Chuyên đề Tuần 4 – Dấu Cullen Trong Abscess Gan

Case report

DẤU CULLEN TRONG ABSCESS GAN DO AMIB

(Nguồn tài liệu gốc: http://pmj.bmj.com/content/78/921/427.full)

Một bệnh như nữ, 45 tuổi nhập viện vì đau ¼ bụng trên phải và sốt. Siêu âm bụng thấy có khối abscess lớn ở gan kèm tụ dịch dưới gan. Bệnh nhân có dấu Cullen. Xử trí bằng dẫn lưu qua da.

Dấu hiệu Cullen là tình trạng da quanh rốn đổi màu xanh do máu, biểu hiện của xuất huyết trong ổ bụng và thường đi đôi với thai ngoài tử cung vỡ, viêm tụy cấp hoạt tử xuất huyết. Ngoài các bệnh lí trên, dấu hiệu này tương đối hiếm gặp. Chúng tôi ở đây trình bày một trường hợp bệnh nhân bị abscess gan do amib có dấu Cullen.

BÁO CÁO CASE LÂM SÀNG

Một bệnh nhân nữ, 45 tuổi nhập viện với bệnh sử 2 tuần có đau ¼ bụng trên bên phải và sốt. Qua thăm khám thấy có sốt và da niêm hồng nhạt nhưng không vàng mắt; ấn đau vùng hạ sườn phải, nhu động ruột bình thường. Bệnh nhân có dấu Cullen (hình 1).

Kết quả xét nghiệm cho thấy haemoglobin 90 g/L (giới hạn bình thường 120-160), WBC 14,6 x 10^9/L, neutrophils chiếm 87%, nymphocyte chiếm 10%, eosinophils chiếm 3%, tiểu cầu 240 x 10^9/L (13-400), urea máu 15,6 mmol/L (2,5-6,7), creatinine 247,5 umol/L (<133), bilirubin 15,4 umol/L (5,1-17), phosphatase kiềm 682 IU/L (37-147), ALT 48 IU/L (<35), PT 16 giây so với nhóm chứng là 14 giây (INR 1,15). X quang ngực thẳng không thấy hơi dưới hoành. Siêu âm bụng thấy có khối echo giảm đậm độ kích thước 100 x 85 mm ở thùy gan phải với ít dịch dưới gan. Chẩn đoán khi đó là abscess gan vỡ. Một ống dẫn lưu malecot 12 Fr được đưa vào khối abscess dưới hướng dẫn của siêu âm và gắn vào túi để dẫn lưu liên tục. Khoảng 200ml dịch mủ trắng đục được rút ra. Dịch dưới gan được hút dưới hướng dẫn của siêu âm ra khoảng 40ml dịch mủ trắng đục.

Bệnh nhân được điều trị bằng metronidazole 0,5g đường tĩnh mạch 3 lần/ngày và cefotoxime 1g đường tĩnh mạch 4 lần/ngày. Tình trạng bệnh nhân khá lên nhanh, sau 3 ngày tình trạng lâm sàng và kết quả cận lâm sàng của bệnh nhân trở về bình thường. Ống dẫn lưu tiếp tục được lưu lại 11 ngày và sau đó được rút ra. Dịch tụ dưới gan không còn. Huyết thanh chẩn đoán amib của bệnh nhân dương tính.

Dấu Cullen biến mất từ từ sau đó 2 tuần.

BÀN LUẬN

Bệnh nhân này có khối abscess gan do amib vỡ được điều trị thành công bằng dẫn lưu qua da. Bệnh nhân có dấu Cullen. Trong y văn chưa từng đề cập case nào có dấu Cullen trong abscess gan.

Dù Hofstatter lần đầu tiên báo cáo mảng xuất huyết quanh rốn vào năm 1909 nhưng ông không liên hệ nó với bệnh lí nào cả cho đến Cullen (1918) là người đầu tiên nhận ra sự liên quan của nó với thai ngoài tử cung vỡ. Sự thay đổi màu da tương tự ở vùng hông lưng trong viêm tụy cấp cũng được mô tả bởi Turner vào năm 1920 và dấu hiệu này sau đó mang tên ông. Viêm tụy cấp hoạt tử xuất huyết và thai ngoài tử cung vỡ là những bệnh lí thường xuất hiện dấu Cullen, ngoài ra nhiều bệnh lí khác cũng xuất hiện dấu hiệu này như xuất huyết sau phúc mạc, vỡ lách hoặc phình động mạch chủ bụng rỉ máu. Trên thực tế, bất kì tình trạng nào gây xuất huyết trong phúc mạc đều gây ra vết bầm máu quanh rốn.

Dấu hiệu Cullen hiếm khi được mô tả có liên quan đến bệnh gan. Vào năm 1922 Sternberg báo cáo sự xuất hiện của nó trong adenocarcinoma gan và nó cũng được mô tả trong 1 case nghi ngờ xơ gan có tăng áp lực tĩnh mạch cửa bởi Hallendal năm 1934. Mabin mô tả dấu hiệu Cullen trong 2 case HCC (hepatocellular carcinoma), cả 2 case đều có dịch báng xuất huyết. Các sang thương gan do di căn và lymphoma Hodgkin trong ổ bụng cũng được báo cáo cùng với dấu Cullen. Tuy nhiên dấu Cullen trong abscess gan chưng từng được báo cáo trước đây.

Dấu hiệu này xảy ra do tụ máu ở mô dưới da. Test với Perls’s stain cho thấy 1 lượng lớn haemosiderin trong mô dưới da, chứng tỏ có máu ở mô quanh rốn. Giả thiết về nguồn gốc của máu tụ được đưa ra là do máu từ xuất huyết trong ổ bụng hoặc sau phúc mạc lan ra ngoài theo các cân, mạc hoặc theo các dây chằng. Ở trong case này không có xuất huyết sau phúc mạc, cũng như không có bệnh lí về rối loạn đông cầm máu. Số lượng tiểu cầu và PT bình thường. Trong quá trình hình thành abscess có sự phá hủy nhu mô gan và các xoang tĩnh mạch, đây có thể là nguyên nhân xuất huyết gây ra dấu hiệu Cullen.

TÓM TẮT

• Dấu hiệu Cullen được mô tả xuất hiện trong các tình trạng xuất huyết trong ổ bụng như viêm tụy hoại tử xuất huyết, thai ngoài tử cung vỡ,…
• Trong case này bệnh nhân bị abscess gan do amib có dấu hiệu Cullen; dấu hiệu này trong abscess gan chưa từng được mô tả trước đây.
• Phản ứng viêm có thể là cơ chế bệnh sinh.

Chia sẻ:

• X
• Facebook

Thích Đang tải...

Có liên quan