Chuyện Cũ - Người Phiên Dịch - Wattpad

Ngày 28 tháng 3 năm 2017

Khi bắt đầu bước chân vào ngành ngôn ngữ với suy nghĩ ngây thơ trở thành một phiên dịch viên, tôi vô tình hay cố ý lầm tưởng hai khái niệm người giỏi ngoại ngữ và phiên dịch viên.

Nói theo một cách khác, những đứa học ngoại ngữ 4 năm được bổ trợ các kĩ năng có liên quan đến phiên dịch chẳng hơn người học giỏi ngoại ngữ là bao. Còn phiên dịch thực sự là một khái niệm chuyên nghiệp cần đến google giải đáp chi tiết. "Không phải ai biết ngoại ngữ là có thể làm được phiên dịch. Người phiên dịch trước khi bước vào nghề cần được trang bị một cách đầy đủ về ngôn ngữ học, kiến thức nền, khác biệt văn hóa , kỹ thuật dịch, sức khỏe và nhất là đạo đức nghề nghiệp." Phiên dịch viên là nghề không chỉ cần ngoại ngữ mà còn cả một tổng thể các thể loại kiến thức nền, hiểu biết văn hóa vân vân và mây mây... để làm phiên dịch viên chuyên nghiệp cần có chứng chỉ quốc tế đàng hoàng chứ không phải cái tấm bằng đại học GPA ba chấm bao nhiêu của sinh viên ngoại ngữ.

Nghề nào cũng có những đòi hỏi riêng của nó, nhận thức và chấp nhận khó khăn đó, tôi cũng từng mơ ước bản thân có cái gọi là chứng chỉ phiên dịch viên chuyên nghiệp trong tay. Và ở đây lại có một khái niệm khác là freelancer – nghĩa là phiên dịch tự do. Quen thói nghĩ ngắn thì nghề này là nghề có lương cao, không gò bó, được lựa chọn công việc, không cần tiếp xúc giao lưu quá lâu và nhẫn nhịn về dài với những đối tượng ta không thích. Với ảo tưởng quá romantic về cái nghề freelancer như lông vũ bay bổng vậy, tưởng là bay được mà hóa ra chỉ giống như gắn khuyên cho não.

Lần này khi đồng trang đồng lứa đua nhau đăng kí dịch cho một sự kiện cũng có thể gọi là tầm cỡ, tôi cũng sân si đăng kí cùng. Và có lẽ chúng tôi còn quá bồng bột chỉ tin vào lợi ích trước mắt là cái giá 100$/ngày. Người giới thiệu của chúng tôi đòi 10% hoa hồng trên tổng thu nhập của mỗi người, tất cả đều đồng ý. Trích hoa hồng môi giới cũng chẳng phải việc gì xa lạ nhưng 10% thì thuế giá trị gia tăng chẳng phải môi giới gì. Có lẽ câu chuyện sẽ kết thúc êm đẹp ở đó nhưng không, sự kiện bị hủy và chỉ 20/200 người đăng kí được chọn. May mắn là tiền chưa mất tật chưa mang. Chẳng hiểu cơ duyên nào mà tôi lại nằm trong số 20 người được chọn một cách random. Người gọi điện thoại thông báo là ban tổ chức sự kiện tuyên bố không hề trừ một đồng phí nào và có chi trả cho bên môi giới 10% hoa hồng. Đời không như là mơ.

Đời càng không phải mơ hơn nữa khi mà chúng tôi thỏa thuận trả lương của từng ngày một nhưng bên đầu tư lại khất lần và có dấu hiệu "quỵt tiền". Sự việc này cũng không phải lần đầu nên các thành viên ban tổ chức đã đánh tiếng để chúng tôi làm căng đòi quyền lợi. Chưa bao giờ tôi hiểu cảm giác đi uy hiếp là như thế nào cho đến ngày hôm nay. Thế mới có câu già néo đứt dây, tức nước vỡ bờ. Tất nhiên với đội ngũ Staff nước ngoài đông đảo, họ buộc phải thanh toán để phiên dịch tiếp tục làm việc. Chẳng biết nên vui hay nên buồn nữa. Thôi coi như là trong rủi còn có may.

Lần này cái tôi kiếm được không chỉ là tiền, là kĩ năng đàm phán – nghệ thuật ứng xử, là những người bạn những người đồng nghiệp, là một mặt khác của xã hội trong đó chúng tôi phải là người được thuê chủ động.