặc áo màu trắng, cùng với các tượng ông hoàng, bà chúa và cô cậu khác. Điều đặc biệt là bức phù điêu Bát Tiên treo bên trái hồi rất sống động. Bàn thờ phía dưới cùng của Điện Mẫu là Ngũ Hổ thần quan, hay còn gọi là Quan Năm Dinh, biểu tượng bằng 5 mãnh hổ với màu sắc khác nhau.

Hiện vật

Cách đây vài năm, Chùa Hà lưu giữ nhiều hiện vật cổ bằng gốm như bát hương, chĩnh, ang, vại đựng nước, thể hiện sự tôn kính và tín ngưỡng của người Thổ Hà xứ Kinh Bắc trong quá khứ. Tuy nhiên, vào năm 2009, những hiện vật này đã bị thay thế hoặc loại bỏ. Bát hương gốm cổ được thay thế bằng đồ đồng có khắc tên người công đức, và đồ sành đựng nước được thay thế bằng vòi nước máy. Chùa Hà không chỉ là một địa điểm cầu duyên mà còn là một khu du lịch thu hút những người chưa từng đặt chân đến Hà Nội, đặc biệt là đến chùa.

Sự kiện và lễ hội

Chùa Hà đã được nhà nước xếp hạng là di tích lịch sử văn hóa từ năm 1996. Hiện nay, đình và chùa Hà thường tổ chức các lễ hội truyền thống:

1. Ngày 11 tháng 1 âm lịch: Kỷ niệm ngày sinh của Thành hoàng Triệu Chí Thành.
2. Ngày 12 tháng 8 âm lịch: Kỷ niệm ngày hóa của Thành hoàng.
3. Ngày 12 tháng 2 âm lịch: Ngày vào đám cầu phúc, cầu mưa thuận gió hòa, thường diễn ra các tiết mục như đánh cờ người, đánh đu, kéo co, hát cửa đình, múa sư tử…

Đình – chùa Hà thu hút ngày càng đông du khách tham quan từ gần và xa. Đặc biệt, vào ngày sóc vọng (mùng 1 và 15 âm lịch) hàng tháng, đình chùa Hà trở nên đông đúc khi người dân đến thắp hương và lễ Phật cầu Thánh. Trong và ngoài chùa, không khí mù mịt với khói hương lan tỏa. Người dân cầu mong Phật, Thánh giải bỏ mọi tai ách, mang lại phúc lộc cho họ. Đặc biệt, trai gái Hà Nội thường đến chùa Hà để cầu tình duyên: những người đang yêu nhau đến cầu thành vợ chồng, còn những người chưa có người yêu đến cầu cho tìm được tình yêu.

 

_______________________________________

Các ngôn ngữ khác

Tiếng Anh (English)

Chùa Hà, also known as Thánh Đức tự and Đình Bối Hà, is one of the famous pagodas for prayers in Northern Vietnam, situated at 86 Chua Ha Street, Dich Vong Ward, Cau Giay District, Hanoi. The historical site of Dinh – Chua Ha is located on land formerly belonging to Dich Vong village (Vong village) in Tu Liem district.

Chua Ha holds a long history and is associated with two different legends regarding its construction. One legend dates back to the Ly period when Dich Vong was renowned for its scenic beauty. Another legend is linked to the gratitude of King Le Thanh Tong towards his advisors Nguyen Trai, Nguyen Xi, and Dinh Liet, who played a crucial role in his ascent to the throne.

Chua Ha has undergone several reconstruction phases, with its establishment dating back to 1680. Today, the pagoda is managed and preserved by Dich Vong Ward, with renovations taking place from 1995 to 2003.

The impressive architecture of Chua Ha features concentrated structures within a spacious and airy environment. The Three-Entrance Gate, the second floor with the bell of Thanh Duc tu (1799), the crescent-shaped lake, greenery, and various Buddha and Mother Goddess statues create a sacred space.

Chua Ha once preserved numerous ancient artifacts made of ceramics, symbolizing the reverence and religious beliefs of the local people. However, in 2009, many of these artifacts were replaced or removed.

Dinh – Chua Ha is not only a pilgrimage site but also a tourist attraction, especially during traditional festivals. Chua Ha has been recognized as a historical and cultural relic since 1996.

The monthly religious rituals and spiritual ceremonies at Chua Ha attract a large number of visitors, especially during the full moon days when the atmosphere becomes lively with incense offerings and prayers to Buddha for peace, prosperity, and complete relationships.

Tiếng Trung (Chinese)

河庙（Chùa Hà），又被称为圣德寺（Thánh Đức tự）和梅海宫（Đình Bối Hà），是越南北部著名的祈祷寺庙之一，位于河内市交河区Dịch Vọng区Chua Ha街86号。河寺的历史遗址位于属于属于Từ Liêm区的Dịch Vọng村（Vòng村）的土地上。

河寺拥有悠久的历史，并与两种不同的传说有关，涉及到其建造的原因。一种传说可以追溯到黎代，当时Dịch Vọng以其风景秀丽而闻名。另一个传说与黎星通国王对他的顾问Nguyễn Trãi，Nguyễn Xí和Đinh Liệt的感激之情有关，后者在他登基时起到了关键作用。

河寺经历了多次重建阶段，其成立可以追溯到1680年。如今，该寺由Dịch Vọng区管理和保护，从1995年到2003年进行了翻新。

河寺的壮观建筑特点是在宽敞而通风的环境中集中了各种建筑。三进门，带有Thánh Đức tự钟的第二层（1799年），新月形湖泊，绿地和各种佛和女神雕像共同打造出一个神圣的空间。

河寺曾经保存有大量的陶瓷古物，象征着当地人的崇敬和宗教信仰。然而，2009年，这些古物中的许多已被替换或移除。

河寺不仅是朝圣之地，也是一个旅游胜地，特别是在传统节日期间。河寺自1996年以来一直被认定为历史文化遗址。

河寺的月度宗教仪式和精神仪式吸引了大量游客，特别是在满月之日，那时的氛围因供香和祈祷佛陀祈求和平，繁荣和完整的关系而变得活跃。

Tiếng Pháp (French)

La pagode Chùa Hà, également connue sous le nom de Thánh Đức tự et Đình Bối Hà, est l’une des pagodes célèbres pour les prières dans le Nord du Vietnam, située au 86 rue Chua Ha, quartier Dich Vong, district de Cau Giay, Hanoï. Le site historique de Dinh – Chua Ha est situé sur des terres appartenant autrefois au village Dich Vong (village Vong) dans le district Tu Liem.

Chua Ha a une longue histoire et est associée à deux légendes différentes concernant sa construction. Une légende remonte à la période Ly où Dich Vong était renommée pour sa beauté pittoresque. Une autre légende est liée à la gratitude du roi Le Thanh Tong envers ses conseillers Nguyen Trai, Nguyen Xi et Dinh Liet, qui ont joué un rôle crucial dans son accession au trône.

Chua Ha a subi plusieurs phases de reconstruction, son établissement remontant à 1680. Aujourd’hui, la pagode est gérée et préservée par le quartier Dich Vong, avec des rénovations ayant lieu de 1995 à 2003.

L’architecture impressionnante de Chua Ha présente des structures concentrées dans un environnement spacieux et aéré. La porte à trois entrées, le deuxième étage avec la cloche de Thanh Duc tu (1799), le lac en forme de croissant, la verdure et diverses statues de Bouddha et de la Déesse Mère créent un espace sacré.

Chua Ha a autrefois préservé de nombreux objets anciens en céramique, symbolisant la révérence et les croyances religieuses du peuple local. Cependant, en 2009, bon nombre de ces objets ont été remplacés ou retirés.

Dinh – Chua Ha n’est pas seulement un site de pèlerinage mais aussi une attraction touristique, surtout pendant les festivals traditionnels. Chua Ha a été reconnue comme un site historique et culturel depuis 1996.

Les rituels religieux mensuels et les cérémonies spirituelles à Chua Ha attirent un grand nombre de visiteurs, surtout pendant les jours de pleine lune où l’atmosphère devient animée avec les offrandes d’encens et les prières à Bouddha pour la paix, la prospérité et des relations épanouissantes.

5/5 (1 bình chọn)