Cờ Bạc: Cơm Gạo Hay “đời Bông Bí” - Vinhbkhcm

Dân miền Tây chúng tôi có một món ăn rất ngon dưỡng nuôi trí não. Đó là đàn ca tài tử. Trong số những nghệ nhân nổi tiếng thời bấy giờ có cụ soạn giả Viễn Châu. Ông có rất nhiều sáng tác “gối đầu giường” cho dân mê ca cổ. Có một bài hát liên quan đến chủ đề bài viết này mà tôi đặc biệt yêu thích là Tứ Đổ Tường. Mở đầu có đoạn:

“Đời cờ bạc có ngày cũng mạc

Khi ăn thì cỡi hạc thành tiên”

Chúng ta hãy cùng mổ xẻ chủ đề trong câu hát trên dưới góc nhìn Toán học một chút với hy vọng “đục khoét” được bản chất thực của cờ bạc. Khách vay mượn trường hợp chơi số đề để phân tích.

Giả sử một anh chàng nọ dùng 1 đồng (1 nghìn đồng) để đặt cược vào con số X. Có tất cả 100 số (từ 00 đến 99). Theo luật chơi hiện tại, nếu chương trình xổ số kiến thiết quay lô đầu tiên ra số đúng bằng X thì anh ta trúng giải, ngược lại anh này thua 1 đồng. Vậy trong cuộc chơi này có ít nhất hai phe đối kháng về lợi ích: nhà cái (còn gọi là người thầu đề) và tay em (anh chàng mua đề).

Góc nhìn tay em

Đề có tất cả 100 con số: từ 00 đến 99. Khi người chơi dùng 1 đồng để đặt vào một số X. Khả năng trúng giải của anh ta là 1%. Khả năng thua là 99%. Trên thị trường hiện nay, khi trúng giải, anh mua đề nhận được số tiền thưởng là 80 đồng. Khi thua giải hiển nhiên anh ta mất 1 đồng. Vậy không gian xác suất có thể được tóm tắt như bảng sau.

x     |  -1          +80

———–|—————–

P(X)   |  99%      1%

Trong đó, dấu cộng và dấu trừ là biểu hiện cho chữ “được” và “mất”. Theo lý thuyết xác suất thống kê, giá trị kỳ vọng của không gian xác suất trên là:

E(X) =  (-1 * 99%) + (+80*1%) = -19%

Con số biết “nói”

Giá trị kỳ vọng có thể được hiểu như là “tính trung bình” ngoài cuộc sống. Vậy con số -19% cho ta kết luận sau: nếu như tiếp tục chơi trong nhiều ngày nữa thì tính trung bình anh chàng này lỗ 19% số tiền gốc. Một cách cực đoan ta có thể hình dung nếu trong 100 ngày nữa mỗi ngày anh chàng này mua đề 1 đồng thì sẽ có khả năng lỗ mất 19 đồng. Nghĩa là đến cuối ngày thứ 100 tổng số tiền vốn anh này đã chi ra là 100 đồng và anh chỉ còn lại 81 đồng trong tài khoản. Nghĩa là 19 đồng sẽ vào tay nhà cái ? Ta hãy xét góc nhìn của nhà cái để hiểu được số tiền 19 đồng “chảy” về đâu.

Góc nhìn nhà cái

Phân bố xác suất của nhà cái tương tự tay em nhưng ngược dấu.

x     |  +1          -80

———-|—————–

P(X)   |  99%      1%

==>   E(X) =  (+1 * 99%) + (-80*1%) = +19% lợi nhuận.

Rõ ràng 19% sẽ vào tay nhà cái. Nhưng thực tế không như thế bởi vì giữa nhà cái và tay em tồn tại một anh trung gian gọi là “anh cò”. Anh này làm trọng tài và hưởng huê hồng trong cuộc chơi:

Người mua đề <———>Anh cò <———>Nhà cái

Nhà cái sẽ trích một số tiền huê hồng để anh cò thụ hưởng. Trên “thị trường” hiện nay, tỷ lệ này dao động từ 14 đến 17%. Nghĩa là, giá trị kỳ vọng của nhà cái còn lại là:

E(X) = 19% – (14 đến 17%) = 2 đến 5%

Trong cuộc chơi trên, ta tính trung bình:

– Nhà cái thu hoạch được từ 2% đến 5%

– Anh Cò bội thu từ 14%đến 17%

– Người chơi lỗ 19%.Số tiền này chuyển vào túi của anh cò và nhà cái.

Ý nghĩa của từ TRUNG BÌNH trong xác suất thống kê

Sự thật là có không ít người tình nguyện tham gia vào cuộc chơi ấy dù rằng họ có hiểu biết về xác suất thống kê hay không. Với phân tích như trên, nếu một cuộc chơi công bằng thì người sáng lập ra luật chơi phải tính giá trị kỳ vọng sao cho bằng 0. Nghĩa là, tính trung bình người chơi và nhà cái hòa nhau.Từ đó, chúng ta có thể điều chỉnh tỷ lệ tiền thưởng hợp lý sao cho người chơi thua 1 nhưng phải thắng 99 thì mới hòa cửa đằng nảy tỷ lệ thắng chỉ là 80 mà thôi. Nhưng nếu như vậy thì anh cò và nhà cái chỉ còn nước “ăn không khí uống nước lã” để sống chưa kể là họ còn nuôi cả đùm vợ con và người thân.

Đọc đến đây, chắc không ít người đặt ra câu hỏi tại sao cũng có trường hợp người chơi “làm giàu”  hoặc cờ bạc “cơm gạo” đấy. Đó là điều rất hay và kỳ diệu của xác suất. Bản thân giá trị kỳ vọng của phân bố xác suất chỉ là một điều gì đó mà ta hy vọng sẽ xảy ra. Tuy nhiên, nếu không gian mẫu của phân bố ấy “đủ lớn” thì giá trị kỳ vọng sẽ thành hiện thực. Do đó, nếu người mua đề vẫn tiếp tục mua nhiều ngày trong quãng đời của anh ta thì lúc đó không gian mẫu của xác suất đã “đủ lớn” và anh này sẽ thắng được một chữ thua như ta vừa phân tích ở trên.

Vậy nếu người chơi đã thắng được một vài ván thì có nên tiếp tục? Câu trả lời tùy thuộc vào vận may và khả năng chấp nhận may rủi của anh ta. Khi mua đề, người chơi có hai khả năng xảy ra là trúng đề và trật đề. Lý thuyết xác suất gọi một lần trúng đề hoặc một lần trật đề là một biến cố. Nếu người chơi mua đề 100 lần thì không gian xác suất có 100 biến cố (trúng đề hoặc trật đề). Biến cố trúng đề và biến cố trật sẽ phân bố ngẫu nhiên trong 100 biến cố này. Điểm thú vị của luật ngẫu nhiên trong cuộc sống nằm ở chỗ: thực tế có khả năng xuất hiện tình trạng người chơi đặt cược 100 lần, 1000 lần hoặc thậm chí cả đời mua đề đều trúng tất cả.Ta gọi điều này là may mắn. Hoặc người chơi mua đề cả trăm, cả ngàn thậm chí cả cuộc đời chơi đề của anh ta đều gặp biến cố trật đề. Ta nói rằng anh ta cực kỳ xui xẻo. Vậy nên may mắn hay xui xẻo hóa chẳng phải có liên hệ mật thiết với toán học hay sao.

Các hình thức cờ bạc khác như Casino hoặc xổ số kiến thiết

Một câu hỏi có thể đặt ra rằng các quân bài trong Casino hoặc các con số trên tờ vé số kiến thiết là do ai bố trí ? Có nằm ngoài quy luật “ngẫu nhiên có chủ đích” hay không? Câu hỏi này để bạn đọc tự trả lời nhé^^. Thêm một thông tin chúng ta cần biết là phía sau các Casino đồ sộ trên thế giới là đội ngũ các nhà khoa học mà chắc chắn phải có anh Toán học. Chúng ta nên nể các anh Toán học. Ngoài ra, chi phí quản lý và vận hành các hệ thống Casino và chương trình xổ số kiến thiết cũng ngốn không ít sức lao động của nhân loại chứ bộ nhưng hiệu quả của những thứ ấy mà cụ thể là chương trình xổ số kiến thiết mang lại thì thú thật tại hạ chưa thấy rõ, ít nhất là ở Việt Nam cho đến thời điểm hiện tại.

Bài học trích lược

Tóm lại khi nào tại hạ nên cờ bạc:

– Khi “giải sầu”, “mua vui” một vài lần rồi thôi để thử vận may của mình.

– Khi giá trị kỳ vọng của cuộc chơi bằng 0. Nghĩa là: nhà cái và người chơi sẽ hòa nhau nếu chơi rất rất nhiều lần. Nhưng thục tế không thể xảy ra tình huống này được vì các “hao phí” phục vụ cho việc cá cược như: hoa hồng trung gian, chi phí đi lại, chi phí quản lý và vận hành, vân vân.

Bài viết có vẻ chủ quan, mong bạn đọc chỉ trích. Góp ý vui lòng gửi về [email protected].

vinhbkhcm

Share this:

• X
• Facebook

Like Loading...