Chương 9: Dịu Dàng, Những Vạt Nắng Vỡ, Tác Giả Phạm Thụy Ngữ

Buổi chiều, Phượng đang ngồi học bài thì chú Tường đến. Từ cửa sổ trên lầu, Phượng đã trông thấy nhưng vẫn ngồi yên lặng. Cánh cổng bên ngoài không khóa, Phượng thấy chú Tường thò cánh tay vào để mở then, quen thuộc như mỗi lần chú đến. Qua khoảng sân, chú Tường đang dắt xe vào. Phượng muốn nhổm người ra gọi xuống, nghĩ sao lại thôi. Phượng xoa xoa hai bàn tay lên mặt. Hôm nay phải cho chú đợi dài người ra đã. Cái tội hứa cuội, nói đến rồi không đến của chú Tường hôm nào Phượng nghĩ tức ơi là tức. Con bé này đã dài cổ thì chú phải dài người, chú Tường ạ! Phượng úp mặt xuống góc bàn, mỉm cười. Phượng đang được "trả thù" chú Tường đây. Chú cứ chịu khó đứng đợi ngoài đó đi, con bé này nhất định không thèm xuống mở cửa ngay bây giờ đâu. Một tiếng chuông reo, hai tiếng rồi ba tiếng. Phượng cố gắng ngồi im bằng một viên kẹo ngậm tan trong miệng. Rồi thì Phượng thấy chú Tường đi qua đi lại trước sân nhà. Kệ cho chú đếm hết những viên gạch sân nhà cháu. Phượng cười, tuy nghĩ thế nhưng rồi cô bé cũng phải ló đầu ra.

- Chú Tường!

Phượng gọi lớn. Chú Tường đứng lại nhìn lên, bàn tay phải chú đưa khỏi trán, nheo mắt:

- Phượng đó hả, xuống mở cửa cho chú.

Phượng cười:

- Chú leo lên đi.

- Cô bé đùa dai hả?

Phượng rụt đầu vào tránh viên sỏi vừa được ném lên:

- Chờ cháu đi chú.

Phượng nói lớn và chạy xuống cầu thang. Chú Tường đứng cười ở cửa:

- Phượng dậy muộn chút nữa, chú về rồi.

- Cháu đâu có ngủ.

- Sao gọi hoài không thấy gì hết?

- Tại chú, chọc cho bõ ghét.

Chú Tường bước vào nhà. Phượng đứng dựa lưng vào một cánh cửa trong lúc chú Tường đã ngồi xuống ghế. Chú nhìn Phượng:

- Sao, giận ai mà không cho chú uống nước nữa đây?

- Giận chú.

- Chú làm gì mà có người giận vậy nhỉ?

- Chú mau quên quá.

- Nói chú nghe coi.

- Ghét chú!

Phượng nói khi thấy chú Tường nghiêng đầu nhìn Phượng cười. Ngón tay út đưa lên miệng cắn chặt giữa hai hàm răng, Phượng nhìn lại chú bằng đôi mắt mở lớn, no tròn:

- Chú ngồi đợi cháu lấy nước nha.

- Quý hóa chưa, đợi chú gần chết khát rồi mới mời.

Phượng cười, đặt hai ly nước và hộp bánh mới nguyên lên bàn:

- Cái này mẹ cháu mới mua đây chú.

- Hảo ngọt nhỉ. Con gái như Phượng chỉ được tài ăn vặt tối ngày.

Phượng xoay xoay ly nước trong lòng hai bàn tay.

- Chú làm cháu đợi dài cổ mà còn nói xấu cháu nữa nha.

Chú Tường vỗ vỗ trán:

- Cái hẹn tháng trước ấy hả? À, chú bị kẹt đi công tác mới về đây.

- Với cô nào thì có.

- Đừng xuyên tạc chứ, Phượng.

- Mẹ cháu nói chú vẫn thường đi với cô nào.

Hai chú cháu nhìn nhau cười. Mẹ vẫn nói chú Tường vui tính, và Phượng cũng nhận thấy như vậy. Phượng nhớ lại một vài hình ảnh quen thuộc ngày còn bé, lúc chú Tường còn ở chung với bố mẹ. Hồi ấy Phượng mới học tiểu học và ngày hai buổi còn được chú Tường đưa đón về. Ngày Phượng lớn hơn, bắt đầu những năm trung học cũng là lúc chú Tường bỏ đi làm xa ở một thành phố biển. Nhà chỉ còn lại hai mẹ con. Phượng thật buồn vì bố làm ngành xây dựng nên cũng thường đi xa, có khi ra tận miền Trung cả tháng mới về một lần. Ngày ấy, Phượng nghĩ chắc sẽ lâu lắm mới được gặp lại chú. Và lá thư đầu tiên Phượng viết cho chú vào mùa đông năm nào đã có pha lẫn những giọt nước mắt mềm mại. Phượng không biết sao mình đã khóc. Dường như những hình ảnh mơ hồ về một nơi chốn xa xôi đã khuấy động tâm hồn Phượng những tình cảm ẩn sâu, khuất lấp. Chú Tường đã kể cho Phượng nghe về những ngày ở xa, sống lênh đênh trên biển với cảm giác đất trời mênh mông, đẹp tuyệt vời lúc bình minh nhưng cũng bí hiểm vô cùng trong những đêm biển động. Phượng thấy mình mơ ước có dịp được đi xa, được đứng trên bãi biển nào đó dõi nhìn những con tàu vượt sóng ngoài khơi xa mà thả hồn mơ mộng.

Hơn năm nay, chú Tường đã về thành phố này làm việc. Có những hôm bố về, chú ghé ở lại ăn cơm. Bố mẹ bảo chú nên lấy vợ, Phượng thấy chú chỉ cười cười nói: "Vợ con chi cho mệt. Lại bị mất tự do". Mẹ nhìn chú Tường cười như thông cảm.

Nghĩ đến cái hẹn tháng trước bị lỡ, Phượng nhõng nhẽo:

- Hôm nay chú đền cháu cái gì nào?

Chú Tường đứng ở cửa sổ, hai tay tì lên thành cửa nhìn ra ngoài:

- Ơ hay, chú có nợ nần gì mà phải đền. Sung sướng nhỉ!

Phượng cười, đứng lại bên cạnh chú:

- Chú thở than với ai đấy hả?

- Phượng coi, chú có một mình mà.

Chú Tường ký một cái lên đầu Phượng, nói tiếp:

- Cái miệng này tía lia, ăn giỏi nữa.

Phượng rụt đầu:

- Với chú thôi, người khác cháu không được như vậy đâu.

Phượng nói rồi trầm ngâm, nghĩ: "Chỉ mình chú bảo cháu như vậy thôi". Phượng nghĩ đến những nhỏ bạn cùng lớp, đứa nào đứa ấy đều giữ riêng cho mình một cõi phát khiếp. Quỳnh Tiên được tiếng câu giờ trong lớp. Thục Trâm nổi danh ồn ào với những đám con trai. Và còn nữa những Quyên, Kim rồi Đan. Mỗi đứa đều có những cái độc đáo của hôm nay: cần chọn vải áo, tìm Quyên; muốn biết phim nào hay và những tài tử quốc tế, tìm Đan. Và còn biết bao những vụ lỉnh kỉnh khác nữa. Phượng thấy mình chỉ ở một góc trong vô vàn vô số những cái mà đám con gái chung quanh Phượng đã học đòi, để biết. Đôi khi Phượng thấy mình được hạnh phúc với những suy nghĩ còn ngọt ngào, trong sáng vô tư. Có cái gì đó mơ hồ như là sự thử thách vẫn đang chờ đợi Phượng ở đằng sau những ý nghĩ mong manh của sự hồn nhiên ấy. Phượng chẳng thể nào đoán trước. Và không gian sinh hoạt của Phượng bây giờ nhiều lúc cũng đã bị bạn bè cơi lên khỏi sự bình lặng, vấy lên đấy những mảng màu chẳng còn mượt mà xanh thắm. Nhìn bạn bè vui chơi, Phượng thấy bạn gái của mình sao cứ tự nhiên nhiều hơn với những đám con trai quấn lấy bên cạnh. Tự nhiên là như vậy sao? Phượng tự hỏi, là bạn bè nhưng đến một lúc nào thì có cần một sự đổi khác trong mắt nhìn trao nhau? Bằng một cách nào đó, Phượng muốn được thấy trên lối đi đó là những dấu chân còn đem lại kỷ niệm yêu dấu. Phượng bồi hồi nghĩ đến hình ảnh bối rối hôm nào của Vũ, nhớ mãi đến giây phút ngập ngừng đầy lúng túng của người bạn trai dễ thương đã để lại nhiều xúc động.

Chú Tường quay sang hỏi:

- Phượng rảnh không?

- Còn một xấp bài đang chờ cháu.

- Chăm nhỉ!

- Chả chăm gì đâu chú, năm thi thôi.

- Đi với chú được không?

Phượng lưỡng lự rồi gật đầu:

- Lát cho cháu về sớm và chú phải ở lại.

- Được, chú đang thất nghiệp mà. Mẹ đâu?

- Mẹ ra bưu điện gửi ít đồ dùng cho bố.

Phượng nhìn ra vuông cửa sổ. Nắng buổi chiều còn hanh vàng trên những ngọn cây ngoài vườn. Phía bên kia đường có những cửa tiệm tạp hóa, khách hàng lưa thưa ra vào. Xa hơn chút nữa ở đầu khu phố, là những cửa tiệm lớn nằm trong ngôi chợ chính trong thành phố lúc nào cũng đông người. Phượng đã từng hòa lẫn vào trong những đám đông người đó, nhưng thường chỉ để cảm nhận nỗi nôn nao của người đi chơi phố hơn là mua sắm.

Chú Tường giục:

- Đi được chưa?

Phượng cười:

- Chờ cháu chút.

Phượng biến nhanh vào nhà rồi một lúc sau trở ra. Hai chú cháu cùng đi bộ. Ngang qua cánh cổng bên ngoài, chú Tường nhìn lên giàn bông giấy nói với Phượng:

- Đi xa, chú chỉ nhớ được mỗi giàn bông giấy này.

- Của một cô nào cho chú phải không? Mẹ cháu nói vậy.

Chú Tường đứng lại châm thuốc hút, nhìn Phượng cười qua đám khói. Phượng hỏi:

- Bây giờ cô ấy đâu rồi?

- Lấy chồng ở xa và đông con.

Phượng nghe tiếng chú Tường chùng thấp, xa xôi. Chỉ bấy nhiêu thôi cho một đời sống, mà sao kỷ niệm của tình yêu đã làm cho người ta nhớ mãi, buồn mãi. Chú Tường im lặng thật lâu, cơ hồ trong đôi mắt buồn chú đang nhìn thấy một người con gái vừa được nhắc đến dưới giàn hoa giấy ngày xưa. Khói thuốc có lẽ đã làm chú Tường cay mắt.

Chú Tường nói khi vừa đến đầu phố:

- Cho Phượng chọn, thích cái gì chú chìu[4].

Phượng cười:

- Chú đủ tiền không cái đã. Nói chú hay, con gái thích nhiều thứ lắm nha!

Chú Tường nắm tay Phượng băng qua một đại lộ:

- Không được, chú chỉ thỏa mãn một thứ thôi.

Hai chú cháu bước vào khu nhà lồng với những quầy hàng san sát nhau. Những tủ kính trong suốt, chạy dài hun hút về phía cuối dãy nhà. Phượng theo chú Tường lên lầu:

- Cháu cần cái giỏ xách da để đựng sách vở và gương lược thôi chú.

- Con gái đi đến đâu cũng chỉ nghe nói đến gương và lược.

Phượng cười:

- Làm con gái, trời đày ở chỗ đó.

- Chứ không phải là "nghề của nàng" à.

- Cháu không biết.

Mua hàng xong hai chú cháu ghé vào một quán nước ngồi ăn kem. Lúc rời quán trời đã tắt nắng. Gió từ phía bờ sông thổi trên vai áo gây gây lạnh. Trời đang chuyển mùa mưa làm thành phố dễ chịu hơn với những cơn nắng bớt gay gắt. Nơi công viên, những vòi nước phun lên cao bắn ra những tia nước nhỏ thật đẹp. Một vài người bước ra nơi rạp hát, sánh vai nhau tình tứ. Phượng cười. Bất chợt chú Tường nhìn sang Phượng cũng cười.

- Về nha Phượng.

Ra khỏi khu phố, con đường dẫn về nhà phía cuối phố trở nên vắng. Hai hàng cây như thấp xuống trong bóng chiều. Phượng nghe rõ tiếng lá khô nổ trên cao, bay xuống.

Trời tối mau. Bữa cơm xong bên ngoài đã sáng những ánh đèn đường. Mẹ nói chú Tường có uống cà phê thì pha. Phượng giành pha, bảo mai mốt cháu có thể mở quán cà phê cho chú coi rồi tìm đặt ấm nước sôi lên bếp. Phượng lại nghe mẹ nói chuyện vợ con với chú Tường, Phượng cũng hùa theo, bảo chú bơn bớt tự do đi nhưng chú Tường cười, nói nhỏ: ai cũng chê chú cả, bây giờ có mình chú thương chú thôi!

Mẹ tâm sự với chú Tường:

- Anh đang xin chuyển về, chưa biết khi nào được.

- Em nghe đáng lẽ anh về hồi đầu năm.

- Công ty người ta dùng dằng giữ lại, người khác về thế mất rồi.

Chú Tường cười:

- Em thấy anh còn muốn đi xa.

Mẹ cũng cười, nhưng huơ tay một vòng:

- Còn nhà cửa nữa chi, chú coi.

Phượng bật ngọn đèn trên bàn học cho chú Tường ngồi đọc sách. Đêm đã có một chút hơi lạnh của mùa mưa với những ngọn gió mạnh trên cây cối ngoài sân vườn. Phượng cầm tấm ảnh lồng kính chụp với bố ngày còn bé đưa chú xem. Bố đang cười và nắm tay Phượng đi ở khoảng sân trước nhà. Chú Tường bảo:

- Phượng có chăm viết thư cho bố.

- Cháu đang đòi bố trải sỏi những chỗ còn lại ở sân, chú thấy không, cỏ mọc um à.

- Vậy mới đẹp.

- Cháu xén nhiều rồi đấy, chứ không nó leo dày cả mấy bức tường.

Chợt, chú Tường cầm đến cuốn sách Vũ mới tặng Phượng hôm nọ. Cuốn sách đẹp, còn thơm mùi giấy và cái tên của Vũ ở đầu trang sách khiến Phượng cảm thấy hơi lúng túng với chú Tường. Cách đây không lâu, có lần Vũ đã gặp chú rồi. Phượng thấy hai người nói chuyện khá vui, sau đó chú còn bảo bạn Phượng "dễ thương" làm chú nhớ thời của chú ngày xưa quá. Lúc này, chú lại nhắc Vũ:

- Bạn cháu chắc sắp làm "ông giáo" rồi?

Phượng tần ngần, chưa muốn nói nhiều về Vũ bởi những cảm xúc tình cảm còn quá mới mẻ, nó còn nôn nao trong hồn. Tuần trước, học thêm hai giờ buổi chiều, lúc ra về, Phượng đã thấy Vũ đứng chờ ở cổng. Phượng ngượng ghê đi. Bao nhiêu con mắt quen thuộc ngó vào, chẳng tránh đi đâu được. Lần đầu tiên, Phượng thấy Vũ lạ đi một chút, và Phượng cũng mất tự nhiên. Hai đứa im lặng đi. Ra khỏi ánh mắt đông đầy của bạn bè, Phượng chọn con đường về thật vắng. Thấy Vũ ngập ngừng mãi, Phượng hỏi:

- Sao Vũ lại trường làm chi? Bạo vậy?

- Vũ đến nhà, mẹ nói Phượng đi học.

- Sao không đợi Phượng về.

Vũ lúng túng:

- Không biết nữa.

Tiếng Phượng như nhỏ đi:

- Lần sau Vũ đừng làm vậy.

Rồi hai đứa chia tay ở một khúc quanh. Phượng thấy buổi chiều như nhẹ tênh trên đường về. Và Phượng đã đứng lại cho đến khi bóng Vũ khuất dần trên lối đi nhiều bóng lá. Những năm trước Phượng chưa bao giờ nghĩ sẽ có ngày mình nhận ra những khoảng cách mơ hồ trong tình cảm với Vũ. Phượng ngày nào trong sân nhà Vũ là một gặp gỡ ban đầu không ai còn nhớ. Phượng chẳng bao giờ hỏi và mẹ cũng không nói đến mối quan hệ dường như rất tự nhiên ấy. Nhưng Vũ chỉ mới đến với Phượng ở nhà chứ chưa bao giờ xuất hiện giữa đám đông. Ngày nhận ra những bước chân lạ lẫm, Phượng thấy mình có chút gì như mơ mộng. Trong giờ học, có khi Phượng bị bạn bè bỡn là chỉ nhìn đâu đâu chứ có ngó lên bảng đâu. Rồi những mảnh giấy nhỏ được chuyền ném đi lời đoán mò tứ tung. Bây giờ Phượng mới nghĩ bọn con gái ồn hết sức. Đẹp biết bao và cũng buồn biết bao những ước mơ trên con đường còn dài và xanh non một màu mộng ước của đám con gái chung quanh như Phượng. Phượng đã bất ngờ bắt gặp Vũ nhìn mình trong ánh mắt bâng khuâng rụt rè. Và sự bất ngờ ấy làm Phượng chưa hiểu được những ý nghĩ của mình, nhưng biết là Vũ đang làm bạn bè nhìn mình như một khám phá mới để bàn tán trong lớp.

Phượng nói với Vũ:

- Bạn bè làm Phượng ngượng từ hôm Vũ đến trường.

Từ hôm đó, Phượng thấy Vũ ít nói đi. Hai đứa chỉ nhìn nhau nhiều hơn mỗi khi gặp. Một khoảng cách mơ hồ nhưng thật gần của sợi dây tình cảm, Phượng đã nghĩ đến. Những đêm ngồi học khuya, bất chợt Phượng thấy mình có những rung động nhẹ nhàng. Tâm hồn Phượng đang chao đi trong mắt nhìn của Vũ trong buổi chiều nào. Buồn làm sao đôi mắt ấy, Phượng nghĩ, cơ hồ trong ánh mắt long lanh ngày nào giờ đã có chút khói vương lại.

Đám cỏ dại trong sân nhà mấy hôm không ngó đến đã bắt đầu mọc um lên, leo bám đầy tường. Phượng tưởng chừng thời gian như trôi đi rất chậm trong hai hôm rồi Vũ không đến. Lá thư của Vũ, Phượng đã kẹp vào những trang nhật ký yêu dấu. Phượng còn nhớ Vũ nói nhanh:

- Phượng đọc đi, mai cho Vũ biết.

Và Phượng đã đứng lại nơi cửa sổ trên lầu nhìn Vũ khuất sau những bóng cây trong vườn. Bóng tối trải dài trên bầu trời đầy sao. Vũ đã về và đem theo những bước chân cuống quít của Phượng trên lối đi. Phượng biết mình cũng sẽ ngập ngừng, nhưng ngày mai, Phượng muốn gặp lại Vũ và nói với Vũ điều gì đó để không còn bối rối nữa.

Hôm sau, chú Tường lại chia tay mẹ và Phượng rồi đi, lúc ấy vừa có Vũ đến ở cổng. Chú nói gì mà Phượng chỉ nghe tiếng Vũ cười lao xao với ánh mắt đang tìm Phượng. Phượng nghe như một ngày mới có nắng vương nhẹ dịu dàng vào đời...