CHƯỞNG VÀ TRƯỞNG | Ghi Chép Của PHAN VĂN TÚ

• Trang chủ

Ghi chép của PHAN VĂN TÚ Entries RSS | Comments RSS

• Chuyên mục

  • Chuyên mục
    • CHUYỆN NGHỀ (219)
    • CHUYỆN PHIẾM (173)
    • CHUYỆN VUI (153)
    • GIA ĐÌNH (39)
    • LINH TINH (53)
    • SÁNG TÁC – BÀI BÁO (67)

• Thư viện

  • Tháng Bảy 2016
  • Tháng Sáu 2016
  • Tháng Năm 2016
  • Tháng Sáu 2015
  • Tháng Năm 2015
  • Tháng Tư 2014
  • Tháng Mười Một 2012
  • Tháng Tám 2012
  • Tháng Sáu 2012
  • Tháng Năm 2012
  • Tháng Ba 2012
  • Tháng Hai 2012
  • Tháng Mười Hai 2011
  • Tháng Mười 2011
  • Tháng Chín 2011
  • Tháng Tám 2011
  • Tháng Bảy 2011
  • Tháng Sáu 2011
  • Tháng Năm 2011
  • Tháng Tư 2011
  • Tháng Ba 2011
  • Tháng Hai 2011
  • Tháng Một 2011
  • Tháng Mười Một 2010
  • Tháng Mười 2010
  • Tháng Chín 2010
  • Tháng Tám 2010
  • Tháng Bảy 2010
  • Tháng Sáu 2010
  • Tháng Năm 2010
  • Tháng Tư 2010
  • Tháng Ba 2010
  • Tháng Hai 2010
  • Tháng Một 2010
  • Tháng Mười Hai 2009
  • Tháng Mười Một 2009
  • Tháng Mười 2009
  • Tháng Chín 2009
  • Tháng Tám 2009
  • Tháng Bảy 2009
  • Tháng Sáu 2009
  • Tháng Năm 2009
  • Tháng Tư 2009
  • Tháng Ba 2009
  • Tháng Hai 2009
  • Tháng Một 2009
  • Tháng Mười Hai 2008
  • Tháng Mười Một 2008
  • Tháng Mười 2008
  • Tháng Chín 2008
  • Tháng Tám 2008
  • Tháng Bảy 2008
  • Tháng Sáu 2008
  • Tháng Năm 2008
  • Tháng Tư 2008
  • Tháng Ba 2008
  • Tháng Hai 2008
  • Tháng Một 2008
  • Tháng Mười Hai 2007
  • Tháng Mười Một 2007
  • Tháng Mười 2007
  • Tháng Chín 2007
  • Tháng Tám 2007
  • Tháng Bảy 2007
  • Tháng Sáu 2007
  • Tháng Năm 2007
  • Tháng Tư 2007
  • Tháng Một 2007
  • Tháng Mười Hai 2006
  • Tháng Mười 2006

CHƯỞNG VÀ TRƯỞNG

Posted on 29/06/2010 by phanvantu

Sáng hôm qua mình treo cái note (giống như blast) trong Multi thế này:

“Có ông bạn vừa alô khi đọc xong bài mới viết trên blog, rằng Tú viết “loài linh trưởng” là sai, phải viết “loài linh chưởng“. Anh ta giải thích thêm “chưởng” có nghĩa là bàn tay (như trong phim chưởng) và “loài linh chưởng” là loài động vật di chuyển bằng đôi tay linh hoạt. Nghe có vẻ hợp lý. Bạn nào biết giải thích dùm!”

Và dưới đây là những comment rất thú vị. Mình copy ra đây thành một entry cho cả nhà đọc cho vui!

htgiap wrote on Jun 27:

Lâu nay em vẫn đọc là linh trưởng.

phanvantu wrote on Jun 27, edited on Jun 27

@ htgiap: Mình cũng đọc trong sách, tài liệu thấy tất cả đều viết là “linh trưởng”!

quangdong wrote on Jun 27

Từ Bộ Linh trưởng là theo phiên âm Hán Việt của 灵长目 (linh trưởng mục), trong đó: * 靈: linh bính âm: líng, giản thể: 灵 có nghĩa là tinh anh, lanh lẹ. * 長: trường, trưởng, trướng bính âm: cháng, zhǎng, zhàng, giản thể: 长 có nghĩa là đứng đầu, hàng thứ nhất, có tài [1]. Như vậy linh trưởng ở đây là bộ các động vật có độ tinh anh (trí tuệ) cao hàng đầu trong số các động vật.

phanvantu wrote on Jun 27, edited on Jun 27

Bác Đông giải thích nghe hợp lý. Có điều là ông bạn mình dân sinh học, nên nói rằng, đặc điểm sinh học lớn nhất của bộ linh trưởng/chưởng là có đôi bàn tay linh hoạt!

htgiap wrote on Jun 27

Trong Wiki cũng giải thích rõ bác ạ.

tranbaphung wrote on Jun 27, edited on Jun 27

He he he… bác Tú ơi, “chưởng” đâu có nghĩa là “bàn tay”. Ở đây nếu muốn diễn đạt nghĩa “bàn tay” phải dùng chữ “thủ” (không phải là thủ cấp à). Ông bạn của bác rõ là một hoạt kê thủ có tài méo mó hơi bị siêu. Trong bài của anh, loài linh trưởng ở đây là voọc, thuộc loài vượn. Nếu là khỉ thì sao, có gọi là linh chưởng được chăng? Nhân thế mới lấy làm tò mò rằng cái loại di chuyển bằng tay khéo léo thời gọi là linh chưởng, còn cái ngữ đi lên rất giỏi bằng đầu gối thì gọi bằng “linh trường không thủ đạo” chắc? He he he… Cái nốt này thiệt là một công án ngon lành, nên mời con nhà um à hum để hắn giảng mới được anh ơi.

phanvantu wrote on Jun 28

@ tranbaphung: Cám ơn Bá Phùng. Mà Phùng ơi, chưởng cũng có nghĩa là “lòng bàn tay” đấy. Từ điển cho 2 nghĩa thế này: 1. lòng bàn tay 2. tát, vả Viết: 掌

Con nhà Um đang lu bu chuyện gì đó nên chưa lên tiếng chứ anh biết Hán (không có “gờ”) của hắn rộng lắm. Giang hồ mạng còn có bác tiến sĩ Nguyễn Xuân Diện nữa. Hy vọng vụ này vui đây. Ít ra thì cũng có người sẽ dịch cái “ngữ đi lên rất giỏi bằng đầu gối” của Bá Phùng ra Hán ngữ để bổ sung vào từ điển xứ mình!

tranbaphung wrote on Jun 28

He he he … Em cũng có sai đâu, bàn tay thì đích thị khác cái lòng bàn tay chớ. Leo, trèo, chuyền giỏi thì là cả cánh tay chứ riêng lòng bàn tay thì… nói như Xuân Tóc Đỏ trứ danh – Nước mẹ gì. hà hà bác xá lỗi cho em nhá.

meobeohanoi wrote on Jun 27

Hic, em vẫn nghĩ linh trưởng mới đúng. Note này của bác thú vị đây!

welcome2smilehouse wrote on Jun 28

Nếu chỉ có đôi tay lanh lẹ thì mới chỉ là Linh Chưởng trong Linh trưởng thôi ^^

@ welcome2smilehouse: Hihi… Như vậy phải xếp các diễn viên phim chưởng vào bộ này luôn H hén!

doanchithuy wrote on Jun 28, edited on Jun 28

DCT cũng mới nghe “linh chưởng” lần đầu. Nhiều khi mình gọi là “linh trưởng” quen rồi nên thấy dùng “linh chưởng” là lạ, như quy định buộc phải theo dù là không đúng. Giống như chạy xe máy ra đường phải đội cái nón bảo hiểm vậy đó, ra đường mà thiếu cái nón thấy mình thật là quái dị giữa muôn người.

phanvantu wrote on Jun 28

@ doanchithuy: Tú cũng mới nghe “linh chưởng” lần đầu chị ạ. Vụ này thì thói quen (trải nghiệm) của chị đúng đó!

banglangblog wrote on Jun 28

Em ngồi nghe úi quên đọc để học hỏi.

bumbeng wrote on Jun 28

Ô hô thiên, Từ “linh trưởng” này phổ thông, cứ xem trong Từ điển tiếng Việt (Vietlex 2009 chẳng hạn), sẽ thấy định nghĩa từ này như sau: “d. động vật bậc cao gần với người, có bộ não phát triển, biết leo trèo, bàn tay bàn chân có thể cầm nắm được, như khỉ, vượn..v..v..”. Nếu ông bạn của anh Tú dùng từ “linh chưởng”, thì chí ít cũng phải dẫn ra sự ghi nhận từ ấy ở 1 bộ từ điển nào khả tín cái đã, rồi bàn tiếp (hy vọng bác ấy không làm nghề soạn từ điển). Còn nói về từ, “linh trưởng” là từ Hán Việt, trong đó “linh” = tinh lanh (theo Đào Duy Anh), và “trưởng” = lớn lên (e là nét nghĩa này đúng hơn là “trưởng” = đứng đầu, hàng thứ nhất, có tài như bác quangdong dẫn từ Wiki trên kia). Do đó, “linh trưởng” dùng để chỉ loài động vật trong quá trình phát triển, tiến hóa (lớn lên) đã đạt mức độ tinh lanh nhất định. Cũng có một nghĩa nữa: linh trưởng = loài động vật có “tính linh” (linh ở đây = độ mẫn cảm của tâm thức), mà ở các loài khác không có. Chính yếu tố này quyết định [và minh định] cái đặc điểm “gần với người” mà từ điển tiếng Việt dẫn trên đã nêu. Chứ xét trong cấu trúc các loài, bộ động vật, thì linh trưởng là một bộ độc lập, đâu thể bỗng dưng phá vỡ các cấu trúc bộ, loài… để xếp “hàng đầu trong số các động vật” mà được. Nói tóm lại, “trưởng = lớn lên” và “chưởng = bàn tay” là khác nhau, mang ý nghĩa khoa học riêng, hơn nữa, một khi “trưởng” đã được chọn làm thuật ngữ khoa học, hẳn người ta đã thống nhất về nghĩa của từ này rồi, đâu thể tiện tay khua khoắng mà đưa “chưởng” vào thay cho “trưởng” được.

phanvantu wrote on Jun 28, edited on Jun 28

@ bumbeng: Bái phục! LĐ đã làm sáng tỏ cái “chưởng” này bằng cả lập luận lẫn chữ nghĩa. Dù sao cũng cám ơn cái ông bạn đã khua khoắng nó ra để anh em có cơ hội bàn thêm một từ!

bumbeng wrote on Jun 28

À quên, còn cái thành ngữ “đi bằng đầu gối” mà đại ka Phùng có nhắc trên kia, vì chưng Um đệ đang ở ngoài đàng, nên không có từ điển để tra thử xem người Hán có khái niệm ấy không. Ối giời, nói đến đây bỗng hoảng hốt nghĩ rằng: nếu người Hán không có mục ấy trong từ điển của họ, thì chẳng hóa ra cái khái niệm “đi bằng đầu gối” là sản phẩm độc quyền của dân Việt ta ru??? hu hu hu!!!

phanvantu wrote on Jun 28, edited on Jun 28

“Đi bằng đầu gối” là chắc không phải là sản phẩm độc quyền của dân Việt ta nhưng là môn thể thao mà người xứ ta có thể vô địch thế giới thời nay!

tranbaphung wrote on Jun 28

@ bumbeng: Hừm, can cớ chi mà khóc. Chạy tọt sang bên Việt ghi nét mà mần cho nó một mục từ chứ.

tranbaphung wrote on Jun 28

@ bumbeng: Hy vọng bác ấy không làm nghề soạn từ điển. Cứ để cho bác ấy soạn biết đâu nhờ bổ cuốn ấy mà có lắm đứa thành thoạc sĩ cũng hay?

bumbeng wrote on Jun 28

@ tranbaphung: Em cũng nghi các loại từ điển ấy đang bán đầy ngoài chợ hiện nay kìa, đại ka! (Và thoạc sĩ thì cũng đã gần đầy các chợ, đại khái vậy!)

opoap wrote on Jun 28

cái này hay quá anh ạh! chuyển thôi kô đặt trên note nữa 🙂

tangtinhtinh2 wrote on Jun 28

Linh Chưởng: Đòn gió thánh thần. Hàhà Theo Từ điển thế giới Chuồn Chuồn anh ạ.

phanvantu wrote on Jun 28

@ tangtinhtinh2: chiết tự kiểu Chuồn Chuồn!

tuyettinhcocchu wrote on Jun 28

Chưởng ư ? Kiếm hiệp có : Giáng Long Thập Bát Chưởng Như Lai Thần Chưởng Bát Quái Chưởng Cuồng Long Chưởng Cự Linh Thần Chưởng Âm Dương Thần Chưởng Hồi Tâm Chưởng Phi Ưng Chưởng Thiết Sa Chưởng Kim Điêu Thần Chưởng …………………….. Hà Nội có : Ô Quan Chưởng Xử án có : Bao Chưởng Teen Việt Nam có : Vãi Chưởng.. :D:D:D

phanvantu wrote today at 3:16 AM

@ Lanh: Thôi em ráng lo làm “trưởng” đi: – Trưởng nam (ghi trong thiệp mời đám cưới) – Trưởng xí nghiệp (cái này giang hồ gọi là giám đốc) – Trưởng ban tổ chức các buổi OFF – Kiếm cô dâu trưởng – Hát những bài cung trưởng – Trưởng tiểu gia đình (cái này giang hồ gọi là chủ hộ)

hoasinhim wrote today at 5:42 AM

hehehe. Đọc cái này thấy thú vị.

phanvantu wrote today at 6:52 AM

@ All: Ông bạn mình mới nói thêm chi tiết này (gửi qua email): Loài người cũng thuộc bộ Linh trưởng. Theo phân loại trong sinh vật học, động thực vật được phân chia: Ngành, Lớp, Bộ, Họ, Loài. Ví dụ: Lớp Có Vú gồm 3 phụ lớp (đẻ trứng cho con bú bằng tuyến sữa; có túi, có nhau/rau). Trong phụ lớp có nhau, có 14 bộ (bộ linh trưởng, bộ móng chẵn, bộ móng lẻ, bộ ăn cỏ, bộ ăn thịt, bộ gặm nhấm, bộ có vòi, bộ cá voi, bộ dơi, bộ thiếu răng (con lười)v.v…. ). Trong bộ Linh trưởng có các loài: khỉ, vượn, người, đười ươi… Đặc điểm cơ bản nhất của bộ này là có bàn tay linh hoạt (biết cầm nắm)! Tên của các bộ trong sinh học phải nói lên đặc điểm của bộ đó. Chính vì thế, bộ Linh trưởng phải viết là “Linh chưởng” mới đúng

bumbeng wrote today at 9:44 AM

Oài, nếu vậy thì ông này đích thị là một cá thể trong bộ [theo định nghĩa] ấy rồi đấy.

Chia sẻ:

• Facebook
• X

Thích Đang tải...

Có liên quan

Filed under: CHUYỆN NGHỀ | Tagged: bàn chữ nghĩa, dùng từ, từ ngữ, từ vựng |

« CÀ KÊ KON KA KINH TRƯỚC TRẬN ĐỨC – ARGENTINA TỐI NAY »

4 bình luận

1. vanthuat, on 01/07/2010 at 2:40 Sáng said:

   Hoc sinh lớp bảy ai cũng biết bộ Linh chưởng gôm̀ có: khỉ, vượn, người, đười ươi… . Chắc ông bạn chưa học cấp II.

   Trả lời
2. minhle, on 01/07/2010 at 3:47 Sáng said:

   Cách đây hơn bốn năm cũng có thảo luận vấn đề này trên wiki. Thậm chí có cả một nhà văn bị chê là trình độ sinh học kém khi dùng chữ “chưởng” trong tác phẩm của mình. Theo tôi thì dùng chữ gì thì dùng nhưng đừng hiểu loài người từ loài gì khác mà ra, đến khi lại giống thì khổ cả bàn dân thiên hạ.

   Trả lời
3. Cac Mac, on 01/07/2010 at 10:48 Sáng said:

   tình cờ sáng nay đi trên đường Nguyễn Oanh, quận Gò Vấp tôi thấy tiệm đồ gỗ treo bảng “CẦN THỢ TRÀ NHÁM, LƯƠNG CAO”. Tôi chợt nghĩ chắc tiệm này chỉ tuyển được thợ miền bắc thôi???

   Trả lời
4. dich truc tuyen, on 03/08/2010 at 2:31 Chiều said:

   boc tem

   Trả lời

Bình luận về bài viết này Hủy trả lời

Δ

• Lịch

  • Tháng Sáu 2010

    H	B	T	N	S	B	C
    1	2	3	4	5	6
    7	8	9	10	11	12	13
    14	15	16	17	18	19	20
    21	22	23	24	25	26	27
    28	29	30

    « Th5 Th7 »

• Liên kết

  • Blog 5xu
  • Blog Lê Ngọc Sơn
  • Cù Thị Thanh Huyền
  • Dr. Nikonian
  • Hà Thạch Hãn
  • Huy Minh
  • Khôi Vũ
  • Nguyễn Ngọc Tư
  • Nguyễn Quang Lập
  • Thạch Gia Trang
  • Trang Hạ
  • Trần Đình Thu (web bình chọn thơ hay)
  • Vũ Mạnh Cường
  • Vương Trí Nhàn
  • Đông A
  • Đức Hiển

Tạo một blog miễn phí với WordPress.com. WP Designer.

Trang này sử dụng cookie. Tìm hiểu cách kiểm soát ở trong: Chính Sách Cookie

• Bình luận
• Đăng lại
• Theo dõi Đã theo dõi
  • Ghi chép của PHAN VĂN TÚ
  Đã có 128 người theo dõi Theo dõi ngay
  • Đã có tài khoản WordPress.com? Đăng nhập.
• • Ghi chép của PHAN VĂN TÚ
  • Theo dõi Đã theo dõi
  • Đăng ký
  • Đăng nhập
  • URL rút gọn
  • Báo cáo nội dung
  • Xem toàn bộ bài viết
  • Quản lý theo dõi
  • Ẩn menu

%d Tạo trang giống vầy với WordPress.comHãy bắt đầu